Ecobibl

Afscheidssymposium Eric Sieverts

2012-01-15T15:00:00.019+01:00

Vrijdag 13 januari 2012 werd in het Kohnstammhuis (voormalige gebouw van de Amsterdamse Belastingen, nu HvA) het afscheidssymposium gehouden ter gelegenheid van de pensionering van Eric Sieverts.
Vanuit de zaal op de 9e verdieping heb je een prachtig uitzicht over het bouwterrein van waar eerst het Wibauthuis stond aan de andere kant van de Wibautstraat. En aan de andere kant kijk je richting Amstel en de torens van het Rijksmuseum.
Eric Sieverts, werkzaam bij de Universiteitsbibliotheek Utrecht en de Hogeschool van Amsterdam heeft zich ontwikkeld tot dè zoekspecialist van Nederland. Hij werkte mee aan de Vogin-cursus ‘Online opsporen van informatie’, waarvan ik een aflevering heb gevolgd in 1990, maar die nog steeds ge-update wordt en wordt gegeven. Eric is ook bekend geworden van zijn columns in de Informatieprofessional, het vakblad voor bibliothecarissen en mensen die in de informatiesector werken.
Het symposium met als thema “Op zoek naar de toekomst; wat 30 jaar ervaring over de volgende 30 jaar kan zeggen" trok een volle zaal.
Er werden drie lezingen gehouden: Cees Snoek over beeldretrieval, Wouter Gerritsma over zoekmachines en Eric Sieverts zelf over het vinden van informatie. Daarna de afscheidstoespraakjes en felicitaties. Het geheel eindigde met een borrel en lichtkransjes voor de gasten.
Eric kreeg een digitaal gastenboek aangeboden waarin de gasten ieder een blogtekstje hadden kunnen schrijven ter herinnering.

Beeldretrieval
De toekomst van het zoeken duidt al enigszins op andere manieren van zoeken, dus niet alleen maar tekst, maar ook beeld. Cees Snoek, medewerker aan het Instituut voor Informatica van de UvA doet onderzoek naar video en beeld retrieval, zoals hij op zijn website aangeeft. Probleem bij het zoeken naar beelden begint al bij het labelen (beschrijving of typering van de herkenningspunten) van beelden. Een mens ziet meteen een aantal kenmerken op een afbeelding, maar voor een computer is dat lastig. Het eenvoudigste niveau om beelden te benoemen is door ‘concept detection’. Je geeft de computer een aantal voorbeelden en die ‘leert’dan het concept te herkennen. De kenmerken zijn op het gebied van kleur, textuur, vorm en beweging, Die kenmerken moeten ‘invariant’zijn, dus niet door toevalligheden veranderen (zoals schaduw). Snoek toont een grafiek, waarin hij aangeeft dat de waarschijnlijkheid op goede match berekend kan worden met een Support Vector Machine in 1995 uitgevonden door Vladimir Vapnik. [Als je dat in wikipedia opzoekt kom je op een pagina met voor niet-wiskundige tamelijke ingewikkelde formules].
Voorheen maakte idereen gebruik van eigen datasets, maar sinds 2001 is er TRECVID, dat datasets levert die iedereen kan gebruiken. Het uit de wereld van de information retrieval bekende TREC systeem zorgt voor uitdagingen en probleemstellingen die in een jaarlijkse conferentie bestaande uit workshops aan elkaar worden getoetst. Zo kan het onderzoek snel voortgang boeken.
Een van de uitdagingen van TRECVID, waaraan hij met Media Mill, semantic video search engine, deelneemt is dat naar video indexing, methoden om multimedia te analyseren. In een demo laat hij zien hoe dat in zijn werk gaat. Fascinerend om te zien, dat de computer sommige beelden wel herkent en goed indeelt en andere niet. Maar van de fouten kan ook de computer leren.
Bijvoorbeeld. De zoekmachine heeft door voorbeelden ‘geleerd’ wat een boot is (blauw vlak met gat) en kan zo in de zoekopdracht voor boot, de diverse plaatjes met een boot eruithalen. Als fout ook booreiland, auto in ondergelopen straat.
Ook de andere voorbeelden die hij aanstipt spreken tot de verbeelding, bijv. vergelijk alle foto’s op Flickr met tags en besluit op basis van gemeenschappelijke tags tot een gemeenschappelijk trefwoord. En ook het crowdsourcing door publiek online concerten te laten ‘taggen’.
Er zit hier zeker nog wat in het vat voor de toekomst.

Toevalligerwijs kwam later op de avond op Twitter een vogel-determinatie-app ter sprake:

Zoiets bestaat trouwens al voor bomen (in de USA) Leafsnap.
En in NRC van zaterdag 14 januari geeft Folkert Jensma in zijn Recht en Bestuur column een juridische beschouwing over gezichtsherkenning. Boeiend allemaal.

Zoekmachines
Als tweede spreker gaat Wouter Gerritsma van de WUR en VOGIN, in op de ontwikkeling van zoekmachines onder de prikkelende titel: "Instant satisfaction in the library”.
Na een hilarische inleiding waarin hij duidelijk aangeeft dat bibliotheekcatalogi niet meteen een makkelijke toegang tot een full text boek (als voorbeeld The Fourth Paradigm) zijn gaat hij verder over zoekmachines. Hij memoreert de beroemde cursus 'Online opsporen van informatie', waarvan de 67e aflevering uit 2010 op de Vogin wiki is te vinden. Hij laat de - op typemachine getipte aankondiging zien van de Lycos-cursus door Eric Sieverts uit 1995.

Na de komst van Google wordt de Google interface min of meer leidend. Wouter toont dat met al het more en more klikken je ook bij Google nog niet alle Google applicaties kunt vinden. Hij noemt het ´het bibliotheekprobleem van Google´ ook niet altijd instant satisfaction dus. Ook zijn de zoekresultaten bij Google niet erg consistent, afhankelijk van je manier van inloggen, je landenversie etc.
Zo moet het dus ook niet, maar hoe dan wel?

Vinden in tijden van informatieovervloed
Eric Sieverts zelf spreekt over 'Informatie vinden en selecteren in tijden van informatieovervloed'. Een cijferoverzicht: de exponentiele groei van het aantal wetenschappelijke publicaties (iedere 14 jaar een verdubbeling); jaarlijkse verdubbeling van aantal gecoverde pagina's door webzoekmachines (wordt niet meer bijgehouden nu); jaarlijkse verdubbeling van aantal bytes dat iedereen produceert.
Wat betreft wetenschappelijke publicaties wordt een overstap gemaakt naar andere manieren van publiceren zoals op weblogs, nanopublicaties in triples.
SearchEngineWatch, de site waar Eric altijd veel info vandaan haalde is opgehouden met aantal pagina's te tellen.
En als we de infographic van bijv. ReadWriteWeb mogen geloven dan is de hoeveelheid data (bytes) in 2015 gegroeid tot het equivalent van 18 miljoen keer de Library of Congress. [Maar aldus Eric infographic = overtreffende trap van statistics].
Video is het snelst groeiend, al in 2005 was de helft van alle materiaal video, maar als het zo doorgaat in 2210 het aantal bytes bereikt dat netzoveel is als het aantal atomen op aarde.
Zo ver zal het dus wel niet komen....

De ontwikkeling in het online zoeken is van de robuuste online hosts als Dialog naar het bekende, maar onbetrouwbaardere zoeken met Google gelopen. De sociale media, zoals Facebook en Twitter worden steeds belangrijker als zoekingang en ook allerlei vormen van gepersonaliseerd zoeken. Dat levert het gevaar op van de ´filter bubble´ (je krijgt alleen informatie van binnen je eigen club).
[Tijdens mijn verblijf in de USA in de jaren 80 viel het mij al op dat op het platteland daar mensen alleen de lokale sufferdjes lazen en geen 'echte' kranten en ze dus ook nauwelijks weet hadden van 'de wereld en het wereldnieuws'.]
Ook in het literatuuronderzoek is het nodige veranderd: van de gedrukte abstract journals naar het online zoeken. Eric heeft in Utrecht meegeholpen een makkelijke enkelvoudige zoekingang te creëren "Omega", eigenlijk al een discovery service avant la lettre.
En de toekomst: weet in 2020 Google al het antwoord door rechtstreekse koppeling met ons brein?
Grote vraag blijft voor Eric of al deze ontwikkelingen van sneller, beter vindbaar ook hebben bijgedragen aan een betere kwaliteit van het werk?
Zijn lezing over 20 jaar werkzaamheden voor de afdeling Innovatie & Ontwikkeling van de Universiteitsbibliotheek Utrecht laat wel zien dat we 30 turbulente jaren achter de rug hebben, en dat de toekomst nog een open vraag blijft.

Of Eric Sieverts na zijn pensionering stil achter de geraniums kruipt lijkt niet aan de orde gezien zijn recente tweet:

En dat is maar goed ook, we hopen allemaal nog veel van hem te horen en te lezen!

Import uit Refworks

2011-12-21T09:01:00.007+01:00

En dan probeer ik een bestand uit Refworks te importeren in Endnote.
Dat geeft wel weer de nodige aanpassingen. Uiteindelijk lukt het het beste om het Refworks-bestand te exporteren als 'Tagged Refworks - format'.
Het aardige van zo'n tagged format is dat je een overzicht van de tags erbij krijgt.

Dan het importeren in Endnote volgens het commando File - Import met als optie Refworks-import.
Ik heb wat User-Defined Fields en die staan in het standaard Refworks-importfilter van Endnote op {IGNORE}. Maar daarom heb ik ze niet gemaakt.

Die User-defined Refworks fields wil ik ingelezen hebben in Custom-fields in Endnote.

Het lastige is dat Endnote erg inconsequent omgaat met de custom-fields. In sommige 'reference types' worden die custom-fields doodleuk gebruikt voor andere veldbenamingen. En dan lukt import niet.

Zaak is dus om eerst in Endnote alle reference types zo aan te passen dat de custom-fields ook Custom 1, Custom 2 etc. heten. Dat doe je via Edit - Preferences - Reference types en dan per stuk Modify Reference Type. Achter de gekozen veldnaam moet dan staan hoe die veldnaam in dat document type moet gaan heten (dus Custom 1 = Custom 1).
Er is wel een optie "Apply to all reference types", maar die werkt niet voor die benamingen die al ingevuld zijn, dus daar heb je niets aan.

De tweede stap is om het import-filter aan te passen. Via Edit - Importfilter kies je het Refworks-Importfilter en maakt eerst een kopie.
Je kiest 'Templates' om de matchende velden te bewerken, en dat doe je weer voor ieder reference type. Gelukkig kun je het ook kopiëren en plakken(Ctrl+C en Ctrl+V).

Dan nog in de Field editing aangeven dat ik in Custom 8 geen kleine letters wil en ik kan alles netjes inlezen.

[In Refworks klikte ik weer per ongeluk op Help en in plaats van een helptekst krijg je dan een akelige herenstem die je probeert iets uit te leggen. O gruwel!
Als je in de rechterzijbalk onder Quick Access iets aanklikt en dan op Help krijg je wel een geschreven helptekst, ze kunnen het dus wel en die engerd is helemaal niet nodig.]

ICT-termen

2011-12-09T15:46:00.003+01:00

Surfmagazine is altijd goed voor een flink aantal nieuwe termen en afkortingen.
In de ICT-wereld gaat het tegenwoordig om IPv6 (de nieuwe generatie internetadressen). Maar het moet behalve snel ook mobiel. Termen als UMTS (telefoonnetwerk met dataverkeer), Wi-Fi (draadloos internet) en LTE (Long term evolution = 4G).
Gelukkig staat Surfnet KPN daarbij terzijde met de overdracht van een aantal IPv4-adressen aan KPN) via RIPE NCC.
In een achtergrondartikel spreekt Surfnet nog over 'consumerization'; 'bottlenecks'en het aanjagen van innovatie'.
Geweldig om te lezen en naar die prachtig sites te surfen en dat op een gewone vrijdagmiddag!

Ook mooi verwoord zijn de nieuwe instellingen voor Surfdiensten waarmee flexibele licenties kunnen worden afgesloten “LMNG speelt in op trends als SaaS en cloud computing”.
Waarbij LMNG staat voor Licentiemodellen Next Generation en SaaS voor Software as a Service. Maar dat laaste begrip is al een tijd langer in omloop. Cloud computing komt weer terug in de column van Jan Bogerd “De cloud dringt binnen” over de constatering dat docenten en studenten steeds vaker gebruik maken van Google Apps en diensten als Dropbox.

Dropbox propageer ik zelf ook, erg handig zo’n share op internet, terwijl ik merk dat de meeste medewerkers er niet mee bekend zijn.
Met Google Apps, niet de individuele maar de zakelijke i.c. educatieve toepassing hebben we binnen KNAW-verband ge-experimenteerd. Je kunt dan inderdaad ook bestanden delen.
Een stapje verder nog gaat het ‘Unified Communications’ programma. UC staat voor e-mail, instant messaging, telefonie en videoconferencing in een. Eigenlijk betekent het het stringent bijhouden van je agenda zodat je optimaal daarvan gebruik kunt maken, m.n. voor HNW (Het Nieuwe werken).
Microsoft heeft een infrastructuur (zonder telefooncentrale) draaiend op Microsoft Office Communications Server, die zal worden opgevolgd door Lync. Bij Surfnet valt het onder 'samenwerkingsinfrastructuur'.
Dat gaat in onze – traditionele – werken-omgeving nog wel lastig worden, daar zelfs het bijhouden van een agenda in Outlook al als moeilijk wordt ervaren, terwijl “het bijhouden van de agenda cruciaal is voor het succes van UC “

Metis 2011

2011-12-05T18:03:00.007+01:00

Metis is het onderzoeksregistratiesysteem [ofwel een CRIS (= Current Research Information System)]van de universiteiten. Het is ontwikkeld door het Universitair Centrum voor Informatievoorziening van de Radboud Universiteit in Nijmegen en wordt door alle universiteiten gebruikt. Metis is een Oracle databasesysteem dat functioneert samen met Macromedia Coldfusion. En is via Internet te gebruiken. Zie ook de Metis guide (handleiding) en demo (2006).

In oktober 2007 heb ik mijn eerste stukje over Metis geschreven en ik zie nu dat er al veel veranderd is sinds die tijd. Links die niet meer werken, maar ook hele modules en systemen die veranderd zijn. Zo is de Consultatie-module van Metis (de toegangen tot de verschillende Metis-systemen per universiteit) uit de lucht genomen en Dare, het repository-project is nu omgevormd tot NARCIS. In Narcis kun je nog wel een overzicht van de aangesloten repositories vinden. Maar of die allemaal Metis gebruiken weet ik niet.

Metis wordt door de KNAW en ook door andere universiteiten gebruikt als managementinformatiesysteem over de uitkomsten van onderzoek enerzijds en anderzijds als toegangspoort tot de repository. Voor de repository zelf wordt weer aparte software gebruikt.
Het idee van Metis is dat alle onderzoeksinstellingen op uniforme wijze de inzet en de uitkomsten van het onderzoek kunnen rapporteren (aan ministerie). Het gaat dan om cijfers: met zoveel fte personeel kunnen zoveel publicaties, zoveel lezingen, zoveel bezoeken en zoveel overige functies bekleedt worden. Dit alles volgens de definities van het SEP, het standaard evaluatie protocol.
In 2008 heb ik een blogpost over SEP geschreven. Zover ik weet werken nog alle universiteiten met SEP en worden ze eens in de 4-6 jaar gevalueerd aan de hand van SEP. Zie ook de bijgewerkte brochure over het Nederlandse wetenschapssysteem van het ministerie.

Er gaan wel stemmen op om meer te doen aan ´valorisatie´, daar is ook het evaluatievoorstel EriC opgebaseerd, maar echt operationeel is dat (nog) niet. Ook de VSNU heeft op de website wat informatie over valorisatie.

De VSNU heeft ook een aantal definitie-afspraken beschreven, die gehanteert kunnen worden bij het bepalen van de soort gegevens waarop geraportteerd moet worden. De UB van de Universiteit van Maastricht heeft een overzicht gepubliceerd over de Metis-resultaattypen en de relatie met de VSNU-SEP definities.

Metis werkt volgens het datamodel van EuroCris (Cerif)

” Gradually the need for a standard format for interchange of R&D information was seen. The European Commission put together a group of experts nominated by national governments with the purpose to define a Common European Research Information Format (CERIF).”

Op de site van EuroCris is meer informatie over de geschiedenis van CRIS en van dit Cerif-formaat.
Niet alleen Metis werkt op basis van dit Cerif-datamodel ook andere CRIS software, zoals Pure (Deens) en Converis (wordt gebruikt door LUMC e.a. medische universiteiten).

Dus het begint bij de SEP, dat schrijft voor dat de onderzoeksinstellingen moeten rapporteren over wat ze presteren. In de praktijk gaat het over de aantallen: aantallen publicaties, aantal dissertaties , aantal congressen, aantal andere activiteiten.
Die prestaties=activiteiten kunnen per persoon worden geregistreerd in Metis. Metis heeft daartoe een module – Personal Metis – waar een onderzoeker zelf zijn eigen activiteiten : publicaties etc. kan registreren. De onderzoeker heeft een uitgebreide lijst van zogenoemde resultaattypen = soorten activiteiten = waarop hij kan rapporteren. Voor het NIOO hebben we er nu zo’n 20 op een lijstje varierend van “wetenschappelijk tijdschriftartikel” – via “niet wetenschappelijk boekhoofdstuk” en “invited speaker” tot “patent”.
Die jaarlijkse rapportages gebruiken we voor het interne jaarverslag – het Business Report – en voor de cijfermatige rapportage aan de KNAW (die op zijn beurt weer rapporteert aan het ministerie).

Metis heeft naast een Personal Metis per onderzoeker een algemene Data Entry & Control Module, bedoeld voor de institutioneel beheerders.
Met deze beheermodule kan ik als beheerder correcties doorvoeren en namen van medewerkers toevoegen en of aanpassen en daarmee ook accounts beheren.

In een diagram geeft de ontwerper aan hoe het Metis-systeem in elkaar zit en onderling verbonden is. Daarbij zijn de begrippen belangrijk als werkrelatie (hoe is een auteur verbonden methet instituut), onderzoeksactiviteit en onderzoeksbijdrage (bijv. projecten, maar kan ook afdelingscoderingen), organisatieonderdeel (afdeling) en resultaten (resultaattypen, soorten activiteiten).
Het vereist wele en heel ander jargon voor je een beetje vlot met het systeem kunt omgaan. Er zijn ook verschillende soorten classificaties die je kunt gebruiken: VSNU-classificatie, resultaattypen-classificatie en een interne classificatie. Dat maakt het soms erg verwarrend.

Vanuit de beheermodule is het mogelijk om een aantal overzichten te maken m.b.v. verschillende filters. Helaas is het systeem toch een tikje te star om echt mooie overzichten te genereren. We gebruiken de publicatielijsten uit Metis nu wel om – dynamisch – overzichten op onze website te publiceren. Bij iedere publicatie die wordt toegevoegd worden de publicatielijsten op de website aangepast. Dat werkt nu wel heel mooi.
Ook kun je importeren uit Endnote en exporteren naar RIS-formaat. Op dit moment wordt onderzocht of er ook rechtstreeks vanuit Web of Science kan worden geimporteerd.

De KNAW heeft een koppeling tot stand gebracht tussen Metis en de software Eprints. Met Eprints runnen we onze repository. Vanuit Metis kunnen wij, en via Personal Metis kan de onderzoeker zelf ook, de full text van zijn publicatie uploaden en ter beschikking stellen. Uiteraard alleen indien dat is geoorloofd (Open Access).
De metadata voor de full text komt dus uit Metis en wordt in Eprints gekoppeld aan de pdf. We proberen nu ook de ‘green road’ operationeel te krijgen, d.w.z. dat onderzoekers hun definitieve auteursversie (die al is gepeerreviewed, maar nog niet gelayout) kunnen uploaden naar de repository. De publicaties zijn dan onmiddellijk voor eidereen toegankelijk.
De publicaties in de repository worden door Narcis geharvest en op die manier zijn ze te vinden in het overzicht van de Nederlandse wetenschappelijke literatuur.

Omdat het Metis-systeem een jaren negentig software-architectuur kent, waarbij ook nog eens vanuit verschillende kanten input aan gegeven is, wordt het tijd om een ander systeem te gaan gebruiken. Daartoe is de MetisGebruikersgroep overgegaan tot het opstellen van een programma van eisen en een plan van aanpak. Marc Dupuis beschrijft in de Newsletter van de Association for Learning Technology wat er speelt bij de aanbestedings van zo’n nieuw onderzoeksinformatiesysteem, ofwel een CRIS (= Current Research Information System).

Het ziet er evenwel naar uit dat we voorlopig nog wel met Metis blijven werken.

Bijeenkomst NVB

2011-11-21T10:43:00.019+01:00

Vorig jaar en het jaar daarvoor kon ik drie thema’s onderscheiden bij het jaarcongres van de NVB, vereniging van informatieprofessionals:
- ordening versus serendipity
- sociale media en verwording maatschappij
- imago informatieprofessional

Over serendipity heb ik niets gehoord en de discussie rond het vermeende gevaar van sociale media lijkt ook verstomd, want zelfs de NVB heeft zich verbonden met de Nederlandse Social Media Academie.
Dit jaar was “Een ander vak” nadrukkelijk het centrale thema van het congres.
Veel heb ik over ‘het vak’ niet gehoord behalve (en dan kan ik mijn eigen verslag van 2010 weer citeren):

“Ons vak is een ander vak geworden vlgs Wesseling. Daar ben ik het niet mee eens. De vorm en media zijn anders geworden, de omgeving is sterk verandert door de toepassingen van de moderne technologie en de veranderende maatschappij, maar de essentie is hetzelfde gebleven = toegang geven/faciliteren tot informatie.
Natuurlijk moet je als informatieprofessional, maar in welk vak niet, meegaan met je tijd en gebruik maken van nieuwe mogelijkheden, zo ook van de mogelijkheden die de sociale media bieden. “

De track “Het vak: Opleidingen onder de loep: wat moet er gebeuren om ‘het vak’ aan te passen aan de eisen van deze tijd?” heb ik niet gevolgd. Van Anneke Dirkx die die track wel volgde hoord ik de kreet KID-manager (kennis – info – data). Zij suggereerde ook dat de NVB meer zou moeten doen aan IP-branding, en daar ben ik het wel mee eens.
Overigens hoorde ik uit de Track “Happe.ning Bibliotheek 2.0” nog de kreet ‘embedded librarian’ , van Bert Huizing - waarschijnlijk overgenomen van de ‘clinical librarian’ maar dan ook voor andere dan medische omgevingen. Maar ook die track heb ik niet gevolgd.
Dat een sterkere ´branding´van het vak Informatie Professional noodzakelijk is bleek ook uit het plenaire debat, dat gevoerd werd door Marleen Stikker van Waag Society , Geert Loving(Institute of Network Cultures) en Stine Jensen (auteur) onder leiding van Pieter-Jan Hagens. Geen van deze vier personen had blijkbaar een duidelijk beeld van de doelgroep waarvoor zij optraden. Dat leidde tot een tamelijk gratuit debatje over zoeken en de macht van Google. Een dappere deelnemer uit de zaal probeerde het tij te keren, maar werd door een verkeerde woordkeuze (hyvesvrouwen) min of meer weggehoond.
Overigens had Marleen Stikker in haar 10-minuten praatje het over ‘open data’ en de motieven daarvoor: democratie, efficiency, innovatie, leefklimaat. Het zou open by default moeten zijn. Marleen referereert aan appsvoornederland.nl waarmee de overheid open data aan de burgers wil brengen. Toch wel interessant. 2 van de panelleden hebben De Digitale Stad als achtergrond. Omdat ik dat als dds-bewoner van het eerste uur interessanter vond dan debat heb ik wat rond zitten neuzen naar de geschiedenis van DDS en vond een aardig achtergrondartikel.

Er hadden zich 1100 mensen ingeschreven voor het congres en op de deelnemerslijst (die ik overigens niet van de organisatie, maar onderhands heb ontvangen) kon ik zien dat ze bijna allemaal een werkgever hebben. De crisis lijkt wat dat betreft toch niet zo erg. Ook tijdens de ochtendkoffie kreeg ik een beeld van een tamelijk stevige positie van de bibliotheek: in een ziekenhuis zijn de arts-assistenten verplicht om een CAT (Critical Appraised Topic) op te stellen Een CAT probeert zich toe te spitsen op één duidelijk geformuleerde, liefst enkelvoudige vraag en vervolgens wordt geprobeerd om aan de hand van de literatuur daar een evidence based antwoord op te vinden. De rol van de bibliotheek is daarbij van cruciaal belang(ook een ‘embedded’soort werk).

Na de pauze heb ik de Track `Web 3.0`gevolgd over het semantisch web en linked open data. Vaag herinnerde ik me dat ik ooit met bewondering een presentatie heb bijgewoond, waarbij ook het Semantisch Web ter sprake kwam. Tijdens het congres kon ik het me niet meer herinneren, maar na wat pogingen weet ik het weer. Het was in september 2004 tijdens het EAHIL congres in Santander. Daar sprak Les Grivell, destijds van EMBL ( European Molecular Biology Organization’ over ´Fingerprinting metadata´. Of om de hele titel te citeren `Conceptual fingerprinting as both a literature discovery tool and a means of semantic interlinkage of bibliographic, sequence and image databases`. Er was ook een Continuing Education Course over RDF en Semantic web van Benoit Thirion en Ioana Robu ‘Structuring the information on the Internet: the Dublin Core metadata, RDF and the Semantic Web’. In het archief van BIOMEDCentral is ook nog een interview met Les Grivell te lezen over het ‘fingerprinting the literature’. Les Grivell was destijds projectleider van het E-BioSci project, dat in 2005 is afgesloten en waaruit nog steeds CiteXplore Literature searching bestaat: een andere manier van (biomedische) literatuurzoeken. Ik meen dat hij destijds gebruik maakte van Collexis software, inmiddels door Elsevier overgenomen.
Kortom, Web 3.0-semantisch web is voor mij niet zo nieuw als het wellicht op het eerste gezicht aandoet. En niet alleen voor mij, bleek, maar voor het merendeel van de aanwezigen. Daarop had Ivo Zandhuis, die de discussies leidde zich verkeken, want hij had een langzame introductie bedacht, die helaas uitliep op een wat moeizame start en daarna, helaas voor track-switchers, een omgooien van het programma.

Edgar Meij geeft een helder verslag van zijn onderzoek naar ‘Semantic Search’: de ontwikkelingen in de information retrieval. Hij is vorig jaar daarop gepromoveerd aan de UvA “Combining Concepts and Language Models for Information Access” en blogt erover op zijn website.
Hij laat zien hoe het zoeken veranderd is, en hoe de problemen die op dit moment spelen niet zozeer computationeel van aard zijn. Het gaat er meer om te proberen te begrijpen/modelleren van de emnselijke cognitie en zo een dieper begrip te krijgen voor queries en content. Hoe hangen de zaken met elkaar samen. Wat kun je als zoekmachine uit de semantiek van de zoekvragen halen, wat niet letterlijk in de bewoordingen staat: ‘het nieuwe zoeken’ maakt gebruik van aggregatie, analyse en voorspellingen, semantische profielen, semantische queries & log analyse, en meer complexere taken.
Combinatie van document-zoeken en data-zoeken met behulp van een zoekparadigma dat structuur/semantiek gebruikt om de intentie van de gebruiker weer te geven.
- Leuke termen: Begrijpen van queries ‘snap to grid’ en interface en interactie: adaptief of met ‘rich snippets’. Semantisch web = delen van data in de vorm van linked data en rda.
Uit een onderzoek naar RDFa,(or Resource Description Framework – in – attributes) blijkt dat al eenderde van alle webpagina’s metadata in RDFa heeft, zoals de Open Graph protocol van Facebook = like
rNews standaard datamodel voor semantisch markup van nieuws sites RDFa. Schema.org =gestandaardizeerde RDFa van zoekmachines
DHZ: fietstas-project tekst-analyse op basis van ANP-berichten: kennisbeheer en kennisindeling – thesaurus structuur (die moet ik nog eens nakijken).

Wat mij betreft was Edgar Meij de held van de dag!

De track Web 3.0 had verder nog 2 praktische presentaties: Lukas Koster van UvA over de verrijking van de catalogus met linked open data.
Linked Data gaat over het verbinden van onderdelen met elkaar over het web, d.m.v. URI’s(Uniform Resource Identifiers) en de triples (subject, predicaat, object) volgens een standaard RDF (Resource Description Framework). Lukas gaat in op de geschiedenis, Tim Berners-Lee in een TED-lezing in 2009 en Dbpedia (de beruchte wolk –linked open data cloud). Voor het eerst heb ik van linked data gehoord op 11 december 2009 tijdens de SURF-bijeenkomst Advanced Services for Researchers van Frank van Harmelen en daarna nogmaals tijdens de Emtacl in Trondheim.
Het aardige van de presentatie van Lukas is dat hij probeerde het heel praktisch te houden, door in te gaan hoe je in de praktijk bijv. links zou kunnen leggen in de catalogus naar andere stukjes informatie over hetzelfde onderwerp. Zijn presentatie is te lezen op Slideshare, waar ook zijn duidelijke uitleg over de principes van linked data staan. Hij maakt gebruik van de standaard van Bibliographic Ontology Specification voor het bibliografisch beschrijven van referenties voor het semantisch web.
Een van de linked data opties is om het traditioneel catalogiseren te verrijken met andere FRBR-expressies en manifestaties. De FRBR (Functional Requirements for Bibliographic Records) is het entiteiten-relatiemodel voor titelschrijvingen van de IFLA uit 1998.

Wat is er nodig om wereldwijd gebruik te kunnen maken van Linked Cataloguing?:
- Wereldwijd gedeelde metadat opslag(plaatsen)
- Mondiale autorisatie bestanden (namen bijv.)
- Open catalogiseersystemen
- Linken met URIs moet worden ondersteund

Lukas heeft een proefproject gedaan met het Theater Instituut, waarbij allerlei gegevensover theaterproducties uit verschillende bronnen gelinkt worden. De problemen die ze daarbij tegenkwamen hadden vrnl. betrekking op het niet-uitwisselbare formaat van de opgeslagen gegevens (verschillende catalogussystemen, geen centrale ‘work’ beschrijving, maar alleen specifieke ‘manifestaties’ en problemen met matchen van tekst en copyright.)
Wat er nodig is is dat bibliotheken hun gegevens als open data publiceren en dat bibliotheeksystemen op een uitwisselbare manier hun gegevens opslaan.
Het kenniscentrum Digitaal Erfgoed Nederland publiceert een handleiding over het publiceren van open linked data.
Voorlopig adviseert Lukas af te wachten wat voor keuze de Library of Congress gaat maken nu zij besloten hebben af te stappen van Marc en over te gaan op linked data.

Dan is het de beurt aan IDM studenten van Klaas Jan Mollema met een presentatie van een project met gegevens van NCB Naturalis.
De studenten hebben een database gebouwd in RNAToolset m.b.v. Darwin Core metadata en onderdelen gelinkt met andere databases. Ze hebben daarvoor gebruik gemaakt van Trezorix software. Trezorix is een verzelfstandiging van de automatiseringsafdeling van Naturalis. Ze hebben veel tijd besteeed aan het maken van indelingen en het (handmatig) converteren van Excel-bestanden. De toegevoegde waarde hiervan is me niet geheel duidelijk. Wat ze hebben laten zien had m.i. ook een normale MS Access database kunnen zijn.
Schattig is wel dat ze zeiden dat ze zich IT-ers voelden. Duidelijk is wel dat er nog wat geleerd moet worden, ook als ze uiteindelijk toch IP-ers worden:)

Alles bij elkaar was het weer een leuke en leerzame bijeenkomst. Veel mensen gesproken en in een goede sfeer samen gezeten. Jammer is wel dat van het IP-branding nog niet veel terecht komt. Van de tijdens het jaarcongres 2009 aangekondigde Taskforce (TACIS, Taskforce Arberidsmarktcampagne Informatiespecialisten)heb ik ook nooit meer wat vernomen. Daar ligt toch nog een taak.

Tevreden terug op de fiets naar mijn Wageningse appartement.

Gelezen in 2009/2010

2011-11-16T22:08:00.013+01:00

Overzicht van mijn 'gelezen' lijst voor 2009 en 2010: (voor 2008 zie voorgaand verslag)
**

Lanting, Menno. Connect!: de impact van sociale netwerken op organisaties en leiderschap. Amsterdam [etc.]: Business Contact, 2010.
**
*Chris Anderson .Free: The long tail: Hoe het nieuwe Gratis de markt radicaal verandert . Nieuw Amsterdam, 2009. http://lifehacking.nl/algemeen/free-artikel/ (Gratis e-book)
**
*Darwin, Charles, and Fieke Lakmaker. De autobiografie van Charles Darwin, 1809-1882: de oorspronkelijke versie. Amsterdam: Nieuwezijds, 2008.
Nuchter en helder geschreven overzicht van zijn leven en werk. Zie mijn logje met opmerkelijke uitspraken.
**
* Volledig communicatiegeorienteerde informatiemodellering FCO-IM, met bijbehorende case-tool. / door Guido Bakema, Jan Pieter Zwart en Harm van der Lek. Academic Service, 2005. ISBN 9039524181
FCO-IM is de facto standaard voor databaseontwerp.FCO-IM staat voor Fully Communication Oriented Information Modelling. Dit is een leerboek met opdrachten, voorbeelden en tips. FCO-IM is opvolger van NIAM (Natuurlijke taal Informatie Analyse Methode). Ook de FCO-Im -informatiegrammatica maakt gebruik van natuurlijke taal zinnen. Het classificeren (indelen in groepen) en kwalificeren (betekenisvolle naamgeving) moet identificeerbare en redundantievrije objectbeschrijvingen opleveren. In het Informatiegrammaticadiagram worden de verschillende tyoen in hun onderlinge samenhang getoond. Het gaat om feittypen, labeltypen, objecttypen, feittypeexpressies en objecttype-expressies. Hoewel op het eerste gezicht sommige begrippen wat moeilijk overkomen is het geheel helder uiteengezet.
**
* Budd, J. (2008). Self-examination: The present and future of librarianship. Westport, Conn: Libraries Unlimited.
John Budd schrijft in een lange monoloog zijn visie op de wereld, waarbij ook bibliotheken aan bod komen. Op de achterflap staat : "Through intellectually rich and engaging entrees into ethics, democracy, social responsability, governance and globalization ..."e ja, die onderwerpen zijn allemaal voorbijgekomen in dit 281 pagina's tellende boekwerk. Als hij de 7 hoofdstukken ieder in 2 Aviertjes had weten te pakken was hij wat mij betreft"een 'Meister' geweest. Nu is het voornamelijk gefilosofeer en offshow van wat hij allemaal kan citeren. De toekomst van de bibliotheek ben ik er niet tegengekomen.
**
* De draagbare lichtheid van het bestaan: het alledaagse gezicht van de informatiesamenleving / onder red. van Valerie Frissen en Jos de Mul. Kampen, Uitgeverij Klement, 2008. ISBN 9789086870301
Bundel essays, van een aantal, jonge, onderzoekers die berichten over de relatie technologie en samenleving. Uitgangspunt is dat dagelijkse, triviale en soms onvoorspelbare praktijken van de gebruikers de loop van de technologie en de vorm van de informatiesamenleving bepalen. Het gaat over de 'bricoleurs'i.t.t. íngenieurs', een antropologische benadering van triviale telefoongesprekken, ambient intelligence, de technologische toekomstvisie en de emancipatie van de gebruiker. Gadgets maken het leven misschien niet draaglijker, maar zeker wel draagbaarder, is de slotconclusie.

**
* De snavel van de vink: evolutie op heterdaad betrapt / door Jonathan Weiner. Contact, 1994. ISBN 90 25406157. Vert. van The beak of the finch: a story of evolution in our time.
Uitleg over het voortgaande proces van natuurlijke selectie. Met als voorbeeld de evolutionaire aanpassing van Darwin-vinken op de Galapagoseilanden, wordt helder uitgelegd wat evolutie is.
**
* Het nieuwe werken: op weg naar een productieve kenniseconomie / door Dik Bijl. Den Haag, Academic Service, 2007. ICT bibliotheek. ISBN 9789012119481
Het nieuwe werken, een door Microsoft in 2005 beschreven concept voor verhoging vasn de productiviteit van de individuele kenniswerker. Uitgaande van de factor 4 index met als hoofdcategorieen technologie, organisatie, cultuur en inspiratie wordt de werknemer persoonlijk aangesproken op zijn werkhouding. Werkplek aanpassing, flexplekken en werken kan overal, en werktijd aanpassing, geen 9-5, maar altijd en overal tussendoor. Boekje leest lekker weg.
**
* Iedereen : hoe digitale netwerken onze contacten, samenwerking en organsiaties veranderen. / door Clay Shirky. Business Contact, 2008 ISBN 9789047000808. Vert van 'Here comes everybody'
Gemakkelijk leesbaar boek over de sociaal-psychologische veranderingen, die mogelijk zijn geworden door toepassing van Internetapplicaties.

Bijeenkomst 11 november van het Onderzoeksdataforum

2011-11-16T16:08:00.003+01:00

Het Surfshare programma eindigt dit en zal worden afgesloten met de SURF Onderzoeksdag op 9 februari 2012 in Media Plaza in Utrecht.

“Met het SURFshare-programma wil SURFoundation een gemeenschappelijke infrastructuur realiseren die de toegankelijkheid èn de uitwisseling van onderzoeksinformatie bevordert.”

Maar het Onderzoeksdataforum blijft bestaan.

Deze bijeenkomst zal worden besteedt aan 2 nieuwe rapporten: het Witboek dataprofessionals en de rapportage Podium Plus.
Daarna zal Bram van de Werf dieper ingaan op metadata.

De werkgroep Datastewardship van het Onderzoeksdataforum (waar ik zelf deel van heb uitgemaakt) heeft een witboek geschreven over het beroep dataprofessional. De werkgroep doet verschillende aanbevelingen in het Witboek Dataprofessionals in Nederland. Rob Grim voorzitter van de werkgroep geeft een nadere toelichting op het Witboek en neemt de aanbevelingen door.
Het Witboek Dataprofessionals geeft een overzicht van de datamanagement-ondersteuning bij 3 onderzoeksinstellingen NIOO, TUD, UvT
Rob geeft in het kort zijn impressie over de drie organisaties:
NIOO: afspraken over workflow – kwaliteit van dataverzameling – koppeling publicaties
TUD: permanente toegankelijkheid – veel DIY – registratie ws output
UvT: ondersteuning domein experts – lokaal naar centraal – geen opslag cultuur

De werkgroep is in 2009 gestart met het opstellen van “terms of reference:: een afbakening tot het profiel/ de competenties van ondersteuners van onderzoekers
Er wordt ingegaan op de rol van de dataprofessional in drie fasen van onderzoek: voorbereiding, uitvoering, evaluatie.
De aanpak is een literatuuronderzoek, gevolgd door een case studie bij ieder van de drie deelnemende instellingen d.m.v. interviews met onderzoekers, om te kunnen beschrijven wat de algemene knelpunten zijn en wat voor ondersteuning zij nodig hebben.
Datamanagement onderscheiden we in drie groepen: data-archivering, metadata, digitale duurzaamheid.
Uit literatuur komen vier belangrijke vaardigheden voor dataprofessional naar voren: data-archivering, softskills, kennis van wetenschappelijk onderzoek(smethoden), ict-skills.

- Rob verwijst hier ook naar de presentatie van Youngseek Kim tijdens de 6th International Data Curation Day over ‘Education for eScience professionals”.
Overigens ook aardig om te lezen is de masterscriptie De Datalibrarian in Nederland van J. Puttenstein, die in algemene zin schets hoe de situatie bij de Nederlandse Universiteiten is.-

Wat zijn de aanbevelingen:
Er moet training en opleiding worden aangeboden, niet alleen voor ondersteuners, maar ook voor onderzoekers zelf, specifiek maar ook een algemene basis voor alle wetenschappen.

Verder kan gekeken worden naar: UFO-profielen, GO-opleidingen, op maat trainingen, docenten, bijv. in overleg met eScience center.

Vervolgens kwam Paulien Wiersma over project PodiumPlus mogelijkheden tot data-opslag mbv Dataverse

Ervaringen met open source programma Dataverse (Harvard) en ervaringen met samenwerking met andere universiteiten. Er is nu een officiële dienst van Universiteit Utrecht, hosting bij Vancis (Sara dochter), en is nu een openbaar netwerk.
De metadata wordt geharvest door Harvard DataVerse: met federatieve inlog. Het is bedoeld voor middellange termijn opslag met koppeling naar DANS via SWORD protocol.
In het project heeft Paulien de licentievoorwaarden Dataverse vergeleken met DANS en 3TUD, en ook een vergelijking van de metadata en formaten.
Bijvoorbeeld nu vanwege de NWO-verplichting om data op te slaan daardoor komen er toch meer mensen naar DVN. Zie het als voorportaal., lokale variant van Harvard DataVerse
Grote machine gegenereerde data past er niet in, maar het werkt snel: onderzoekers krijgen meteen een URL – persistente handle.

Na de thee geeft Bram van de Werf een presentatie over ‘Metadata en sustainability”. Bram is directeur van Open Planets Foundation over metadata en duurzaamheid bij lange termijn opslag van onderzoeksgegevens. Voorheen bemoeide hij zich met Europeana. Europeana heeft ook een Toughtlab waarin ze een aantal tools voor het verrijken van metadata tonen Europeana is oorspronkelijk ook bedoeld als metadata-project.
Ipv preservation praten over lange termijn toegang.
Er is te snel overgestapt op het omzetten – normaliseren – van data- bits. Daar is niet genoeg over nagedacht, aldus Bram. Metadataschema’s zijn niet zo belangrijk als er maar over nagedacht is en het kan interopereren met anderen. Hoe beter de metadata hoe beter de objecten gebruik gaan worden”.
Met de community onderzoeken van de technische metadata, niet bij ingest (want dan creëer je een bottleneck), maar maak een enrichment layer in je repository en gebruik/ontwikkel tools om de metadata daar te verrijken. vd Werf ziet veel in het verrijken van de metadata door in de repository de hiaten in de technische metadata op te sporen

Gebruik is de sleutel, kijk naar de requirements en use cases, die gebruikt kunnen worden voor data mining en data modelling

Het Planets project, waaruit de Open Planets Foundation voorkomt had als ambitie het opzetten comptetentiecentrum waaruit de lidstaten dan kunnen putten (voor diensten en expertise).

Tijdens de discussie aan het slot van de middag bleek de centrale vraag “ Wat is noodzakelijk om de data te hergebruiken”.
Vaak is het heel moeilijk om data geschikt te maken voor meerdere functies bijv.voor omzetten in Narcis en KB etc. Beginnen met Basale ontsluiting en daarna discipline specifieke metadata toevoegen.

Het Bureau

2011-10-20T21:18:00.003+02:00

Dit najaar ben ik begonnen te lezen in Het Bureau van J.J.Voskuil. Een romancyclus in 7 delen die de dagelijkse gang van zaken verhaalt vanaf de jaren '50 tot '90 op het KNAW-instituut voor Volkskunde (het huidige Meertens-instituut).
Hoofdpersoon is Maarten Koning, die eerst als assistent, later opvolger van A. Beerta afdelingshoofd Volkskunde is.
Sinds 2007 ben ik zelf werkzaam bij KNAW, en ik kan zeggen dat ik het beschreven, de sfeer en de relaties zeer herkenbaar vind.
Het Meertens-instituut zelf ken ik niet zo, maar de omschreven sfeer en het gedachtengoed leeft nog steeds in KNAW-kringen. Prachtig beschreven zijn de soms moeizame contacten met de collega's (sociale omgang was niet Maarten Koning's sterke kant) en zijn overdenkingen, aarzelingen en twijfels.
Het Meertens-instituut heeft wat oude foto's over de tijd waarin Het Bureau speelde op het web gezet en er zijn wat naamsverwijzingen (niet bijgewerkt) gepubliceerd. Interessant is ook het artikel van J. Goossens over het wetenschappelijk bedrijf uit de roman " J. Goossens, ‘Het wetenschappelijk bedrijf in Voskuils roman Het Bureau.’ In: Literatuur 14 (1997), p. 130-137. ".
Fascinerend om te lezen.
Het eerste deel werd gepubliceerd en er was een tijdlang sprake van een literaire hype rondom de cyclus. Nu is er enkel nog een twitter. Maar samen met een collega beleef ik er veel plezier aan.

CWTS-cursus meten van wetenschappelijke output 5

2011-10-03T13:00:00.002+02:00

Vorige week ben ik 5 dagen lang naar Leiden getogen voor deGraduate Course “Measuring Science and Research Performance” van het CWTS, hetCentre for Science and Technology Studies van de Unviersiteit leiden.

De dagthema’s waren:

- World of Science, Technology and Innovation
- Research Performance Measurements and Indicators
- Research management perspectives
- Science Mapping
- Science Policy Contexts
- Scientometrics 2.0

Hoewel onderdeel van de Universiteits Leiden heeft het CWTS ook een terugverdienopdracht. Dat bleek soms ook wel bij de uitwijding oversommige toepassingen. Voor hun toekomstige ambitie om ‘Center of Experience’ teworden kan dat een nadeel zijn. Soms was de spagaat tussen het delen vanervaringen en uitwisselen van ideeen enerzijds en het beschermen vancommerciele belangen te sterk aanwezig.

Er was veel aan gedaan het programma gevarieerd en veelzijdig op te zetten en alle aspecten en onderzoeksgebieden van het CWTS kwamen dan ook wel aan bod. Helaas was er minder aandacht voor de methoden voor de cursisten om zelf de aanwezige gegevens te verzamelen en te interpreteren.

Een belangrijke boodschap was dat je de citatiecijfers alszodanig niet zomaar, ongenuanceerd kunt gebruiken, maar dat je die dient af tezetten tegen het algemene prestatiecijfer van het veld.

Ze waarschuwden ook tegen het ‘quick and dirty’ verzamelen en gebruiken van gegevens, maar als het alternatief is om CWTS in te huren heeft dat wel een beetje een toon van eigen belang .
Uiteraard is het zorgvuldig interpreteren, verzamelen en schonen van gegevens belangrijk en uiteraard dienen die cijfers in een geheel met andere indicatoren(ook kwalitatieve) gebruikt te worden. Maar soms geven die quick-and-dirty ggevens toch wel een aardig trend aan.

Wat eigenlijk ook wel steekt is dat alle gegevens die gebruikt worden voor bibliometrische overzichten van 2 grote commerciële firma’s(Thomson Reuters en Elsevier) komen. Dat geeft toch ook een niet zo grootvertrouwen in het geheel.
Zelf worstel ik altijd met de onderwerps-indelingen en dat blijkt ook inderdaad een groot probleem te zijn. Om nog maar te zwijgen van de gemankeerde aandachtvoor humaniora in de cijfergegevens. Wellicht dat het met de komst van de BookCitation Index van WoS beter gaat.

Volgend jaar gaat de cursus aangepast worden, maar duidelijkis wel dat er sprake is van een groeiende belangstelling.
Erg interessant vond ik ook de ingangen tot het waarderen van wetenschappelijke onderzoek in termen van economische groei, innovatie en maatschappelijke waardering.

De cursus werd gegeven in het Willem Einthovengebouw aan de Wassenaarseweg, achter het LUMC. De cursus werd in het Engels gegeven, de medestudenten kwamen uit verschillende landen (NL, SW, FI, DK, FR, IT, AU, ZA,UK).

Al meteen werd duidelijk dat de leszaal in het gebouw te klein was voor het aantal (20) studenten, en door het warme weer werd het wel erg benauwd, gelukkig was er wel veel water voorhanden. Er waren wel voldoende elektriciteitspunten en we kregen allemaal een tijdelijk webaccount, ongeveer de helft had een laptop, er was er een met een iPad en de rest maakte aantekeningen met de hand. Lunch en diner waren goed verzorgd,lunch in het atrium van het gebouw en diner in buffet-restaurant Luxor. Helaas was de koffievoorziening matig, tijdens de lunch en in de – eerste – middag zelfs afwezig.

Als cursusmateriaal kregen we het boek ‘Citation analysis in research evaluation’van Henk Moed, en dat ga ik komende week eens doorlezen, venals ‘The Publish or Perish Book’ van Anne-Will Harzing (hoorde niet tot eesmateriaal).

Tijdens de cursus en in de ‘suggestions for further reading’ werden nog een aantal leestips gegeven, die ik verzameld heb in een Endnote-bestand (39 titels) dat beschikbaar is via mijndropbox.

CWTS-cursus meten van wetenschappelijke output 4

2011-10-03T11:33:00.003+02:00

Ranking en Research management
Hoe kun je het wetenschappelijk onderzoek meten en de prestaties van universiteiten met elkaar vergelijken?
[In de ranking-systemen worden alleen universiteiten met elkaar vergeleken, omdat er voor onderzoeksinstituten - zoals bijv. het excellent presterende Max Planck Inst. geen vergelijkbare plek is, ook niet voor afzonderlijke onderzoeksinstituten. ook noemt Van Raan het probleem van de academische ziekenhuizen, die vaak verantwoordelijk zijn voor de helft van de output, maar soms moeilijkaan een universiteit te koppelen].
Allen zijn gebaseerd op de 2 commerciële producten (WoS)en (Scopus).

1. TimesHigher Education is ingedeeld in 5 categorien (teaching, research, citations, industry income, international) met een verschillende weging gebaseerd op ‘expert enthusiasm’. 2/3 is gebaseerd op citaties.

2. QS deelt ongeveer in dezelfde categorieen in, maar heeft als extra ‘employer reputation’

3. Shanghai, Academic Ranking of World Universities(ARWU), is heel erg ‘size dependent’. Trotsop oude prijswinnaars, maar zegt niets over potentieel. Bij citaties wordt alleen gekeken naar de highly cited (dus past performance)met nadruk op reputatie.

4. Leidenranking .Het kost veel tijd om websites na te kijken en om netwerk met contactpersonente onderhouden. Ranking op basis van genormaliseerde bibliometrische indicatoren, nu MNCS2 (voorheen CPP/FCSm). Het algemeen plaatje is dat als je als universiteit bij eerste 300 hoort het nog goed zit, daarna gaat de curve scherp naar beneden (hypothese van Raan: er zijn niet meer goede wetenschappers om meer goede universiteiten te bevolken). Voor Frans en Duits zijn aparte lijsten gemaakt.Gemiddelden in studies zijn niet altijd de beste indicator vanwege de ‘skewed distribution’, dan is highly cited beter (A/EPtop10%)

5. U-Multirank, een EU-project.

Naast dit soort ranking kunje ook op andere terreinen aan internationale benchmarking doen. Maar het is lastig om vergelijkbare indicatoren op te stellen.Tijssen geeft een overzicht van de wetenschappelijke indicatoren; technologie-indicatoren (zie ook het University-industry Scoreboard van CWTS); en innovatie indicatoren (bijv. voor het EriC,Evaluation of Research in Context van de KNAW en VSNU is geprobeerd te valoriseren, maar verder dan showcases komt men (nog) niet.
Ook Leru heeft alleen case-beschrijvingen).

Science mapping

Naast het ranken wordt er m.b.v. allerlei moderne textmining instrumenten geprobeerd de hele wetenschap in kaart te brengen. Kaarten die gebaseerd zijn op de bibliometrische netwerken van publicaties, co-auteurschap, cocitaties e.d.CWTS heeft voor visualisering van die gegevens de zogenoemde VosViewer ontwikkeld. Door de kaarten kun je aldus Noyons en Waltman, dichter bij de data blijven. De kaarten maken clustering mogelijk en kunnen verschillende dimensies weergeven. Van de basis bibliometrische netwerken, maak je afgeleide netwerken die je naar symmetrische matrixen kunt overbrengen en die kun je visualiseren.Zo heeft CWTS bijvoorbeeld alle onderwerpsgebieden uit WoS voor indelen van tijdschriften in kaart gebracht.Dat geeft toch een mooi beeld van de wetenschap en de vertegenwoordiging van artikelen in de WoS-database. [Ik kan me herinneren dat we vroeger zoiets geprobeerd hebben m.b.v. thesauri, maar dat is toen gestrand, ook vw de omvang]. Ook een mooie is de kaart van de tijdschriften zelf:

Wetenschapsbeleid
Cornelis van Bochove neemt een heel andere invalshoek, hij kijkt naar de invloed van Human Resources Management en carrière-politiek op de wetenschappelijke prestaties.Stelling ”Scienceoutput is the sum of competence, aptitude and randomness”. Hij wil onderzoeken of het voor de prestaties wat uitmaakt als je een onderzoeker eerder een vaste aanstelling geeft, dus eerder in zijn carrière uitselecteert. Hij laat met een Pareto-distributie zie hoe dat in de verschillende scenario’s eruit ziet. Als verschillen tussen mensen groter zijn, dan is de invloed van selectie op totale output enorm. Snelle selectie levert dus meer op.Van Bochove kijkt ook naar de economische groei, wat is het aandeel van de wetenschap in de economische groei. Daarbij komt hij tot nogal wat verrassende uitspraken. Fundamenteel onderzoek is nodig om de barriere van de ‘known laws of nature’ te verleggen. Fundamenteel onderzoek vraagt om extra getalenteerde mensen, waarbij de tijdsfactor (=leerfactor) belangrijker is dan geld; meer Einsteins, of rijkere Einsteins hadden niet sneller de relativiteitstheorie kunnen ontdekken. Je krijgt snelle groei als je veel geld stopt in toegepaste R&D op basis van bekende ‘laws of nature’ (zie Azie)Je krijgt stabiele groei op basis van het basic research model afhankelijk van leertijd (zie Japan, vanaf 80 jaren hadden ze niveau van het Westen gehaald en basic research genegeerd toen ging het neerwaarts).De essentie van economische groei zit hem dus, aldus Van Bochove in het Basic Research Model.Die boodschap, om met name te investeren in fundamenteel onderzoek is een interesante gedachte en zal hij uitwerken in een nog te verschijnen artikel.

CWTS-cursus meten van wetenschappelijke output 3

2011-10-02T16:05:00.002+02:00

Databases en indicatoren.
CWTS zelf maakt gebruikt van de literatuurdatabase van Thomson Reuters (Web of Knowledge) die zij zelf offline ontvangen en bewerken. Uiteraard doen zij ook onderzoek naar de bruikbaarheid van andere databases en in ieder geval is het, aldus van Raan een zegen dat er meer concurrentie (Scopus, Google Scholar) is en dus het monopolie van Web of Science afkalft.
Google Scholar is vrnl. onbruikbaar, omdat er geen gegevens bekend zijn over de dekking daarvan, maar een collega op de ISSI conferentie in Zuid Afrika, zei wel, aldus een van onze docenten, dat hij blij was dat er in ieder geval iets is voor m.n. de humaniora. [Web of Science is erg gefocussed op life sciences en heeft in andere wetenschapsgebieden niet of zeer onvolledige dekking).Scopus wordt steeds beter en steeds completer, hoewel er nog steeds onverklaarbare ‘gaps’ zitten.
impact factor
Uiteraard ken ik de JCR: Journal Citation Report, waarbij Thomson Reuter ieder jaar de impact factoren van de tijdschriften publiceert. Scopus heeft daar een alternatief voor de SNIP. De SNIP index vergelijkt de citaties die een tijdschrift krijgt met de citaties die het (in de referenties bij de artikelen) geeft. En daarmee, aldus van Leeuwen krijg je een normalisatie voor het veld en worden de cijfers beter vergelijkbaar.
CWTS heeft zelf een nog betere indicator ontwikkeld de JFIS (=MNJS), die dus de citaties in een tijdschrift voor het veld normaliseert (afzet tegen het gemiddelde van die onderwerpsgroep) en die bovendien niet alleen naar de citaties uit een bepaald jaar kijkt, maar ook die van voorgaande jaren.Maar omdat ze WoS materiaal gebruiken mag de JFIS niet openbaar.
Dat neemt niet weg dat een gemiddelde zoals de journal impact factor-SNIP-JFIS toch niet zulke goede indicatoren zijn, omdat je bij alle ziet dat de distributie van de citaties ongelijk verdeeld is over de tijdschriftartikelen: een klein deel van de publicaties krijgt het merendeel van de citaties.

Wat indicatoren betreft gebruikt het CWTS het liefst de ‘genormaliseerde’indicatoren, omdat die beter met elkaar vergelijkbaar zijn, omdat omvang en veld waarin gepubliceerd wordt daarmee worden gelijkgeschakeld.
Niet/genormaliseerde indicatoren :
P= number of publications (alleen substantiele bijdrage: article, review, letter)
TCS= total citation score (self citations ignored)
MCS= mean citation score (gemiddelde citatiescore)
Genormaliseerde indicatoren:
MNCS = C/FCS + + de citatiescore gerdeeld door de veldscore = gemiddelde score in een onderwerpsveld
MNJS=JCS/FCS + + en dat kun je ook uitrekenen voor een tijdshcrift alss geheel (JFIS)
Pptop10%= om de zogenoemde ‘outliers’(enkele publicatie die extreem veel geciteerd wordt) er uit te halen en te kijken hoe de prestatie is in het topsegment van het onderzoeksgebied.
Van belang bij het bepalen van een vergelijkbare citatiescore is het citatievenster. Eventueel kun je aan een bepaald documenttype een bepaald gewicht toekennen (bijv een ‘letter’ telt dan minder zwaar als een volledig artikel).
Ludo Waltman, die de indicatoren presenteert gaat ook nog in op de h-index met de woorden ‘gebruik nooit de h-index’, iets waarover hij ook zal publiceren in JASIST.

Wat is er mis met de h-index?
De h-index geeft het kruispunt aan van aantal publicaties en aantal citaties per publicatie van een onderzoeker. Volgens CWTS-berekeningen is dat een inconsistente indicator, hij toont nl bij gelijkblijvend gedrag niet een gelijkmatige verhoging van de index. De h-index kan nooit omlaag gaan en ook nooit hoger worden dan aantal publicaties. Ook normaliseert hij niet naar verschillen in het veld, naar leeftijd en lengte van de wetenschappelijke carriere van de onderzoeker, en naar zijn gekozen publicatiestrategie.
Kortom het deugt niet.
[ Jammer genoeg is het wel een erg handig getal, wat tamelijk makkelijk zelf te produceren is zonder ingewikkelde berekeningen en toegang tot moeizaam verkregen gegevens. En zolang daarvoor i de plaats geen net zo handig hanteerbaar instrument voorhanden is zal dat ook wel gebruikt blijven, denk ik.]
Het alternatief wordt tijdens de cursus ook aangereikt: dat is wat de CWTS al doet door in samenwerking met onderzoekers en tegen de achtergrond van het onderwerpsgebied, genormaliseerde gschoonde citatiegegevens te gebruiken samen met kwalitatieve peer evaluatie.Grootse problemen bij alle indicatoren zijn er doordat onderwerpsclassificeringen niet helder zijn en er een betere methode zou moeten worden gevonden voor het contextualiseren van het onderwerpsgebied waarin onderzoeker/onderzoeksgroep werkzaam is.

Robert Tijssen gaat nog in op het begrip 'excellence'.In de huidige praktijk worden universiteiten, onderzoeksgroepen en -instituten iedere zes jaar ge-evalueerd volgens het SEP (Standaard Evaluatie Protocol). Het SEP geeft ook de definities voor de classificaties "excellent", "very good", "good" etc. Hoewel collega van Leeuwen eerder zei "er is geen directe link tussen citaties en kwaliteit, het moet altijd via 'impact'lopen " loopt het meten van kwaliteit toch vaak over het meten van impact. CWTS beveelt wel aan de gehele portfolio van kwalitatieve peer review en kwantitatieve scientormetrische gegevens te hanteren. Toch geeft een 'highly citated' analyse wel een indicatie van goede kwaliteit.Aardig is het onderzoek naar bibliometrische gegevens van Spinozaprijswinnaars. "De NWO-Spinozapremie is de hoogste Nederlandse onderscheiding in de wetenschap". Als je de resultaten van de Spinozaprijswinnaaars-kandidaten met de indicator MNSC kalibreert kom je gemiddeld op 2.1 (2x het wereldgemiddelde), kijk je alleen naar de winnaars dan kom je uit op 3 (met een standaard deviatie van 1.7 - meestal humanoria). Dat geeft toch aan dat je met die indicator, mits gekalibreert naar veld wel iets kunt zeggen.Ook blijkt dat Thomson Reuters er in zijn voorspellingen naar de Nobelprijswinnaars redelijk vaak raak schiet.Voor profilering van een onderzoeksgroep is het wel noodzaak de uitschieters eruit te halen, dat is geen voorbeeld van excellence. Dat kun je doen met de A/EPtop10% of zelfs A/EPtop1% scores.

CWTS-cursus meten van wetenschappelijke output 2

2011-10-01T17:21:00.003+02:00

Maatschappelijke relevantie en de waarde van de wetenschap voor innovatie.
Prof Robert Tijssen gaat in op kenmerken van wetenschap en innovatie, hoe kun je wetenschap, de bijdrage van de wetenschap aan innovatie i.c. innovatieve producten herkennen?
De outputs zijn niet alleen publicaties, maar ook standaarden, training van Phd’s, patenten e.d., die hebben impact op de media en overhead en dat leidt tot beleid en economische inpassing in nieuwe processen en producten. Daaruit vloeien dan weer de ‘outcomes’ voort, de maatschappelijke en commerciële opbrengsten.
Om die opbrengsten en invloeden te meten kun je verschillende toolboxen gebruiken waaronder bibliometrische studies )maar ook econometrische en management studies en surveys.
Het is nog niet zo eenvoudig om de invloed van wetenschappelijk werk te meten, omdat je eerst moet weten wie de gebruikers zijn en wie er van profiteren, omdat er vaak sprake is van meervoudige invloeden. Ook kan er soms een behoorlijke tijdspanne zitten tussen onderzoek en een meetbaar resultaat. Causaliteit blijft moeilijk aantoonbaar.
Anders dan bijv. bibliometrische citatiepatronen laten ook surveys een overzicht zien van de waarde van de wetenschap. Bijvoorbeeld in een survey heeft de EU laten onderzoeken wat de houding van Europeanen is t.a.v. de wetenschap (Eurobarometer 340). Daaruit blijkt dat toch meer dan de helft van de bevolking positief staat t.o.v.de wetenschap en de maatschappelijke bijdrage van de wetenschap. Later in de week laat Ingeborg Meijer ons zien dat er naast bibliometrische methoden en survey’s nog andere methoden zijn om het maatschappelijk belang van onderzoek te meten. Zij hebben dat gedaan bij LUMC. Dat is wel een aardige aanvulling i.v.m. toenemend belang van ‘valorisatie’ (maatschappelijke waarde, ook ondernemerschap of publiek-private samenwerking).
Wel kom je, aldus Meijer snel in discussie terecht over meten van wetenschappelijke resultaten: kwantitatief vs kwalitatief, strikt wetenschappelijk en/of valorisatie, welke indicatoren je gebruikt en hoe die ingezet (c.q. gemanipuleerd )kunnen worden.
De methodologische vragen naar de robuustheid van de systematiek en de waarde ervan, m.n. vanwege het ontbreken van de relatie tot de wetenschappelijke kwaliteit.
Toevalligerwijs is er net die dag een onderzoek gepubliceerd van een consultancy bureau dat de economische verdiencapaciteit van de universiteit Leiden heeft gemeten en tot de conclusie komt dat leiden 4x zoveel opbrengt als het kost.

Tijssen laat in een aardige grafiek uit Google labs zien dat je bijvoorbeeld met Google books een aantal onderwerpen kunt vergelijken door in de full text van boeken te zoeken en te kijken naar het voorkomen van het gebruik van die termen (termen als innovatie, bibliometrics).

CWTS-cursus meten van wetenschappelijke output 1

2011-09-29T08:45:00.008+02:00

Op maandag 26 september 2011 komen in een veel te klein zaaltje in het Willem Einthoven-gebouw van de Universiteit Leiden, 20 studenten samen voor de cursus “Measuring Science and Research Performance” van het CWTS. Het CWTS is de afdeling van de Universiteit Leiden die door bibliometrisch onderzoek wetenschaps- en technologie indicatoren berekent en de onderzoeksresultaten van een universiteit of afdeling bibliometrisch onderzoekt. CWTS heeft daarin wereldwijd een grote naam opgebouwd. De studenten komen dan ook uit 9 verschillende landen

De eerste dag heeft een inleidend thema:’de wereld van de wetenschap, technologie en innovatie’.
Paul Wouters, directeur van het CWTS, opent met een eerste inleiding over het vakgebied van de ‘scientometrics’.
Beginnend met het filmpje “Science is real”. Dat aangeeft waar het bij wetenschap om gaat, om de content. Voor scientometrische beschouwingen worden citaties uit die werkelijkheid van de content gehaald en als zelfstandige entiteiten behandeld (verzameld en geteld).

Terwijl in de cirkel van onderzoek het debat, de peerreview, de interactie met collega’s centraal staat, heeft de cirkel van de citaties een eigen focus van aantallen. Paul schildert de opkomst van citatietellingen, vanaf 1873.
Paul Wouters, zelf gepromoveerd op “The Citation Culture”wat de geschiendenis van de Science Citation Index beschrijft, schildert de opkomst van citatietellingen, vanaf 1873.
Hij concludeert bij de opmerking dat Garfield al in 1955 bij zijn eerste idee van een citatie index, veel afwijzende reacties kreeg, dat in wezen de kritiek nog steeds dezelfde is “een citatie zegt niets over de publicatie zelf’.
Zie ook de beschrijving van de citation index in Wikipedia

R!=C reference is the inverse of the citation

Een citatie gebruiken als indicator voor een publicatie is geen natuurlijk proces, het komt niet voort uit de wetenchapo zelf. Een citatie is veel meer een teken van erkenning in de reputatie-competitie.
Een basisvraag blijft dan ook ‘waarom wordt een werk geciteerd’? Dat citatie-gedrag is tamelijk lastig omdat het geen wetmatigheid betreft maar een psychologisch, sociologisch en cultureel bepaald proces is. De huidige dominante theorie is de normatieve theorie, gebaseerd op de ideeen van Kaplan, N. The norms of citation behavior: Prolegomena to the footnote. American Documentation 16, 179-184, doi:10.1002/asi.5090160305 (1965).
Ton van Raan vervolgt, als nestor van de club, met een uiteenzetting over de ‘basics’van de bibliometrie:
1. Netwerken: primair citatie netwerk, co-citatie netwerk, bibographic coupling
2. Kennisvelden, breng de wereld in kaart m.b.v. door citaties gerelateerde word countings n een driehoek
3. Genormaliseerden onderwerpsvelden , en naar tijd genormaliseerde citatievensters
Bibliometrisch onderzoek kun je top down benaderen, gebaseerd op veld structuren, of bottom up, waarbij de auteur de gegevens kan inbrengen.
Belangrijkste indicatoren zijn: P (publicaties), C+sc (citaties), CPP (citaties per publicatie), Pnc (publication not cited = time depended)en top 10%.
De zogenoemde ‘crown indicator’is de CPP/FCSm (dus de citaties per publicatie gedeeld door gemiddeld aantal citaties per veld) Dat boven 1 moet zijn.
[Tegenwoordig hanteren ze de MNCS mean normalized citation score, waarbij ook het gemiddelde van het tijdschrift wordt meegeteld].
Wat kun je met bibliometrics?
* Invloeden meten van wetenschappelijk werk
* Patronen ontdekken in de structuur van de wetenschap.
Tegenwoordig wordt meestal de term 'scientometrics' gebruikt, om aan te geven dat er bij evaluaties naar meer wordt gekeken dan alleen naar citaties van publicaties.Scientometrics is ook de term voor organisaties rondom dit thema.Zo is er een European Summer School of Scientometrics, die van 11-16 september gehouden werd, en die vlgs een Zweedse mede-cursisten al helemaal was volgeboekt. De presentaties zijn op de website gepubliceerd en omvatten dezelfde thema's als in de CWTS-cursus: citaties, indicatoren, science mapping.Ook is er een International Society for Scientometrics and Informatics, die in juli 2011 heeft gecongresseerd in Durban, Zuidafrika. ieder 2 jaar wordt door ISSI een congres georganiseerd, en meestal in het tussenliggende jaar organiseert CWTS een 'Conference on Science and Technology indicators'.Er bestaat een tijdschrift gewijd aan de onderwerpen die in dit vakgebied een rol spelen getiteld Scientometrics, en een ander belangrijk tijdschrift is JASIST, Journal of the American Society for Information Science and Technology.

Trends Academische Bibliotheken

2011-08-18T16:46:00.002+02:00

ls aanvulling op mijn eerder berichtje over de toekomst van de academische bibliotheek hier een kort overzicht van een nieuwsbericht uit College & research Libraties news.
"2010 top ten trends in academic libraries: A review of the current literature" by ACRL Research Planning and Review Committee

1) Academic library collection growth is driven by patron demand and will include new resource types.
Collectievorming gaat van 'justincase'naar 'justintime'. gebruik maken van patron-driven acquisition formaten. Locaal materiaal wordt gedigitaliseerd en toegang tot ful text en tot datasets wordt gemeengoed.
2) Budget challenges will continue and libraries will evolve as a result
Door budget reducties wordt het moeilijker adequaat personeel aan te trekken,toegang tot bronnen te verwerken en innovaties door te voeren.
3) Changes in higher education will require that librarians possess diverse skill sets
Bibliotheekpersoneel moet voortdurend bijgeschoold worden. ook zullen meer niet-bibliotheekgeschoolde medewerkers in het vak intreden
4) Demands for accountability and assessment will increase.
Aan bibliotheken wordt gevraagd de toegevoegde waarde van hun diensten aan te tonen.
5) Digitization of unique library collections will increase and require a larger share of resources
6) Explosive growth of mobile devices and applications will drive new services.
7) Increased collaboration will expand the role of the library within the institution and beyond.
8) Libraries will continue to lead efforts to develop scholarly communication and intellectual property services.
9) Technology will continue to change services and required skills
10) The definition of the library will change as physical space is repurposed and virtual space expands.

Store-Share-and-Cite

2011-06-21T21:50:00.005+02:00

Donderdag 9 juni werd in de Oranje-zaal in de bibliotheek van de TU Delft een minisymposium gehouden onder de titel ‘Store-Share-and-Cite: Increase your citations by (re)use of research data’.
Het blijkt al de derde bijeenkomst te zijn van 3 TU over Research Data Management. Het verslag van een eerdere bijeenkomst heb ik teruggevonden (22 april 2010 ‘Exciting Research Data’).

Als symbolisch deelnamekado krijgen we een velletje met bloemenzaadjes: dat zowel 3TU Datacentrum als de zaadjes mogen bloeien! Er is helaas geen open wifi, er is wel een hashtag #3tudatacitation maar die is te lang dus ik gebruik #3tudcit. In de pauze wel een stopcontact gevonden, maar de laptop werd helaas niet geladen.

Maria Heine, directeur bibliotheek TU Delft, opent met welkomswoord en middagvoorzitter Erik Soonieus, TUD alumnus introduceert de sprekers.
De eerste spreker is Michael Diepenbroek , hij vertelt over ICSU World Data System, dat gestart is in 1957 t.g.v. het Geophysical Year. De ICSU (International Council for Science) een samenwerkingsverband van Wetenschapsacademies is oprichter van het World Data Center System “The World Data Center system works to guarantee access to solar, geophysical and related environmental data”.
- NB het ICSU Word Data System confereert in september a.s. in Japan.
Diepenbroek, is verantwoordelijk voor Pangea. Pangea volgt de principes en richtlijnen van het World Data Center System.

"The information system PANGAEA is operated as an Open Access library aimed at archiving, publishing and distributing georeferenced data from earth system research. The system guarantees long-term availability of its content through a commitment of the operating institutions".

Voor Pangea heeft hij een model data management opgesteld n.a.v. IODP (Integrated Ocean Drilling Program).

Diepenbroek: “Het grootste probleem is niet technisch van aard, maar semantisch” Bij Pangea werken ze met meerdere projecten, die hebben een eigen portal en geven ook input voor bijv. GBIF en OBIS en ze werken als data warehouse, met diverse standaards voor content en interfaces. Zelfs binnen één community meerdere standaards. Ze doen al 15 jaar aan datapublicatie en hij gaat zelfs zover dat hij zegt dat de enige data die het waard is bewaard te blijven gepubliceerde (= gepeerreviewde) data is.

De 2e spreker Patrick Vandewalle (heeft blog pixeltje.be) is een oud-TUDelft student. Hij spreekt vanuit zijn ervaring bij het schrijven van zijn PhD in Lausanne, het gebruikersperspectief over ‘signal processing’. Hij kreeg vaak de vraag of men zijn test kon herhalen en daarom besloot hij alle gegevens van die tests vrij te geven.
Hij heeft daar zelfs ook een artikel over geschreven ‘Reproducible research in signal processing’ IEEE Signal Processing Magazine 2009 pp 37-47. Hij geeft hoog op van de voordelen voor hemzelf en voor de wetenschap en heeft daar zelfs een website aan gewijd

Het basisprincipe van wetenschap is herhaalbaarheid van de experimenten. Daarop is alles gebaseerd en dat maakt het meer efficient en robust. Geeft je de gelegenheid om zelf verder te werken,zodat anderen jouw werk als uitgangpsunt kunnen nemen en anderen om jouw werk als bouwsteen te nemen en het verhoogt de impact. Zijn werk bestaat uit theorie, rekenwerk en experimenten. Daarvoor zijn verschillende gegevens nodig om dit herhaalbaar te maken. Hij heeft zijn eerste artikel reproducible gemaakt door het inclusief de matlab code online te zetten.
Maar het is nog veel efficienter als je van te voren al weet dat je iets reproducible wilt zetten.
Hergebruik voor hemzelf was efficient, mooi demo materiaal, heel veel downloads, mooie reacties en samenwerking (beter om op je schouders te staan dan op je tenen)
Hoe maak je het reproducible:
- Als supplementary material bij publicatie
- Apart in een repository in Eprints
Papers available online are cited 3x more often [Lawrence Nature 2001 `Free online availability substantially increases a paper’s impact´ Piwowar in PlosOne 2007 ‘Sharing Detailed Research Data Is Associated with Increased Citation Rate’

Philippe Terheggen van Elsevier belicht ten slotte de rol van de uitgever. De komende 50 jaar, Aldus Terheggen gaan over datamining (4th paradigm zie Harvard business review 2010 )
“Access vs importance : datasets are seen as important but accessible is usually low”
Er zijn 4 soorten verrijkte publicaties:
1) supplementary data, (maar er zijn geen middelen om supplements 200 jaar te onderhouden)
2) article linking, (link van een database naar het artikel. De auteur post de link automatische connectie met Elsevier (Nextbio)
3) entity linking,(v an een ander niveau is als je een link hebt in het artikel naar een code met een link naar de data. De auteur heeft die link getagged)
4) embedded apps(PDB Proteine database geeft visualisatie in het artikel en bijv ook Pangea)
Altijd op een non-inclusive basis, de bedoeling is dat het denktijd vermindert die nodig is om naar informatie te komen. “General vision to increase discoverability of science by universal access and integration to data and tools”
Vraag: hoe kun je een artikel meer interactief maken ? bijv. redactioneel comentaar per artikel, misschien ook een discussiepagina, maar hoe kun je dat onderhouden voor al onze tijdschriften?
Copyright is een grijs gebied, er rust geen copyright op supplemnetary data. Copyright gaat vrnl over het format van het artikel.

Jeroen Rombouts 3TuDatacentrum 'Science data services Nl' schets de ‘ANDS Data Sharing Verbs’ Approach , een sort data lifecycle van de Austtralian national data services

Create, Describe & Store, Identify & Rgister, Discover & Access, Exploit

3tuDatacentrum levert 3 diensten:
1) archives (datacite.org = persistent identifier) selection, types;
2) data-labs for working version;
3)data-services like advice, training

Na deze inleidingen wordt er een panel samengesteld uit de sprekers en wij allen in de zaal mogen met stemkastjes (turningpoint click device) op een stelling stemmen.
Stellingen:
1) Every dataset has to be accompanied by publications Y=59% N= 41
JR zou niet verplicht moeten zijn anders word took nutteloze data opgeslagen
Andersom juist wel
Data met metadata kan veel belangrijker zijn dan zonder data
2) Citation to artical with data shoud account for ..% without wegingsfactor (onduidelijk)
3) Citations should contribute to IF of journal (
Zolang je geen credits krijgt voor datasets
4) Change IF to include datasets
5) PhD moet 1 dataset produceren

De stellingen waren niet allemaal even duidelijk, en over de meeste waren we het wel eens: geen dwang, wel faciliteren en financieren.

Toekomst academische bibliotheek

2011-05-31T20:34:00.003+02:00

Waar zijn we over 5 jaar?
Al sinds het begin van de automatisering – digitalisering van de informatie in het algemeen wordt er gesproken over het voortbestaan van de bibliotheek en de bibliothecaris. Van de opleidingen mocht het beroep niet meer met ‘bibliotheek’worden aangeduid en er volgde allerlei varianten met het woord ‘informatie’ in de titel. Een beetje lastig is dat wel, want je kunt niet meer makkelijk zien in welke categorie iets of iemand valt. Het woord ‘informatie’wordt ook breeduit gebruikt in de automatisering en in bedrijfskundige administratie.
Enfin zelf heb ik ook wel eens een scriptie(tje) geschreven over “de veranderende rol van de bibliothecaris”. Is nog steeds online te vinden en ik sta er ook nog wel achter.
Het basisidee is dat de kern van de bibliotheek en zijn functionaris, niet is dat het een ‘bewaarplaats van boeken is, maar een toegangspoort tot allerlei vormen van gedigitaliseerde informatie. Zoals in een artikel in Chronicle : “Libraries never were warehouses of books. While continuing to provide books in the future, they will function as nerve centers for communicating digitized information at the neighborhood level as well as on college campuses.”
Waar de een, zoals Mackenzie Owen in IP het verwoordt, de overbodigheid van de bibliotheek ziet, ziet de ander de bibliotheek juist groeien. Niet alleen in het fungeren als ‘learning space’(zie ‘de UB als learning space”van G.Lutgens en G.Goris etc) maar ook met de nadruk op speciale informatiediensten. Te denken valt dan aan training in informatievaardigheden en eigenlijk een geheel scale aan ondersteuning in academische vaardigheden. Ook bijv. de support bij het managen van research data hoort daarbij, alsmede het verhogen van het bewustzijn van het belang van informatie en data bij de onderzoekers.
Waar soms ICT-afdelingen en bibliotheken fuseren danwel samenwerken op basis van hun samenkomst op het gebied van software/automatisering, daar spreekt Sue McKnight “Adding value to larning and teaching’ liever over het vormen van organisatorische ‘academic services hub’ een club mensen die de leerervaringen van studenten kunnen transformeren. Ze heeft het dan over testomgevingen in VLE (Virtual learning environments, het toevoegen van content aan nieuwe technologieen.
Het toevoegen van 2.0 diensten behoort ook tot de bibliotheekontwikkeling, speciaal gericht op de digitale, mobiele gebruiker en het vinden van nieuwe wegen om die gebruiker te bereiken
J. Neal en D.Jaggars schrijven het als volgt: “If academic libraries hope to support current and evolving informatonseeking behaviours, they must íntegrate in their users’ network-based workflows by exposing as much content as possible to search engines, making it discoverable where users are most likely to be working.”(Web 2.0).
De rol van de bibliotheek bij het wetenschappelijk publicatieproces wordt groter met de grotere nadruk op open access en grotere toegankelijkheid van informative. Zeker indien het verbonden is met abonnementsprijzen en kosten. Nu al is het gebruikelijk dat de bibliotheek informatie geeft over Open Access publiceren, en het beheer van repositories met daarin het depot van de eigen publicaties. Langzamerhand wordt dit uitgebreid met het depot van data en het managen van research data. Martin Lewis omschrijft in :” The Management of research data” een aantal eisen / activiteiten , zoals adviseren en trainen van onderzoekers op gebied van omgaan met data.
Al deze aangehaalde auteurs hebben een hoofdstuk geschreven in het document ‘ Envisioning future academic library services’ ed by S.McKnight Facetpublishing, 2010
Ook de ARL (Aacademic Research Libraries( en de ALA (American Library Association) hebben documenten gepubliceerd met toekomstvisies, soms zelfs hele scenario’s. De meeste komen min of meer op hetzelfde neer.
De taken en behoeften blijven wel bestaan, meer dan ooit is toegankelijk maken van informatie gevraagd, moeten informatievaardigheden ontwikkeld worden en onderzoekers begeleid en ondersteund. Maar zoals Mckenzie Owen opmerkt, of dat nu in een bibliotheek moet? Ja dat is de vraag, enerzijds wat is er specifiek bibliotheeks aan een high tech project- en samenwerkingsruimte?
Bij veel bibliotheken zie je ook een zijtak als het ondersteunen van het onderzoeksregistratiesysteem (METIS) en bibliometrische diensten. Het is logisch dat zich dat in de afdeling bibliotheek ontwikkelt omdat de bibliotheek al in ondersteuning doet, hetom informatie gaat en raakvlakken heeft met ICT. Maar het hoeft niet en niet voor iedereen is die link meteen gelegd.
In de praktijk is het grote voordeel om als onderzoeksondersteuner in de bibliotheek te werken dat er een ‘ neutrale’ ruimte is. Dat maakt het makkelijker, laagdrempeliger voor de ondersteuning. Maar die fysieke ruimte, met name het boeken-bewaarplaats gedeelte boet wel in aan belang, wat dan nog blijft is een soort van high tech lab, waar je gadgets en tools kunt testen. Ook leuk, interessant en nuttig, maar de raakvlakken met een bibliotheek zijn dan wel erg theoretisch geworden.
De grote universiteitsbibliotheken zullen hun collecties gaan samenvoegen en – zoals ook alle andere informatie op internet als gezamenlijk bezit presenteren. Zoals Lukas Koster en Rosemie Callewaert schrijven “To summarise: the new digital and networked nature of collections of information leads to a focus on new information services, supported by library staff with information and technology skills, in new organisational structures and in cooperation with other organisations.”

Collecties zijn voor kleine academische bibliotheken, zoals de NIOO bibliotheek dan overbodig, zeker als alle wetenschappelijke literatuur open access digitaal toegankelijk is.
Jammer vind ik het wel, maar ik denk toch dat langzamerhand de bibliotheek verdwijnt en daarvoor in de plaats een afdeling Research Information Support komt, hopenlijk met inderdaad een soort ‘ knowledge experience’ center om gagdets, games en tools te testen en te introduceren. Zeker ook met taken op het gebied van de informatie- en academische vaardighedentraining, publicatiebeleid en open access, onderzoeksregistratie en data-archivering. Ook het bijhouden vna portals en ingangen is een mooie taak om toegang voor de eigen groep te stroomlijnen. Onderwerpen genoeg en die blijven heus wel.

Referenties:
McKnight, Sue ( editor) Envisioning Future Academic Library Services: Initiatives, ideas and challenges . Facetpublishing., 2010. ISBN: 978-1-85604-691-6

Staley, David J. and Malenfant, Kara L. (eds.) Futures Thinking for Academic Librarians : Higher Education in 2025. ACLR (Association of College & Research Libraries), 2010.

Mackenzie Owen, John. De Nederlandse Bibliotheek voor het onderwijs: toekomst Hogeschool- en Universiteitsbibliotheek. in: Informatieprofessional (2011) nr 4 p. 18-21.

Lutgens, G. en G. Goris. De UB als Learning Space. In: Informatieprofessional (2010) nr. 11/12.

Koster,Lukas en Rosemie Callewaert. Dicovering The Library Collections: library traditions in the light of the web and its users.

Toegevoegd 7-6-2011:
Verslag van het symposium "Future of Academic Library May 16.17 2011" in Library Journal

Open Onderzoeksdatadag

2011-05-20T12:30:00.003+02:00

Open Onderzoeksdata dag van Surf georganiseerd in het Trippenhuis van de KNAW, maar georganiseerd door Surffoundation om te laten zien wat de diverse deelnemers als voor activiteiten ontwikkelen op het gebied van onderzoeksdata.
Directeur Surf opent Open Onderzoeksdatadag met beschrijving van populaire, maar al oude thema's: "cloud" en "open". De begrippen zijn niet nieuw en al tientallen (cloud/web) zo niet eeuwen (open) oud, maar de ontwikkelingen gaan traag, kijk bijv. naar de Berlin Declaration die toch al in 2003 door bijna alle partijen getekend is. Maar Open Access is nog niet echt doorgebroken. Wel veelbeleovend is het feit dat gisteren minister Verhagen van bij de opening vna de digitale agenda sprak over het inrichten van een Open Dataportaal voor overheidsinformatie. (zie info van ministerie, ook Neelie Kroes heeft over Europese open data geblogd)

De Keynote wordt uitgesproken door Jan Luiten van Zanden: “2+1 argumenten voor data-delen” over global economic history ofwel hoe overtuig je collega's van het belang van open opslag
Ook van Zanden is geennieuweling op dit terrein, zo heeft hij al in 2006 een basisartikel geschrven over samenwerking onder de titel ‘Do ut des. Collaboratories as a "new" method for scholarly communication and cooperation for global and world history” [Do ut des = Geef opdat gegeven zal worden] Hij leidt nu een groot project CLIO-INFRA, dat bestaat uit hubs, die samenwerken in collaboratoriess.
Wat zijn nu zijn argumenten voor open data:
- morele argumenten: voortgang van de wetenschap en maatschappelijke investeringen
- nieuwe publikaties mogleijk door samenwerking en vergelijkingen
- workshops voor uitdragen van kennis
- geld, aantrekken van nieuwe geldbronnen
- gezag en het verkrijgen van autoriteit
Hij komt met een mooi historisch voorbeeld over het onbedoeld gebruik van het VOC-archief, doordat bleek dat daat gegevens inzitten over bevolkinssamenstelling van Sri Lanka in die tijd.
De argumenten voor het delen van data zijn: efficiency, sommig onderzoek alleen mogelijk door vergelijking, disciplinerende werking Data Availability Policy [= eis van tijdschriften dat data gedeponeerd wordt).

Voorts komt Wilma Mossink van Surf. Zij bespreekt de rapporten van werkgroep Toegang tot Onderzoeksdata en geeft de handige verkote URL: http://www.surffoundation.nl/ToegangtotOnderzoeksdata . Dat is een iets andere link dan die naar de site van Open Onderzoek, die we (ik) eerder gebruikte.
Over de meeste heb ik geblogd in het kader van een bijeenkomst van het Onderzoeksdataforum.

Ze bespreekt ook al enkele rapporten, dioe nog niet gepubliceerd zijn, zoals het witboek dataprofessionals (werk ik zelf aan mee), DIPP over publiek private samenwerking en CARDS over veilig opslaan en gecontroleerd delen van data.
Ook stipt Wilma Mossink het project PersiD aan over persistente identifiers.
En de algemene aanbevelingen daaruit, voor NWO-KNAW, voor VSNU, voor de uitgevers en voor de instellingen. De deelnemers hebben dit allemaal op een A4-tje meegekregen, ik heb het in dropbox gekopieerd.

Theo Mulder, directeur onderzoek KNAW (en dus ‘onze’ hoofd-directeur) schets het KNAW-perspectief . Hij opent wel heel illustratief door Nederland te schetsen door de ogen van een Amerikaan als ‘shoppingarea’. Wat zijn de argumenten voor open onderzoeksdata? Mulder noemt drie argumenten:
- belastingbetalerargument,
- versnelling van wetenschap en
- kenniscrisis = aantasting legitimiteit van de wetenschap
Extra aandachtspuntje: bij de data zou ook de software open (open source) moeten zijn.
De rol KNAW is daarbij beprkt tot wat zij zelf voor de instituten voorschriven. Onlangs is er een beleidsnotitie ‘Open Access en Digitale Duurzaamheid’ uitgegaan ; er is geld gereserveerd voor Open Access, ieder instituut moet een datanotitie schrijven en iedere onderzoeksplan moet een dataparagraaf bevatten. Er is een ondermeer een flyer gemaakt met meer informatie. Mulder pleit ook voor schaalvergroting (internationalisering): een mogelijkheid om aan het ‘shoppingarea’effect te ontkomen.

Ron Deker van NWO belicht vervolgens het standpunt van de NWO. Ook zij zijn voor open data en ook hij stipt DANS aan het gezamenlijk instituut van KNAW en NWO, dat een voorziening biedt voor het opslaan van data. Hij haalt ook Minister Verhagen aan die die expliciet heeft gezegd "publieke data = open data = gratis data". NWO hanteert een duidelijk onderscheidt tussen publicaties en data. Bij data blijft NWO mede-eigenaar, data moet daartoe goed gedocumenteerd opslaan
NWO wil de bewustwording stimuleren.
Open data is het kunnen verschaffen van toegang (techniek) en het toegankelijk maken (juridisch-inhoudelijk). De beweegredenen van het delen van data zijn: kennisdelen en efficiency (hergebruik).
Als geldschieter kijkt NWO graag naar de efficiency van de subsidie :zij financieren liever één topfaciliteit dan 2 of 3 middelmatige. Zij zijn voorstander van goede citatie (kan door persistent identifier), en ziet problemen bij attributie (erkenning). Uit het publiek vertelt een deelnemer over het gebruik van ISBN aan datasets (bij taalkunde).

Peter Doorn van DANS spreekt als laatste over Dans en over “ Duurzame toegang tot onderzoeksdata”. Hij noemt Easy.dans.nl een soort Youtube voor onderzoeksdata. Hij verhaalt over de historie van Dans: uit 2005 en voorganger Steinmetz archief: over de functies als archief, advies- instelling , keurmerk. Dans heeft proef gedaan met data reviews (online) met een positief resultaat. Er is een rapport van op te halen op de op danssite.
Doorn geeft als aanbeveling mee, om onderzoeksdata te registreren in Research Information Systeem, actueel in Nederland is dat het Metis-systeem.

Ter afsluiting een paneldiscussie: Olv Leo Verdonschot

In 2 minuten mogen de panelleden een stelling verkondigen waarna een discussie volgt.
* Barend vd Meulen van Rathenau: Onderzoeksresultaten zijn niet uitsluitend afhankelijk van de meetbare prestaties. Ligt bij onderzoekers zelf, die kunnen niet meetbare resultaten, zoals datasets opnemen in zelfevaluatie.
* Karel Moons UMCU: Geneeskundig onderzoekers zijn huiverig om kennsi te delen. Ze zien op tegen het veel werk om gbegevens te anonimiseren. Maar ze zijn vooral bang dat ‘anderen’ meeliften met het vele werk dat zij gedaan hebben, zij zijn bang voor onkundig gebruik, onderuithalen van publicaties, who guards the guardians. Er zijn tijdsbeperkingen nodig( bijv. de tijd, die nodig is voor de originele onderzoeker om te promoveren) en publiceren Good Scientific Practice Guidelines
* IJsbrand Aalbersberg van Elsevier houdt zich bezig met het linken van publicaties met data. Elsevier is geen voorstander van copyright op datasets. Ze willen het liefst data in disciplinegeridchte repository met een aggregator als datacite. De data zo goed en rijk mogelijk linken op meerdere niveaus en binnen artikelkan dan een windowgeopend worden voor datarepository.
* Maria Heine, UKB en TUDelft van push naar pull: de 3TTU Datacentrum gaat samenwerken met Dans als centraal expertisecentrum (ev in overleg met e-sciencecentrum) en decentraal opgezet netwerk van locale frontoffice
Laatste vraag “waarom houden de instituten tegen webtrends in de informatie die zij met belastinggeld vergaard hebben voor zichzelf" Ze zien de directe winst niet en ‘voor de een een vak, voor de andere een hobby’

Interessante dag (presentaties en video staan online) , met name doordat het een soort state-of-the-art vertegenwoordigde van de grote financierende instellingen als NWO en KNAW. Waar staan we nu? Het antwoord is: “open als het kan beschermd als het moet”.
Ondanks het hoog mannen-in-pak-gehalte toch een gedenkwaardige middag, wat in ieder geval nog wel gevolg kan hebben voor de positie van de onderzoeksdata in Nederland met wat mij betreft als kernwoorden:
- Meer aandacht - bewustwording
- Zoveel mogelijk open
- Schaalvergroting
- Disciplinegericht

Surfconext

2011-05-17T08:30:00.002+02:00

Donderdagmiddag 12 mei naar Surf in Utrecht voor een middag-workshop Workshop Surfconext online samenwerken

Ikzelf had het idee dat Surfconext in de plaats zou komen voor Surfgroepen, die uitgefaseerd worden. Ook andere deelnemers bleken dat idee te hebben. Maar toch is dat niet zo.
Surfconext wordt geen volledige dienst zoals Surfgroepen, maar in plaats daarvan is het middelware, die verschillende apps via een inlog met een team verbindt.
- NB de aangekondigde COIN: Collaborative Infrastructure – gaat ook niet door en men gelieve die benaming niet meer te gebruiken:) -

Na een introductierondje, waarbij gevraagd werd om in een woord te zeggen wat je denkt bij ‘Surfconext’(Surf heeft altijd leuke didactische werkvormen) was al wel duidelijk dat het zou gaan om samenwerken, om de cloud, maar dat er nog veel vraagtekens zijn (uitdaging, kans).

Het gaat dus om ‘open social portal’, zoiets als iGoogle, een pagina die je zelf kunt personificeren met gebruikmaking van verschillende gadgets. Daarbij wordt gebruik gemaakt van:
1) Surffederatie, saml één inlog [authenticatie- en autorisatiedienst ]
2) Surfteams, die je overal mee kunt nemen
3) Open social of vlgs Google code
4) Collaboration tools [software om samen te werken zoals webconferencing – Big Blue Button, documenten delen – Liferay, taken delen – Alfresco, vragenlijsten – Foodle]

Surfconext is gebaseerd op Grouper (groups management toolkit) van Internet2, het Amerikaanse Surfnet.

Alle informatie over Surfconext staat bij elkaar op de pagina www.surfconext.nl, ook het filmpje wat we ter introductie te zien kregen.

Daarna mochten we zelf wat oefenen om een gevoel voor Surfconext te krijgen via het demoportaal. We kregen allemaal een inlognaam (Testuser65 voor mij).
In Surfconext kun je tabbladen aanmaken waarop je vervolgens gadgets plaats (beperkte keuze nog maar zo’n 15 stuks). Een beetje als een beperkte Netvibes.
De tabbladen kun je koppelen aan teams (=Surfteams) en die kun je dan met je teamleden delen d.m.v. een snapshot (dus niet gelijktijdig wijzigen en updaten).

En dan kun je dus met die gadgets documenten delen, webconferenties houden, dus chatten, agenda’s bijhouden, datums prikken e.d.
Geen erg specifieke voorzieningen zoals samenwerken met een citatie manager, of in een experiment.

Het idee is dat de aangesloten instellingen zelf een open social portal bouwen en zich dan bij Surfconext aansluiten voor online samenwerken.
Het demo surfconextportal blijft nog tot augustus, daarna wordt het ev aangeboden als voorbeeld voor de instellingen om een eigen portaal te bouwen, als een soort whitelabel portal voor instellingen. Dat komt dan in de basisvoorzieningen. Zelf een open social portal bouwen kan heel basic (helaas moeilijk met sharepoint te combineren).

Op zich vind ik zo’n open social portal wel een goed idee, en ik heb dan ook meteen onze webmensen erop geattendeerd.
Dat wil zeggen ik heb ze een link gestuurd van de Universiteit Twente, die een eigen open social portal heeft (My University) naast hun hoofdpagina. Ook een blog van het bedrijf Q42, dat UT geassisteerd heeft met het bouwen van de portal.

De toegevoegde waarde van Surfconext zit hem dan m.i. uitsluitend in het geauthenticeerd inloggen via Surffederatie.

WoS Export onder hoofdletters in Endnote

2011-05-11T17:11:00.004+02:00

Soms, meestal bij oudere titels worden de titels van de artikelen in Web of Science opgenomen met allemaal hoofdletters.
Bij het exporteren en inlezen naar Endnote worden deze titels als hoofdletters ingelezen.

Hoe krijg je die titels nu in normale tekst gezet:

1) Via de outputstyle
In principe is het niet erg dat titels in Enndote soms kapitaal, soms niet in hoofdletters staan. Het is de outputstyle die uiteindelijk bepaalt hoe een verwijzing eruit komt te zien.
Bijvoorbeeld je wilt een citatie opmaken conform de richtlijnen van het blad "Ecology".
Dan pas je in Endnote de outputstyle voor 'Ecology' zo aan dat de woorden in het titelveld niet als hoofdletters, maar als in een zin worden geschreven.
Via EDIT - Outputstyle - Edit Outputstyle 'Ecology'
Kies uit het linkse navigatiemenu onder het kopje Bibliography "Title Capitalization"
Verander dit naar 'Sentence style capitalization"
Bewaar de outputstyle als 'Ecology Copy'
Selecteer vervolgens deze outputstyle

2) Via aanpassing van importfilter
De ISI Software Export Helper, die er voor zorgt dat de referenties automatisch in Endnote worden opgenomen maakt gebruikt van het importfilter "ISI-CE.enf".
Als je dit filter aanpast dan worden de toekomstige titels automatisch als niet-kapitaal opgenomen.
Open de Import Filter Manager met EDIT en kies "ISI-CE.enf".
Pas "Field Editing" aan voor Field Editing for TITLE
en verander dit naar to Sentence.
Bewaar de filter.
NB automatisch wordt het bewaard als "ISI-CE COPY.enf"
Hernoem dit naar "ISI-CE.enf" en vervang de oudere versie.

Je eerder ingelezen titels, die nog kapitaal staan, kun je opnieuw inlezen, nu zonder hoofdletters.

Suriname

2011-05-03T13:29:00.014+02:00

Op Vogelreis in Suriname:
- langs oude plantages (Peperpot) rondom Paramaribo met gewoonste (grietjebie) en mooiste (donacobius) vogel

- langs de Warappakreek (Mangrove) naar Matapica strand met heel veel grijze strandlopers(legstrand van zeeschildpadden)

- over Kabelebo rivier naar stroomversnelling

- van Fungu-eiland nabij Raleighvallen naar de Voltzberg en de lek van de oranje rotshanen

- van Arapahu naar de watervallen in de Corantijn

Onderzoeksdataforum: kwaliteit van onderzoeksdata

2011-02-04T10:02:00.002+01:00

Rapport in het kader van een SurfShare programma: Kwaliteit van Onderzoeksdata.
Eerst een algemene inleiding over het SurfShare programma 'Toegang tot onderzoeksdata".

Plaatje van de SurfShare activiteiten op de site gevonden (ook al ben je lid van het Forum, daarom krijg je nog niet zomaar alle informatie)
*
Maar vandaag gaat het over Kwaliteit van Onderzoeksdata.
Waaijers geeft een inleiding over de methode: literatuurstudie (jonge literatuur, het leeft nu inderdaad pas), methode (interviews en enquete) en aanbevelingen en conclusies.
Achter het rapport is een bloemlezing van de literatuur met citering van de belangrijkse passage – leuk gedaan.
Hij noemt baanbrakend het rapport ‘Riding the wave: How Europe can gain from the rising tide of scientific data - Final report of the High Level Expert Group on Scientific Data - October 2010’ als een breekpunt. Daarin wordt aangegeven dat beloning/erkenning de beste incentive is voor onderzoekers om data te publiceren.

Je leest in het Kwaliteitsrapport dat kwaliteitsbeoordeling van onderzoeksdata vrnl gaat over de kwaliteit van metadata en documentatie. Het beoordelen op ‘scholarly merits’ van onderzoeksdata is niet mogelijk en niet doenlijk
Onderscheid naar databronnen, datatypen en disciplines. Daarnaast hebben ze kwaliteitsfactoren gedefinieerd naar productiefase, datamanagement, (her)gebruik.
In een enquête is aan onderzoekers gevraagd wat er voor nodig zou zijn om onderzoeksdata op kwaliteit te beoordelen. Respons van 14 % (+ 14& expliciete non-respons) dus 28 % betrokkenheid.
Uiteindelijk blijft er een lijst over met aanbeveling die door de meerderheid van de geënquêteerden geschikt of ongeschikt zijn bevonden. Prestige bevorderende maatregelen worden verwelkomd (citeren van data) en verplichtingen (opstellen datamanagement plan) als negatief genoemd.
*
Referenten geven commentaar:
- Gerben de Boer TU Delft/Deltares heeft alleen opmerking n.a.v. de negatieve waardering over data-audits. Hij vind het juist erg zinvol: externe controle van je onderzoeksdata kan heel waardevol zijn. Bij software is het heel gebruikelijk om audits uit te voeren (Nature rapport) data=ruwe data+software
- Taco de Bruijn NIOZ datamanager was beetje verbaasd en geschrokken. De belangrijke rol van onderzoeksfinanciers is wat hem betreft wat onderbelicht. NWO vraagt juist om die erkenning en ook de verplichting tot datamanagementplannen. Data mangement policy is belangrijk: in vroeg stadium moet er al aandacht voor data zijn en dat blijven gedurende de loop van het onderzoek. Ook vooraf nakijken wat er al aanwezig is.Omdat de wetenschappelijke waarde niet makkelijk te beoordelen is, moet je niet meten ook maar denken dat je dat niet moet hergebruiken. Mogelijke hergebruik is niet altijd vooraf aan te geven, mooi voorbeeld over VOC-gegevens, die 400 jaar na dato gebruikt kunnen worden voor klimaat gegevens.
Hij is geschrokken van de lage respons: houding van gevestigde onderzoekers t.o.v. jonge.
- Marcel Das CenterData: Instituut voor dataverzameling en onderzoek. Draagt bijv. de populaire optie ‘publiceren in tijdschriften voor datapublicaties’ bij tot vindbaarheid? Wie krijgt de credits, de onderzoeksgroep of alleen de deponeerder. Replicatiedataset als echte replicatie is inefficiënt. Ook ziet hij niet in waarom je onderzoekers een verplichting als datamanagement plan zou opleggen. Beetje verwarrend verhaal. Maar hij gaat verder met heldere kritiek: lage respons daardoor kun je eignelijk geen belangrijke conclusies trekken.
- Harmen Sijper van Erasmus medisch Centrum over patiëntgebonden onderzoek en tools en ICT maatregelen die dwingen om over data na te denken. In het kader van medisch etische toetsing moet je 15 jaar patiëntgebonden onderzoeksgegevens bewaren. Dus data is er. Maar er zijn weinig grote datasets beschikbaar, omdat het moeilijk en kostbaar is om grote onderzoeken te doen, dus ieder wil de data voor zich houden. Er zou een verplichting moeten komen om dataset na publiceren alsnog te anonimiseren en beschikbaar te stellen. Wettelijk verplichting of via rol van financiers als NWO, of kwaliteitsdatasets t.b.v. zorgverzekeraars. Educatie over data management en ict implementatie, tools die dwingend zijn. Bewustwording door onderzoekscoördinatoren, vooraf kijken wat voor data er al is, bvk met mooie visualisatietools. En belonen van mensen die goede datasets leveren.
*
Afsluitend een paneldiscussie waarbij over een aanbeveling kan worden gediscussieerd en door de zaal met stemkastjes mee
Wat heeft de hoogste prioriteit: citeren van data, commentaren kwaliteit en datapublicaties.Wat bevordert de beschikbaarstelling van datasets het meest (Open Acces, Gedragscode, DMP). En wat bevordert kwaliteit vna onderzoeksdata (data-audit, training, replicatiedata).
Was een beetje een onwerkelijke discussie, sommige onderscheiden of initiatieven bestaan al. Duidelijk was dat een aantal deelnemers niet goed duidelijk had waar het over ging. Ook de opstelling en formulering van de discussiepunten wekt bevreemding.

Verhuizen

2011-01-09T15:13:00.004+01:00

De bibliotheken in Nieuwersluis en Heteren zijn ingepakt.
Het adres van het NIOO-KNAW is per 17 januari:
Droevendaalsesteeg 10, 6708 PB in Wageningen
Postbus 50, 6700 AB Wageningen

zie onze nieuwbouwsite
Bibliotheek Nieuwersluis

Bibliotheek Heteren

Verhuiskaart

eDGe Dualbook

2010-12-26T17:37:00.003+01:00

De e-readers die nu verkrijgbaar zijn voldoen prima om romans mee te lezen. Of anders gezegd voor ‘gewoon’ platte tekst. Dan is het zelfs wel handig, want je kunt een flink aantal boeken meenemen zonder extra gewicht te hoeven meesjouwen.
Een probleem voor e-readers is het lezen van rapporten en wetenschappelijke artikelen, die als pdf worden aangeboden. PDF is per definitie een printformaat en uitstekend geschikt om op een formaat A4 te lezen. De schermen van de e-readers zijn doorgaans te klein om dat leesbaar te maken.
Voor rapporten heb ik wel geprobeerd om het pdf-formaat om te zetten in epub-formaat. Dat lukt ook wel maar het resultaat is allerminst lekker leesbaar: kopjes en leads staan dwars door de tekst, tabellen en grafieken zijn ontwricht.
De iPad leekt de oplossing. PDF is goed leesbaar en kan heel gemakkelijk op het touchscreen worden aangepast. Er zijn zelfs annotatie apps, zelfs gratis zoals SmartNote Free waarmee je aantekeningen kunt maken in de pdf. De iPad leest evenwel niet prettig (lcd-scherm), althans niet langdurig en het manipuleren van bestanden d.m.v. iTunes is lastig om niet te zeggen gebruiksonvriendelijk.

Daarom was is ook blij verrast een apparaat te vinden die de voordelen van een e-reader (comfortabel lezen) combineert met die van een tablet. En wel de enTourage eDGe dualbook: e-reader en Android-tablet in één.
Bij de ereaderstore heb ik er een aangeschaft voor in de bibliotheek.

De eDGe heeft rechts een e-readerscherm, waarin de teksten op een e-ink scherm opkomen: in zwart-wit dus. In het e-readerscherm zit een uitgebreide annotatiemogelijkheid. Met de stylus kun je highlighten en aantekeningen maken. De pdf kun je later weer ‘schoon’ of met aantekeningen te voorschijn halen en zelfs converteren naar een nieuwe pdf op het rechter tablet-scherm in kleur.
De rechterkant is de tablet-kant met een lcd, touchscreen. Deze tablet-kant werkt onder een Android besturingssysteem. Helaas kun je niet zomaar alle Android applicaties downloaden, en de eigen eDGe app-market bevat nog slechts 67 apps. Maar daar wordt aan gewerkt aldus de berichten. Een aantal basis apps zijn al toegevoegd, zoals een ‘documents-to-go’ voor het maken en lezen van office-documenten/sheets,presentaties
Het werkt wel bijzonder: je roept je library op in het rechter-tablet-scherm en je kiest voor het openen van een pdf bijvoorbeeld. Die wordt dan geopend in het linker –ereaderscherm.
Pdf lezen en annoteren gaat echt geweldig. Als je rustig wilt lezen vouw je hem helemaal dubbel zodat je alleen de e-readerszijde boven hebt.
Ondertussen kun je een muziekje afspelen.
Op de tabletzijde kun je browsen op het internet via een wifi-verbinding.
Minder tevreden ben ik over het virtueel toetsenbord in de tabletzijde. Hoewel je die toetsen formeel met je vingers kunt bedienen, lijken ze wel aan elkaar gekleefd. Zo lukt het me haast niet om in een keer de backspace toetst te bedienen, er zitten altijd wel wat l of m letters tussen.
Wel fijn is de connectie met de pc: zonder problemen kan ik bestanden toevoegen en beheren.

5e OnderzoeksdataForum

2010-11-22T14:48:00.003+01:00

Jl Donderdag 81 november was al weer de 5e bijeenkomst (+1 voorbereidende) van het OnderzoeksdataForum. Over de vorige heb ik in deze weblog bericht. Maar als officieel Surf Project staat er ook informatie over op de Surffoundation site onder het kopje 'Toegang tot Onderzoeksdata'.
Recentelijk is er ook een LinkedIn Groep opgericht.

Deze keer worden een aantal onderzoeken gepresenteerd over het collectioneren van data.
Paul Rutten presenteert het onderzoek gehouden 'Data Curation in Arts and Media Research'
Rutten heeft het over het wetenschappelijk publiceren, de publicatiecultuur in de Geesteswetenschappen, die zoals hij zegt gebaseerd is op een individualistisch proces, de data wordt als particulier beschouwd.
Er wordt nog weinig tot niets gedaan aan duurzame toegankelijkheid en archivering van wetenschappelijke data, deels ook omdat de definitie, wat is nu precies die data waar het over gaat, niet helder is. Je hebt de originele onderzoeksobjecten (vaak cultureel erfgoed) en daaroverheen komt een datalaag met een eigen betekenistoevoeging.
Data-publicatie wordt niet als relevant gezien, omdat er geen aparte wetenschappelijke erkenning aan vast zit, alleen het publiceren wordt als een wetenschappelijk prestatie gezien.

Vervolgens komen Rombouts van 3TU en Tjalsma van Dans aan het woord over hun studie over 'Selecteren van data" . Het concept heb ik in de zomer becommentarieerd.
De Management-Samenvatting 'Selectie van onderzoeksdata'is door Surf omgevormd tot flyer als checklist.
Ze benadrukken nog eens dat er veel vrnl disciplinaire verschillen bestaan en dat hun onderzoek zeker geen handboek selectie is.
De redenen die zij noemen: hergebruik, verplichting ivm verificatie en/of ivm Code Wetenschapsbeoefening, historisch belang en belang van onderzoek an sich. Maar dat belang is natuurlijk lastig vooraf aan te geven, behalve als het om historische waarnemeningen gaat en dan nog weet je niet of dat van belang is/zal zijn in de toekomst. Ook noemen zij een aantal preconditions; technische voorwaarden, formaten, metadata, rechten, kosten. Uiteraard moet aan een aantal technische voorwaarden voldaan worden, maar dat is m.i. geen selectiectriterium.
Conclusies: er is geen inhoudelijke selectiebeleid voor digitale data, is het niet urgenter te zorgen voor permanente onderzoeksdata? En selectie mee tenemen in datamanagementplannen? De Forumleden hadden niet veel interesse in een vervolg hierop.

Interessante vraag is ook of er wel daadwerkelijk data hergebruikt wordt.Het Parse Insight rapport concludeert dat 70% van de onderzoekers data hergebruikt. Grote databanken worden meer gebruikt dan kleinere databases.

Vervolgens presenteert Maurits de Graaf het onderzoek 'Oganisatorische aspecten opslag en beschikbaarstelling'. Het rapport zelf is nog niet geheel gereed, maar zal binnenkort op de Surffoundaton site gepubliceerd worden.
Wat kan een onderzoeksinstelling doen?:
Beleidsdocumenten, data audits, trainingen, faciliteiten, registratie, repository.
De populariteit daarvan heeft hij onderzocht.
Is institutioneel datarepository nodig?:
Ja voor datareplicatieverplichtingen vlgs Code en tijdschriften en waar geen disciplinegerichte oplossing zijn.
Voor een data repository is minimaal 2,5 FTE nosdig!
Een data repository is nodig voor de korte termijnopslag, voor de langere termijn is een data-archief nodig.
Aanbevelingen op nationaal niveau:
- Ondersteun ontwikkeling incentives – citeermogelijkheid, datapublicatie
- Aanscherpen gedragscode
- Stimuleren oa – nwo en financiers, ws ts
- Voorkom versnippering: regierol DANS, aanpak disciplinair, internationale afstemming(e-IRG)
Aanbeveing instituuts niveau:
- Maak beleid: leg verantoordelijkheden vast
- Ondersteun: training, faciliteiten
- Breng ik kaart: audit, registratie
- Datarepository: taskforce bibl, it en onderzoeksinformatie

In zijn presentatie hoor ik dezelfde verwondering, aanzet tot begrip die ikzelf had toen ik de eerste gesprekken voerde over onderzoeksdata met onze onderzoekers in 2007. Enfin het is voor ons allemaal nog een leerproces, zoveel is wel duidelijk.
In januari volgt de presentatie van het onderzoek naar kwaliteitsbeoordeling en nog 2 andere onderzoeksdata projecten, die gneoemd zijn op de Surf site.

Bijeenkomst NVB

2010-11-14T18:41:00.003+01:00

Vorig jaar had ik me op het NVB-congres voorbereid door me op drie onderwerpen te concentreren:
- ordening versus serendipity
- sociale media en verwording maatschappij
- imago informatieprofessional

Ook dit jaar zijn die drie onderwerpen nadrukkelijk aanwezig, hoewel het congres als ondertitel meedraagt: 'Innovatie: Hoe technologie de bibliotheek bepaalt.'

serendipity
In zijn Keynote noemt Maarten van Rossem -historicus, bekende Nederlander en boekenkoper, geen bibliotheekfan - serendipity als zijn belangrijkste bibliotheekervaring. Serendipity, het rondstruinen en dan op iets moois stuiten.

- Een collega mopperde gisteren over de onvindbaarheid van boeken in de nieuwe OB Almere, Ze noemde het 'meanderen' negatief voor serendipity -

Vanuit zijn eigen ervaring had hij slechte herinneringen aan de UB Leiden, maar in de OB kwam hij wel met als belangrijkste reden: `de min of meer chaotische uitstalling en als ontmoetingsplaats, de sociale functie `
De bezuinigingen op bibliotheken leiden onvermijdelijk tot verschraling van de collectie, vreest hij, zodat die makkelijker te digitaliseren is en in een klap online te zetten. Hij moppert wat over sociale media en over zijn ongeloof in de informatiemaatschappij. Maar mopperen is zijn handelsmerk.
Maarten plaatst elementen die hij bij bibliotheek en informatie denkt bij elkaar: boeken, meeting, serendipity, zoekfunctie, cultuur. En hij besluit met de oproep "doe maar een paar jsf-raketten minder en hou daarmee de culturele infrastructuur in stand".
En daar kan ik helemaal achterstaan.

sociale media
Er was een track 'Marketing en sociale media' maar die heb ik niet gevolgd. Wel ben ik bij gebleven via de social media en dan met name via de verschillende tweets. Er was een Twub en via de hashtag #nvb10 waren de bijeenkomsten en discussie aardig te volgen.

professie [imago informatieprofessional]
Track 2, centreerde zicht rondom de 'professie' .
In zijn openingstoespraak noemde de nieuwe voorzitter van de NVB, Michael Wessling, het vak veranderd. Ons vak is een ander vak geworden vlgs Wesseling. Daar ben ik het niet mee eens. De vorm en media zijn anders geworden, de omgeving is sterk verandert door de toepassingen van de moderne technologie en de veranderende maatschappij, maar de essentie is hetzelfde gebleven = toegang geven/faciliteren tot informatie.
Natuurlijk moet je als informatieprofessional, maar in welk vak niet, meegaan met je tijd en gebruik maken van nieuwe mogelijkheden, zo ook van de mogelijkheden die de sociale media bieden.

De innovatie ligt wat professie betreft meer in veranderende taakgebieden zoals de omgang met wetenschappelijk data. Is daarin een rol voor de informatieprofessional? Rob Grim, data librarian van de Universiteit Tilburg sprak daarover. En ook in de werkgroep Deskundigheidsbevordering van het Onderzoeksdataforum, waarvan wij beiden deel uitmaken is dat een belangrijke vraag.
Hoewel wij binnen het NIOO proberen het data management structureel een plaats te geven is echte ondersteuning bij data management toch meer een taak voor domeinspecialisten.
Tijdens het congres sprak ik onder meer met Suzanne Bakker (voorheen van de commissie bij- en nascholing van de BMI) en die concludeerde dat het vak van informatiespecialist weer terug gaat naar domeinspecialisten: vak overheerst vaardigheid.

Informatievaardigheden is ook een steeds terugkerende issue. De bibliotheek heeft, ook vlgs van Rossem trouwens, een lerende functie om mensen beter te laten zoeken. Reuser haalt daarbij een artikel aan van Van Deursen & Van Dijk waaruit blijkt dat de meeste mensen, zelfs hooggeschoolden niet verder kijken dan de 1e pagina met zoekresultaten.
Internet skills moeten ook getraind worden!
Gert Goris geeft een verslag van de UKB werkgroep Learning Spaces, waarbij de Universiteitsbibliotheek actief optreedt in het onderwijstraject, op het gebied van informatievaardigheden, leermiddelen en de digitale leeromgeving.

Bij de Erasmusuniversiteit hebben ze een ' Scriptie atelier' met modules als ' leren publiceren, maar ook met een begeleidende rol vanuit de UB. In Tilburg en Nijmegen heet het ' Scriptorium' . Het scriptie atelier van Erasmus U gaat uit van bachelor en master scriptierepository en begeleid individueel en in groepen

Het 'leren publiceren' komt terug bij het verhaal van Ben Gussinklo van de Hogeschool Utrecht over de mediatheek als uitgever / specialist open access en auteursrecht.
Mediatheek als uitgever gaat me iets te ver. "Leren publiceren" komt wellicht dichter bij mijn publicatiestrategie. Helaas is de webbased training 'leren publiceren' niet open access. 9 kerncompetenties, voorafgegaan door selfassessment
Digipub is een kennisplatform, waarbij in overleg met onderwijs en kenniscentra onder meer wordt geexperimenteerd met het open access uitgeven vna een tijdschrift ' journal of social intervention'.

Het mooiste wordt de ' innovatie van de professie' nog wel verwoord door Arno Reuser wanneer hij zegt 'bibliotheek vergeet t, maar bibliotheekfunctie kan groeien'. Reuser roept om om het concept 'informatie' terug te eisen van het (mis)bruik door m.n. ICT. Informatie moet terug, back to basics = metadata .

Een leerzame dag, en ook erg gezellig: veel collega's gezien en gesproken (heel veel helaas niet). Draadloos internet ok, de beursvloer vond ik wat matig en helaas nog steeds niet veel stopcontacten en ook nog geen draadloze elektriciteit.

Publicatiestrategie

2010-11-03T21:42:00.004+01:00

Op woensdag 3 november ben ik naar conferentiecentrum Woudschoten gegaan. Wat een prachtige locatie met al die herfstkleuren! Daar vond plaats de 14e bijeenkomst van de institutionele researchers in higher education DAIR.
Onder het moto "Succes verzekered!" werden leziongen, debatten en kennissessies gehouden. Een van die kennissessies mocht ik - mede - begeleiden: de kennissessie over "Nieuwe trends in wetenschappelijk publiceren: Open Access en publicatiestrategien".
Samen met mijn collega Saskia Woutersen, verantwoordelijk voor de onderdelen 'Open Access' en 'Nieuwe Publicatievormen' heb ik hierin een tweetal onderdelen gepresenteerd en wel: 'Impact Factors & Citatiescores' en 'Data Publicatie'
Als eerste een presentatie, voorafgegaan door een korte discussie aan de hand van een drietal stellingen over "publicatiestrategie, Impact Factor en Citatiescores'.

Publicationstrategy

View more presentations from Ecobibl Marianne.

Na de pauze presenteerde ik mijn ideeen rondom datapublicatie:

Datapublication

View more presentations from Ecobibl Marianne.

Download Helper WoS

2010-10-19T15:46:00.005+02:00

In Mozilla Firefox kan een probleempje ontstaan als de juiste download helper niet geactiveerd is.
Als je vanuit Web of Science records wilt downloaden naar Endnote wordt mestal automatisch het programma 'ResearchSoft Direct Export Helper' opgestart.
Dit programma wordt tijdens de Endnote installatie ook geinstalleerd, maar lukt dat niet dan kun je het nog afzonderlijk activeren door vanuit de map C:\Program Files\ Endnote X4 het programma Risxtd.exe op te starten.
Dan moet je nog controleren in Firefox of je de juiste toepassing gekoppeld hebt.
Kijk daarvoor onder Extra - Opties - Toepassingen en zoek naar de koppeling met het ciw = ISI Common Export Format.

Voor IE is het voldoende als je in Explorer (Verkenner) onder Extra - Mapopties - de Bestandstypen aanpast.

Presentatie Social Media In Libraries

2010-10-10T16:04:00.003+02:00

Vrijdag 8 oktober heb ik een presentatie gehouden onder de titel "Social Media in Libraries" tijdens de 22ste ELISAD meeting.

Social media in libraries

View more presentations from Ecobibl Marianne.

Belangrijkste vragen die opkwamen:
- kost het niet erg veel tijd?
Ja, maar je krijgt er ook veel voor terug en wint daardoor mer.
- is het geen voorbijgaande hype?
De genoemde social media zijn zeker van voorbijgaande van ook als die verdwijnen zal de wereld nooit meer zijn zoals hij daarvoor was. En vergeet niet dat mensen meer en meer gewend raken aan het in elkaar knopen van systemen en brokken informatie, aan snelle antwoorden en aan onmiddellijk online toegankelijk.

Unique Tag zoeken in WoS

2010-09-22T11:08:00.004+02:00

Als je een record download uit Web of Science zie je in het veld Accession Number een code staat:
ISI:000264184800005
Kijk je in het volledige record van Web of Science dan is die code nergens terug te vinden. Er is dus geen - publiek - veld met die code.

Dat is vreemd, want het lijkt een unieke toegangscode en je zou er bijv. makkelijk op moeten kunnen zoeken.
Zoeken, ook via de Advanced optie levert niets op.

In Endnote zie ik dat in het veld URL wel een link naar het full record wordt gelegd op basis van diezelfde code die in het Accession Number staat:

In de Preferences voor het URL veld lees ik wel dat de URL code voor het ISI base URL is:
http://gateway.isiknowledge.com/gateway/Gateway.cgi
Maar hoe dat eraan vast te knopen zie ik niet.

Via Endnote kan ik wel een workaround creëereen:
- Maak een test-record dat uit WoS is gedownload.
- Tik in het veld URL
- Vul het Accession number (zonder ISI : )in achter de twee schuine strepen //
- Sluit record en open opnieuw. Nu is het een link geworden die je kunt activeren en dan kom je bij het record in WoS.

En jawel hoor je komt bij het betreffende record.

Toch maar eens aan Thomson Reuters Support vragen hoe zij dat nu gedacht hebben. Het antwoord :

The number you have been sent is actually a UT tag (Unique Tag), used as an identifier for records indexed on the Web of Science.
You can display the record for any UT, by adding it to the URL below;
http://gateway.isiknowledge.com/gateway/Gateway.cgi?&GWVersion=2&SrcAuth=CustomerName&SrcApp=CustomerName&DestLinkType=FullRecord&KeyUT=ADDUTHERE&DestApp=WOS

Dus als je die URL in de browserbalk plakt en op de plek van ADDUTHERE het nummer intikt, dan kom je bij het record.

Nu nog een makkelijke manier zien te vinden om dit te onthouden.

*
Update donderdag 23 sept 2010.
Naar aanleiding van een Tweet van Wow!ter nogmaals geprobeerd UT te zoeken in Advanced Search. En jawel hoor, het werkt nu wel.
Dus voortaan gewoon in Advanced Search :
UT=000264184800005

Lezing Frans Vera

2010-09-18T16:02:00.002+02:00

Op dinsdagavond 7 september jl. organiseerde Elsevier de 2e H.J. Schoo lezing in de Rode Hoed in Amsterdam. Na een welkomswoord door Arendo Joustra, hoofdredacteur van het blad Elsevier en een inleiding door Simon Rozendaal, presenteerde Frans Vera zijn lezing onder de titel “Is de natuur een constructie?”.
In zijn inleiding verwees Simon Rozendaal naar de door Vera en Schoo gedeelde invloed van Jac.P.Thijsse, natuurbeschermer en –behouder van het eerste uur. Schoo, oud-hoofdredacteur van Elsevier, waarna deze lezingencyclus is genoemd, was ook een natuurbeschermer, zijns inziens was Nederland een cultuurlandschap; Schoo was tegen Ersatznatuur van de tekentafel, zoals hij dat noemde. Vera echter gelooft wel in de maakbaarheid van een stukje oorspronkelijke natuur. In Vera's proefschrift ‘Metaforen voor een wildernis: eik, hazelaar, rund en paard' in 1997 verdedigde hij het idee dat Europa van nature een parklandschap is met grote grazers

Frans Vera begint zijn presentatie met een verwijzing naar het beroemde boek over eilandevolutie van David Quammen ‘Het lied van de dodo’: de natuur als een Perzisch kleedje in stukken gesneden. Zo kun je de natuur in Europa ook zien. Ecosysteem als samenhang in Europa is verdwenen = in stukken gesneden
Het verdwijnen van de natuur begon met manipulatie van het landschap door de mens van af de steentijd. Vraag door de gehele tijdslijn aan oermensen ' wat is natuur' dan geven ze een referentiekader met de wildernis, de huidige mens is dat ijkpunt kwijt.

Soorten worden de verbeelding van de natuur, het raamwerk is niet meer natuurlijk, alles is ontgonnen. Het ijkpunt van de natuurbeschermers is dat van voor de invoering van de kunstmest, de boer is bepalend.
De natuurbeschermer van nu, en i.h.a. de mens van nu lijdt onder het syndroom van de verschuivende ijkpunten. Omdat niemand meer weet wat natuur is.
Andere visie op natuur is die van de successietheorie, ‘als je niets doet en ook vee eruit haalt, wordt alles vanzelf natuur’, zo wordt het gesloten bos het ijkpunt. Iedereen wordt verdraagzaam voor het kruipende verlies aan natuur en emotioneel omdat het een waarde vertegenwoordigd. Het bos wordt daardoor een enorm emotioneel obstakel.

Maar zie de oude meesters schilderden geen gesloten bos, maar veel.
Alle dieren, planteneters, eten wat anders, daardoor zijn er meer kansen voor vernieuwing en ontstaat een enorm soortenrijk, afwisselend parklandschap
In de Oostvaardersplassen lieten de grauwe ganzen zien dat zij de begroeiing konden sturen en daarmee ook de wisselende waterstand. Ganzen eten riet in het moeras tijdens de rui, maar daarna voornamelijk gras. Zo ontstond het idee om grote grazers in te zetten ter vervanging van oerrunderen en tarpans. Verschillende en jaarrond begrazing levert gevarieerde mogelijkheden.
De draagkracht van een natuurgebied bepaalt het aantal dieren dat na de winter overleefd.
Er is een relatie tussen vet en vruchtbaarheid. De natuur = voedsel reguleert aantallen. En die kunnen sterk variëren.

Bosweidetheorie: Wilde grote planteneters zorgen voor het voortbestaan van de natuur, niet alles wordt kaal gevreten want doornstruiken beschermen de bomen.
Met referentie aan de psycholoog Daniel Kahneman, loss aversion theory, vertelt Vera over de reactie op het Plan Ooievaar, het doorsteken van de zomerdijken zodat de uiterwaarden van de Rijn weer kunnen overstromen bij hoog water. Vooraf werd voornamelijk ontkennend, want verliesmijdend gedrag vertoond. Dat is alleen te overkomen als er ergens een positief voorbeeld is. Nu de natuur in de uiterwaarden van het Gelders rivierengebied zich zo fascinerend ontwikkeld tot een afwisselend bloemrijk landschap is iedereen wel positief.
Frans Vera antwoord op de vraag ‘Is natuur een constructie’ met “Ja, de natuur is een constructie omdat we geen ijkpunt hebben”.
Aansluitend was er een discussie, waarbij vnl. werd gevraagd naar het dierenwelzijn in de Oostvaardersplassen. Dierenwelzijn, aldus Vera wordt m.n. gerefereerd aan huisdieren en niet aan bio-industrie. Het hek rondom de Oostvaardersplassen maakt niks uit, als je het vergelijkt met bijv. Serengeti waar ook 70 % overleefd.

De EHS, Ecologische Hoofdstructuur is conform grote infrastructuurplannen, waarbij natuurgebieden met elkaar verbonden worden. De schaal van natuurgebieden moet groter en dan kan er ook meer wb toeristen. Waarom is uitwerking van deze natuurontwikkelingsvisie juist in Nederland plaatsvindt, os vanwege 'necessity is the mother of invention' de noodzaak is hier aanwezig doordat het land klein en het aantal mensen groot is.
Het gaat niet zozeer over de biodiversiteit van soorten, maar die van ecosystemen.

Al met al een leerzame presentatie, die na te lezen is in een boekwerkje dat bij Elsevier besteld kan worden.

Data visualisatie

2010-09-01T09:48:00.005+02:00

Afgelopen zomer heb ik wederom het Museum Grafische Vormgeving (graphic Design Museum GDM, ook met iPhone app) in Breda bezocht. Na mijn eerste bezoek in december 2009 was ik geïnteresseerd geraakt in grafische vormgeving. En dan met name de grafische vormgeving van data.
Ik was het programma Pivot tegengekomen en op de demovideo zag dat er behoorlijk aantrekkelijk uit.
Helaas lukte het me toen niet, om het aan de praat te krijgen. Maar verderop in het jaar, als ik volledig met Windows 7 geïnstalleerd ben ga ik het opnieuw proberen.

Maar toen kwam de aankondiging dat er in het GDM een tentoonstelling zou zijn over het visualiseren van data. Onder de titel Infodecodata loopt die tentoonstelling nog tot 5 september 2010.

De tentoonstelling presenteert een overzicht van informatiedesign met beeldiconen, wetenschappelijke datavisualisaties, infographics en experimentele computeranimaties.

Het meest interessante aan de tentoonstelling vond ik Gerlinde Schuller met haar Designing Universal Knowledge.

Schuller gefascineerd door het idee om een allesomvattende, mondiale kenniscollectie samen te stellen. In het onderzoek voor haar boek Designing universal knowledge (2009) vroeg zij mensen wat volgens hen de meest universele beelden, gebeurtenissen en personen in de wereldgeschiedenis zijn. Op basis van die gegevens ontwierp Schuller een 26 meter lange tijdlijn van de Big Bang tot 2010, het heden

De tijdlijn van Designig Universal Knowledge is op internet te bekijken. Het boek heb ik meteen gekocht.

Waar het mij echter om gaat is een andere manier van visualiseren van data.
Dus ik zoek nog wat verder op internet en vind dan in Wikipedia een verschil tussen 'data visualisation' en 'scientific visualisation'.
OK, verder met datavisualisatie.
De wiki Digital Research Tools geeft een voerzicht van datavisualisatie tools en ook
Ismael Peña-López geeft in zijn ICTlogy-weblog een overzicht van data-visualisatie tools evenals een overzicht in het Smashing Magazine.
Voorlopig heb ik hieraan nog genoeg studiemateriaal:)

Van Endnote naar Web publiceren

2010-08-30T15:48:00.003+02:00

Op de NIOO webpagina hou ik de lijsten met publicaties bij.
Hoe krijg je nu een nette lijst op het web?

Via Endnote en Word.
Het begint bij Endnote. Al onze NIOO publicaties (wetenschappelijke publicaties geschreven door NIOO medewerkers) worden beheerd via Endnote: beschrijving en pdf.

Vanuit Endnote kan ik tamelijk makkelijk lijsten maken per afdeling.
Ik doe dat via Tools - Subject Bibliography. Daarna meestal op jaar gesorteeerd.
Om de titelbeschrijving er netjes op te krijgen hebben wij een outputstyle gemaakt.
Maar daar zijn een paar kanttekeningen bij de te zetten:
a) inspring
b) hyperlink (van DOI)
c) hyperlink naar pdf

ad a) In de outputstyle voor de lijsten heb ik aangegeven dat ik geen inspringing wil. In het venster van de Subject Bibliograhy staat alles dan ook netjes links uitgelijnd onder elkaar. Ik bewaar de lijst in rtf-formaat en als ik die vervolgens in html wil kopieren is alles weer hangend ingesprongen.
Oplossing: Open eerst via Word en geef via Format/Home - Paragraph aan dat je geen (none) indentation wilt.

ad b) In de outputstyle heb ik aangegeven dat de hyperlinks ook als hyperlink moeten worden beschouwd. In het Subject Bibliography venster ziet dat er ook zo uit. Maar helaas blijkt bij kopieren dat het weer platte tekst is.
Oplossing: Open eerst via Word en kies voor - handmatige - Autoformat, waarbij alleen een vinkje staat bij hyperlinks. De lege regel tussen twee titels valt dan jammer genoeg weg.
Oplossing bb: Eerst in Word zoek en vervang naar de dubbele paragraafmarkering, die de lege regel aangeeft en vervang die door een enkele paragraafmarkering aangevuld met een $ (dollarteken). Klik AutoFormat, en Zoek en vervang alles weer terug.
Dit had ik mooi bedacht in Word 2003, maar met 2007 en nu helemaal met Wordt 2010 is het wel even zoeken waar die Autoformat is gebeleven. Welaan, die zit onder File - Options - Proofing - Autocorrectoptions. Daar kun je het instellen. En d.m.v. het commando Customize ribbon, kun je het Autoformatcommando in een eigen tabje in het lint plaatsen.

ad c) De hyperlink naar pdf geeft als je die in het veld File Attachments zet, een interne link. Helaas kun je die link daarna niet meer wijzigen. Om dat toch te kunnen doen zetten we die link in het veld URL.

Al met al vergt het nog wat aanpassingen om Endnote, Word en HTML te laten doen wat ik wil. Maar het lukt!

Cursus digitale duurzaamheid

2010-08-26T11:07:00.005+02:00

Datamanagement is een onderdeel van mijn werk en niet het meest gemakkelijke.
Bij datamanagement gaat het om het bewaren, beschrijven en toegankelijk maken en houden van gegevens, in ons geval onderzoeksgegevens.
Het onderwerp digitale duurzaamheid legt de nadruk op het over tijd toegankelijk, leesbaar houden van digitaal materiaal. Er is een Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid, die onlangs nog een rapport hebben uitgebracht “Toekomst voor ons digitaal geheugen”.

Nu is er in oktober a.s. in Londen een workshop Digital Preservation Training Programme.
Leek me wel interessant, maar de kosten – nog zonder verblijf in London (= duur) zijn 763 GBP, zo’n 850 Euro. Beetje prijzig.
En als ik naar het programma kijk gaat het vnl. over OAIS, het Open Archival Information System. Dus eerst maar wat erover lezen, de aanbevolen literatuur van de DPTP website en verder rondkijken.
Vlg. Wikipedia:

“An Open Archival Information System (or OAIS) is an archive, consisting of an organization of people and systems, that has accepted the responsibility to preserve information and make it available for a Designated Community.”

De norm voor OAIS, Reference Model for an Open Archival Information System (OAIS), een 148 pagina’s tellend document bevat alleen al 5 pagina’s met definities (p.17-22) en eindigt met een uitbundig schemaWaar het precies over gaat is me niet geheel duidelijk. Zal eerst maar eens de andere literatuur erover lezen, zoals de ‘… Introductory guide'van Brian Lavoie

En vervolgens ben ik begonnen aan de online tutorial Digital Preservation Management
van de ICPSR, Inter-university Consortium for Political and Social Research. De tutorial is al in 2003 opgezet door de Cornell University Library. Zij hebben een aparte sectie op de website ‘Research Data Management and Publishing Support at Cornell’

De online tutorial begint met stap 1 'Setting the stage', waarin ze een tijdslijn aanbieden, die een overzicht geeft van alle ontwikkelingen rondom digitale gegevens en digitale opslag en duurzaamheid.
Dat is erg interessant met veel informatieve links.
Er zijn 6 stappen, maar ik heb nu met stap 1 al zoveel informatie dat het wel een tijdje kan duren voor ik de hele tutorial voltooid heb.

Data management IPY

2010-08-24T12:09:00.004+02:00

Op een mooie zonnige dag ben ik naar Texel gevaren om een bezoek te brengen aan het NIOZ (Nederlands Instituut voor Onderzoek Zee) en wel aan de Data Management Group en in het bijzonder die van de data management van het IPY.
IPY staat voor het International Polar Year. Het IPY 2007-2008 had een zeer divers programma met international polaire onderzoeken. Vanuit Nederland werden en 17 onderzoeksprojecten uitgevoerd.
Het NIOZ en in het bijzonder de DMG fungeert als Nederlands National Polar Data Center en had voor het managen van de data die uit die onderzoeksprojecten voortkomen een datamanager (Ira van den Broek) aangesteld.
In het Annual Report wordt onder het hoofdstuk Scientific Support Services een beschrijving gegeven van de activiteiten die in het kader van het IPY data management zijn verricht.
Ik was diep onder de indruk van de aanpak van zowel NWO (reserveert geld voor data management) als IPYDIS (IPY Documentation and Information Services, Internationale coördinatie) als DMG (uitvoering van Nederlandse IPY data management). Wat een mooie professionele aanpak!
Vanuit het IPYDIS wordt het internationale data management van het IPY gecoördineert. Zij bieden metadataportal, een data policy en ondersteuning van de nationale IPY data centers.
In juni heeft het IPYDIS een document gepubliceerd over de status van de data “The State of Polar Data—the IPY Experience”.
De IPY data strategy bestaat uit 4 elementen:
- Identify and share the data (identification)
- Serve the data in interoperable frameworks (availability)
- Preserve the data (preservation)
- Coordinate the process (coordination)
In juli 2010 was nog slechts een fractie van de data gepubliceerd.
Wel is duidelijk geworden dat specifieke data managers onontbeerlijk zijn bij het identificeren en publiceren van de data. Voor het registreren van de metadata kon gebruik worden gemaakt van de Global Change Master Directory van de NASA
Hun missie:

The mission of the Global Change Master Directory is to offer a high quality resource for the discovery, access, and use of Earth science data and data-related services worldwide, while specifically promoting the discovery and use of NASA data.

De GCMD biedt een interactief formaat voor het invoeren van metadata. De eigenlijke data kan worden opgeslagen in een gedistribueerd datacentrum en gelinked worden aan de GCMD.
Het voordeel van gebruik van een service als de GCMD is dat de metadata tamelijk uniform en gebruikersvriendelijk kan worden aangeleverd. Hoewel er uiteraard toch nog onderlinge afspraken nodig zijn. Er wordt in de GCMD gebruik gemaakt van diverse thesauri ofwel autorisatielijsten.
Toch bleek dat veel onderzoekers wel de hulp van een speciale data manager nodig hadden om alles efficient in te voeren.
Hoewel de doelen van de IPYDis niet helemaal gehaald zijn is wel duidelijk geworden dat data management een integraal onderdeel moet zijn van onderzoeksprojecten en bij voorkeur al van het begin moet worden opgepakt. En uiteraard ook expliciet gefinancierd.

Veel geleerd van dit bezoek: in ieder geval dat je het data management gecoordineerd moet aanpakken en zoveel mogelijk gestructureerd. En dat ondersteuning vna de onderzoekers daarbij noodzakelijk is. Dat blijkt ook weer uit een recente presentatie van Liz Lyon van UKOLN "Enabling research data management at the coalface".

De rest van het weekend genoten van Texel:

iPad vervolg

2010-08-18T09:40:00.004+02:00

De onderzoeker aan wie ik de iPad te leen heb gegeven is razend enthousiast. Zeker het snel kunnen opzoeken en het annoteren van pdfs scoort hoog.
Ook Alex Golub in Inside Higher Ed pleit in zijn "iPad for Academics" voor een iPad voor iedere onderzoeker.
En dat lijkt mij inderdaad ook wel.
*
Hoewel het mij in eerste instantie om het lezen van pdfs gaat, was er enige discussie over het lezen van gekochte boeken op de iPad. De boeken die ik via de zogenoemde 'moordstick' heb gekocht kon in zonder meer overzetten. Maar die hebben dan ook geen DRM beveiliging. Als je bijv. via bol.com eboeks koopt dan worden die meestal via Adobe DRM beveiligd en is het de bedoeling die te lezen met Adobe Digital Editions. Het platform ereaders.nl publiceerde de route om ebooks met DRM beveiliging op de iPad te lezen via txtr.
*
Inmiddels begrijp ik dat half september de WeTab op de markt komt. De Duitse firma Neofonie heeft een tablet ontworpen als concurrent voor de iPad.
In eigen woorden:

Das WeTab besitzt eine offene Plattform, an der Jedermann mitwirken kann.
Es basiert auf etablierten Technologien wie Linux, Android und Adobe AIR, sodass Entwickler in aller Welt sich Applikationen für Sie ausdenken können.
Also zusätzlich zu den unzähligen Anwendungen, die bereits für Android – und damit fürs WeTab – existieren.

Ik ben erg benieuwd erna. Lijkt alles te hebben wat iPad ontbeert: multitasking, open toegang (USB), android apps, camera enzo. Ben erg benieuwd of het scherm en de leesbaarheid net zo scherp en flexibel zijn als de iPad en of het OS voldoet. In september bij MediaMarkt.

*
Voorzichtig ben ik begonnen met installeren en uitlenen van de iPad (een maand). Ik durfde in eerste instantie geen betaalde apps te installeren omdat die met een andere iTunes login er zo mee afgeveegd kunnen worden.
Olivier Obst van de MedizinFakultät Münster Zeigbibliothek Medizin pakt het grondiger aan. Hij heeft drie iPads, die hij per week uitleent met een aantal vaste apps. Volgens de regelementen is het niet de bedoeling om zelf met iTunes te synchroniseren. Hij heeft een Wissens-Wiki over o.m. de iPad ingericht.
Deze presentatie en inrichting ziet er erg professioneel uit. Complimenten!.
Ben benieuwd naar de ervaringen.
Een week lenen lijkt me erg weinig, maar ik kan me wel voorstellen, en die vragen krijg ik ook, dat mensen de iPad mee willen nemen voor een congresbezoek in bijv. de VS.

iPad ervaring

2010-08-09T09:49:00.002+02:00

Sinds 23 juli, de dag van de introductie heb ik een iPad. Prachtig ding, bedoeld als test in de bibliotheek om te zien of het geschikt is als e-reader voor wetenschappelijke teksten.
Nu wij alleen nog maar e-journals hebben en ook steeds meer online boeken kopen loopt het uitprinten van pdfs de spuigaten uit. Daarom ben ik op zoek naar een oplossing.
De e-ink e-readers, die ik heb getest (iLiad, Cybook, Hanvon en Sony PRS) lezen als een speer waar het gaat om romans, platte tekst. Maar een wetenschappelijke tekst krijg je, door de pdf opmaak in kolommen en met tabellen en grafieken niet goed gelezen. Zet je alles om in epub-formaat dan gaan ook nog eens de leads en intro's door de tekst heen lopen.
Nu dus de iPad getest. en?
Fantastisch!!
Een pdf is goed te lezen, de letters zijn haarscherp, de plaatsjes en grafieken komen in kleur mee en je kunt het door het flexibele touchscreen vergroten en verschuiven hoe je het maar wilt hebben.
Ik ben helemaal om.
Voor het lezen heb ik 2 - gratis - applicaties geïnstalleerd: iBooks en Stanza.
In iBooks kun je boeken downloaden en pdf's neerzetten. Helaas kun je er geen aantekeningen in maken. Daarvoor heb ik nog een gratis app gedownload nl SmartNote Free. Daarmee kun je highlighten en aantekeningen maken. Het is nog niet optimaal, maar er zijn vast betere apps daarvoor.
Uiteraard heb ik de Nature app erop gezet, weliswaar voor iPhone, maar binnenkort komt er een speciaal voor de iPad. Kan dus meteen door de nieuwste artikelen scrollen. En verder de BBC News app en de app van Nu.nl voor het nieuws.
Ik heb gekozen voor een iPad met wifi only. Dat wil zeggen dat hij geen telefoonverbinding heeft,maar voor zijn internetaansluiting toegang moet hebben tot een netwerk. Over het algemeen werkt dat prima.
Met de Documents app kun je aantekeningen maken (tekst en spreadsheet) en die uitwisselen met je Google Docs. Met iFormulae kun je formules bekijken.
Video's zijn prachtig te bekijken: YouTube video's maar ook instructieve opnames. Podcasts kun je afluisteren.
Ik heb ook Flipboard geïnstalleerd, maar vindt eigenlijk de paper.li voor mijn twitterstream net zo mooi. Dit is een beetje houterig.
De Mendeley app, net nieuw en dus nog niet volmaakt, neemt wel mijn web collectie over, maar zonder de eerste auteurs en de titel, wat een beetje vreemd overkomt. Wel inclusief pdfs, die ik dan dus ook op de iPad kan lezen. Als die app goed zou zijn en je kunt in de pdfs aantekeningen maken dan is het helemaal perfect.
De Safari browser voldoet goed en je kunt er redelijk mee surferen.
*
En wat zijn de nadelen:
- het scherm spiegelt heel sterk, zodat je bijna altijd naar jezelf zit te kijken. In de zon lezen kan wel goed, want je kunt het scherm alle kanten opdraaien. Helaas zie je vette vingers op het scherm, waardoor ik eigenlijk constant aan het poetsen ben. Je kunt er wel beschermfolie voor krijgen hoorde ik.
- iTunes. Als er iets is wat een professionele toepassing van de iPad in de weg staat is het wel iTunes. iTunes is het programma wat je nodig hebt om de iPad te beheren. Zelden heb ik zo'n knullig programma gezien! Het is ooit eens gemaakt om populaire liedjes voor je iPod te kunnen downloaden, maar het is nu echt topzwaar geworden. De zoekfunctie kan niet slechter. Handiger is om een app met Google te zoeken en dan te proberen door te klikken zodat hij in iTunes opent. En wat een raar gefrunnik als je meerdere computers gebruikt, dan moet je telkens alles overzetten. En dat kan niet in een keer, maar met stapjes, en als je wat vergeet ben je het kwijt. Werkelijk vreselijk.
Mijn conclusie: iPad is een fijn apparaat en zo gauw er een op de markt komt zonder iTunes koop ik er een voor mezelf.
Deze gaat nu in de uitleen, ben benieuwd hoe dat zal gaan.

Twee weken wandelen in Duitsland

2010-08-01T15:35:00.010+02:00

Net als vorig jaar zijn we ook dit jaar weer naar Sauerland getogen om de Rothaarsteig verder te lopen. Inmiddels heb ik voor op mijn iPhone het Rothaarsteiglied gedownload "Wir wandern mit gesang am Rothaarsteig entlang. Wir lieben Wald und Bergen im schönen Sauerland" .

De route van de Rothaarsteig is uitzonderlijk goed aangegeven. overal zie je het Rothaarsteig teken. Langs de weg zijn veel rustplaatsen en schuilhutten. Ook hebben ze soms op mooie uitzichtpunten grote houten lijsten neergezet waardoor je het landschap als ingelijst kunt bewonderen. Het was erg warm dit jaar en dan is het goed in de bossen te toeven. Op de route veel beekjes en bronnen, met prachtige bloemen. Ook in Duitsland wordt veel aan natuurontwikkeling gedaan. Pal na de Tweede Wereldoorlog werden er veel naaldbossen aangelegd, om te voorkomen dat er weer een tekort aan hout zou ontstaan. Daar hebben ze nu wel een beetje spijt van, want van oorsprong horen er gemengde bossen of zelfs loofbossen (eiken-beukenbossen) te groeien. Op sommige plaatsen worden de productiebossen nu weer gerooid om een natuurlijker landschap te scheppen. Hele mooie voorbeelden daarvan zijn te zien in het Schwarzbachtal, het Edertal en het Ilsetal. Nadeel van productiebossen is ook dat ze meestal tamelijk saai zijn, en dat er flink in gekapt wordt. Je komt dan ook herhaaldelijk kapvlaktes tegen.

iPad

2010-07-26T13:13:00.003+02:00

Afgelopen vrijdag naar Icentre in Amstelveen gegaan om een iPad te kopen. (Ik vreesde voor grote aanloop in centrum Amsterdam en aan Media Markt heb ik een hekel, vandaar mijn keuze voor Amstelveen). Er stond een klein rijtje, maar dat mag geen naam hebben. Binnen een half uur stond ik buiten met de iPad.

Ik heb gekozen voor een 'wifi only'. Een telefoonabonnement (voor mobiel internet) leek me, voor een exemplaar wat uitgeleend gaat worden niet handig.

De bedoeling is om de iPad te gebruiken als e-reader. De huidige e-readers, die we hebben, zijn niet in staat gebleken om een wetenschappelijke pdf leesbaar te presenteren.
Ik heb meteen de iBOOK app en Stanza geïnstalleerd. Via Stanza kun je makkelijk bijvoorbeeld de boeken van project Gutenberg downloaden en via iBOOKS kan ik pdf's die ik download van e-books en e-journals erin zetten.
Ook de Nature app zet ik er meteenmaar op.

Het ziet er goed uit. De touch screen werkt prettig en de pdf's zijn helemaal te lezen!. Nu nog op zoek naar een annotatiemethode.
Ik hoorde van iAnnotate PDF dat je daarmee aantekeningen kunt maken, maar dat is een betaalde app. Eerst maar eens kijken hoever ik kom met gratis.

Helaas heeft Endnote geen app, maar Mendeley wel, die kan ik ook eens proberen

Endnote X4

2010-07-21T16:40:00.003+02:00

Er zijn een aantal aardige nieuwe features ingebouwd in Endnote X4.
De belangrijkste eis natuurlijke dat X4 compatibel is met Office 2010. Juist nu ICT binnen het instituut Office 2010 wil gaan uitolllen, is het belangrijk om een goed werkende Endnote erbij te hebben.

Eerst kijk ik toch altijd even of alles nog werkt zoals ik gewend was: Edit, Preferences, Import, Export, Subject Bibliography, Find ful text, Groups en uiteraard ook Cite While You Write (CWYW).
Dat lijkt allemaal in orde. Dus laat ik eens kijken naar de nieuwe features:
- importeren van PDF, waarna Endnote de metadata (middels DOI) er zelf uithaalt
o de eerste PDF gaat mis, het is wel een officiële uitgevers-PDF, maar er staat geen DOI in
o de tweede lukt wel goed
o dan maar eens proberen met een map waarin 123 PDF’s zitten. Er worden inderdaad 123 records aangemaakt en geïmporteerd. 19 daarvan (= 15 %) hebben alleen de PDF-naam als titel en de PDF er aan geattached. Bij een record is zelfs de PDF-naam niet overgekomen. Dat is toch aardig. Wel vreemd dat in ieder geval bij 4 van de 19 wel een DOI wel een DOI gevonden is, maar die Endnote kennelijk niet kan verwerken.
- Quick edit functie in het onderste werkveld. Waar voorheen 2 tabs beschikbaar waren: Preview en Search, is er nu een derde tab bij Quick Edit. Zo hoef je niet meer eerst het hele record te openen om een document te wijzigen. Handig.
- Zoeken in de full text. Dat is wat lastig te controleren, maar met een specifiek woord kom ik er inderdaad uit. Mooi.
- Groepen-manipulatie. Je kunt nu een aantal groepen met elkaar vergelijken en Booleaans, als zoeksets samenvoegen of uitsluiten. Een mooie optie.

Er zijn nog meer nieuwe features, zoals een betere duplicatencontrole en verwerking en wat vernieuwingen in de CWYW. Die ga ik nog testen. Dit was de eerste indruk en die is niet slecht.
Een filmpje over de nieuwe Endnote is te zien op de Endnote site.

Data Management Plan

2010-06-08T14:19:00.004+02:00

De nieuwste aanpak om het beheer van data en data-archivering vorm te geven, is om een Data Management Plan op te stellen (NSF stelt dit voortaan verplicht). Dat lijkt me een goede ontwikkeling. Van daaruit kun je dan ook aangeven wat je criteria zijn

Een voorbeeld van een Data Management Plan aanpak is die van MIT Libraries. Ze hebben een erg duidelijke checklist:

A Data Planning Checklist:
1. What type of data will be produced? Will it be reproducible? What would happen if it got lost or became unusable later?
2. How much data will it be, and at what growth rate? How often will it change?
3. Who will use it now, and later?
4. Who controls it (PI, student, lab, MIT, funder)?
5. How long should it be retained? e.g. 3-5 years, 10-20 years, permanently
6. Are there tools or software needed to create/process/visualize the data?
7. Any special privacy or security requirements? e.g. personal data, high-security data
8. Any sharing requirements? e.g. funder data sharing policy
9. Any other funder requirements? e.g. data management plan in proposal
10. Is there good project and data documentation?
11. What directory and file naming convention will be used?
12. What project and data identifiers will be assigned?
13. What file formats? Are they long-lived?
14. Storage and backup strategy?
15. When will I publish it and where?
16. Is there an ontology or other community standard for data sharing/integration?

Ook de Unviersity van Queensland in Australië heeft een aantal richtlijnen voor een Research Data Management Plan in een presentatie:

Wat moet er in dat plan komen:
Queensland zegt:
-Originators and owners of the data
- Description of project
- Metadata used (schema, standards)
- Types of data to be collected
- Volume of data (estimate of disc and/or tape storage required)
- Retention requirements
- Format/s of and software used in creation and use of the data
- Access policies and provisions
- Confidentiality requirements
- Storage, preservation and archiving of data

Ook de RELU (Rural Economy and Land Use Programme van de UK Data Archive heeft een voorbeeld voor een data management plan.

En de Britse DCC heeft een Data Management Plan Content Checklist opgesteld en gaat ook de mogelijkheid geven om online zo’n Data Management Plan op te stellen.

De Universiteit van Edinburgh heeft een uitgebreide data management site met een checklist voor een data management plan en een pagina met een opzet voor een data management plan.

Met AIN naar FD

2010-06-07T16:29:00.002+02:00

Met AIN naar FD
Auteursrecht in tijd web 2.0 Het Amsterdam Informatie Netwerk heeft samen met het Haags Informatie Netwerk een namiddag-bijeenkomst georganiseerd rond het thema auteursrecht. De locatie is het nieuwe gebouw van Het Financieel Dagblad in de oude Renault-garage tegenover het Amstel station in Amsterdam.
We komen samen in het auditorium van het FD, achter restaurant Dauphine. Het terras van het restaurant zit lekker vol.

Interim manager Pieter Kok van het FD heeft het over :”de krant als auteur”.
De krant ziet hij niet zozeer als een product maar als een concept: redactioneel concept, distributie concept, economisch concept.
Pieter Kok was voorheen uitgever bij de Volkskrant. Op de NVJ-site staat een interview met hem onder de noemer ‘Journalistiek en Internet’. Het interview is ongedateerd, maar zelf zegt Pieter dat zijn ideeën nog hetzelfde zijn.
De krant is een betrouwbaar onafhankelijk filter en dat is ook wat de waarde van een krant vertegenwoordigd.
Door internet is de tijd waarin de krant zijn nieuwswaarde kon omzetten in economische waarde gedaald = functieverlies van krant:
Invloed van internet:
- Opheffen informatie asymmetrie; info voor iedereen beschikbaar
- Disintermediation: uitschakelen van tussenhandel
- Immediacy: onmiddellijk antwoord, actie
Dat zijn precies de pijlers waarop krant is gebaseerd, die wordt dus door internet uitgedaagd.
Gevolgen van internet voor het uitgeefconcept: meer distributiemogelijkheden, informatiebehoefte groter, interactie is mogelijk. Continue updates door alerts, rss etc. De nieuwe krant is een “Virtual News Network”
Hij laat een aardig plaatje zien hoe hij de opbouw van een redactie voor zich ziet: rondom een centrale desk, die nieuws vanuit verschillende hoeken presenteert zodat er een compleet beeld ontstaat. Verder eromheen de eindredactie, opmaak, beeldredactie en news intelligence. Daaromheen de deelredacties en daaromheen een grote groep free lancers en netwerk lezers (experts)
Gevolgen voor het auteursrecht: handhaven moeilijk want drempel is nul. Maken van kwaliteitscontent is niet gratis, distributrie wel. Met meer free lancers is er minder collectieve controle en daarom is er behoefte aan een gemeenschappelijk content-clearinghouse als borging voor het auteursrecht: een grote database waaruit content kan worden gehaald. Groeimodel. Vroeger waren dat uitgevers.

De tweede spreker is auteursrechtenadvocaat Christiaan Alberdingk Thijm van SOLV Advocaten “ E-books: waarheen, waarvoor”, vanuit het perspectief can de uitgever, de auteut en de consument.
De UITGEVER: de angst regeert vergl. De eerste reacties op de opkomst vna de video. Dat werd gedacht de ondergang te zijn voor de filmindustrie, maar eind 90 meer inkomsten uit VHS dan uit bioscoop, Er is vaak koudwatervrees bij introductie van technologieeen,.
De reactie van muziekindustrie op p2p is een copyright war veroorzaakt omdat er geen legaal alternatief wordt geboden, geen standaard formaat is, DRM, hoge prijzen.
De AUTEUR: nieuwe mogelijkheid om content te exploiteren. E-book gaat boek niet vervangen, is ander exploitatie. Ian Mcewan en Leon de Winter exploiteren zelf
De CONSUMENT: DRM , zie amazon verhaal bedreiging privacy, beheer content
Conclusie: koudwatervrees is onterecht, nieuwe techniek = nieuwe exploitatiemogelijkheden, stimuleer gebruik = geen DRM/beperkingen.
De eerste strijd zal gestreden worden tussen auteurs en uitgevers over contract. De boekhandel gaat er op termijn uit en de vaste boekenprijs is onhoudbaar.
Er moet een licentiemodel ontwikkeld worden voor content aanbieders, in het contentclearinghouse zo sluit hij aan bij de voorgaande spreker .
De rol van de uitgever /krant is een filter te zijn voor betrouwbaarheid en serendipity.

Daarna kregen we een rondleiding door het FD-gebouw. Dat hier sprake is van mediaconvergence is wel duidelijk. In het gebouw gaan gedrukte en internetkrant samen met BNR Nieuwsradio en een horeca-voorziening waar ook gasten kunnen worden ontvangen. Het gebouw is een mooi icoon geworden van die mediaconvergence.
Ik vond de rondleiding indrukwekkend: we mochten een kijkje nemen in de regiekamer bij BNR en op de redactievloer van het FD. We kregen allemaal een goodies bag mee en we sloten af met een verzorgde lunch.
Er waren ong 70 mensen aanwezig en deze bijeenkomsten zijn zowel gezellig als nuttig.

Dag van de Bouw

2010-06-07T14:02:00.003+02:00

Zaterdag 5 juni werd de Dag van de Bouw gevierd met de openstelling van onder meer de NIOO Nieuwbouw in Wageningen.
De Dag werd georganiseerd door het Bouwbedrijf Berghege uit Oss, de bouwers van ons nieuw instituut.
Een aantal ruimtes op de begane grond en de eerste verdieping waren opgesteld. In de verschillende ruimten hadden de verschillende bouwondernemers/installateurs en andere bedrijven die meewerken aan de nieuwbouw ruimte om zich te presenteren.
Er werden voortdurend rondleidingen gegeven, er was koffie, thee en cake, en ook fris.
De eerste ruimte na de rondleiding was een korte presentatie van het NIOO en het onderzoek wat hier gedaan wordt. Ikzelf heb een aantal keren een korte introductie gehouden voor een groep, waarna mensen bij de aanwezige onderzoekers konden kijken door een microscoop of een quiz doen over het begrip soort. ook kon je met een telescoop kijken of je de ring om een vogelpoot kon lezen.
Er zijn bijna 500 mensen geweest, wat een mooie opkomst is.
De bibliotheekruimte is nog helemaal leeg.

Wel is er aan de raamzijde een soort balkon gemaakt (voor het transport van materialen, blijft helaas niet zo)

EBSCO Informatiedag

2010-06-07T11:54:00.003+02:00

EBSCO informatiedag 11 mei 2010 “Building the library of the future”.

Vanaf de inleiding wordt er een gevoel van urgentie gecreëerd door te benadrukken dat “de toekomst is nu”.
H.-P. Meulekamp opent met een inleiding in de rol van de bibliotheek, de ontwikkelingen en de uitsterflijn. Vlgs die lijn is de bibliotheek over 19 jaar uitgestorven. Ebsco haalt Outsell informatiemarkt onderzoek aan naar het zoekgedrag van mensen: 54 % zoekt op internet en 20% via portals, zoals intranet. En bij die laatste groep moet je als bibliotheek bij willen horen.
De bedreiging, zoals budgetreductie en concurrentie kunnen het hoofd geboden worden door vernieuwde focus :
= minder collectiewarenhuis
= plek voor lokale en unieke collecties
= virtuele bibliotheek
= 2.0 user generated content, customizen
= enterprise 2.0
= uitbesteding van taken die geen toegevoegde waarde bieden
= meer nadruk op virtuele bibliotheek
= informatie-autoriteit
(zie ook de Ebsco’s Library collections and budgeting trends survey)
De invloed van e-bronnen zal zijn : minder bezoek, minder printbeheer, minder informatie zoeken en formatting, nu dus meer licencties, training, info-autoriteit
En daarbij kan Ebsco helpen met : kwaliteitsinformatie, consultatieve dienstverlening, toegang en integratie, abonnement en en ERM. Dat zijn de zaken waarmee Ebsco de informatiepartner (vh informatiemediair) kan steunen.
Van het commerciële praatje heb ik alleen Library-choice overgehouden. Library choice is convenant van uitgevers en agenten, waarbij eenmaal afgesproken prijs voor consortium blijft gelden voor anderen.

Na de pauze volgde de inspirerende presentatie van prof Henri Verhaaren Biomedische bibliotheek Gent Universiteit “de bibliotheek van de toekomst of een bibliotheek voorbereid op de toekomst”.
Het chaotisch en democratisch wat inherent is voor het digitale omgeving spreekt Verhaaren aan Bibliotheek moet 100% digitaal. De bibliotheek koek bestaat uit 5 delen: infrastructuur, technologie, bronnen, hrm, user-usage. De motor van een informatiesysteem is de informatienood (=informatieb ehoefte) van de gebruiker, internet als extended memory aldus Verhaaren.
Bibliotheek moet zich aanpassen aanpassen aan de nieuwe omgeving, aanpassen wat de gebruiker wil ; aan semantic intelligence in flexibele digitale omgeving, 1 netwerk, transcompany, transdicipline. Analoog en digitaal blijven naast elkaar bestaan (schema’s, backing up, conferenties p2p)
Verhaaren: "Bibliotheken zijn ecosystemen van kennis" primaire bronnen verzamelen: zipping of information. Gebruiker: hoe ga ik met kennis om, informatie geletterdheid,, levenslang lerend en kritisch blijven
Bibliotheken kunnen de wereld veranderen, maatschappelijke verantwoordelijkheid, informatienood gaat alleen maar toenemen.
Henri Verhaaren schreef artikel in 2007 "is there a future for scientific medical library?"

Na de presentatie van Verhaaren volgde nog een presentatie van ERM electronic resource management, een dienst van Ebsco. ERM Essentials is de de centrale knowledge base en fungeert als licentiedatabase.
En een verhaal over Discovery, de online demonstratie lukt niet want het draadloze internet ligt eruit.
Wat is discovery? Geintegreerd systeem: een enkel zoeksysteem waarmee alle informatiebronnen in een keer bereikt kunnen worden, gebaseerd op A-Z linksource geïntegreerd zoeken. Doorzoekt de full text van kranten, tijdschriften, wetenschappelijke tijdschriften en ebooks.

Na een heerlijke lunch krijgen we een presentatie van Netlibrary, de e-book functionaliteit die Ebsco van OCLC heeft overgekocht. Demo lukt niet. Je betaalt bij prepayed de verkoopprjs + 55%, of jaarlijks +15 jaar 15%. Netlibrary interface hetzelfde als in januari 2008 toen ik het voor het eerst probeerde en waarover ik geblogd heb. Voorlopig dus nog niet interessant, wachten op aanpassingen.

Vanuit de gebruikersgroep van EBSCO krijgen we nu een presentatie over de “Bibl van de toekomst door gebruiker”. Er zijn drie roepen, ik volg de presentatie van Bibliotheek van het Vredespaleis: digitaal en traditioneel, gespecialiseerd. Ze hebben een mooie website en dat is ook nodig want, ze hebben een internationale, vormeloze doelgroep die ze willen bedienen met e-resources onder licentie.
De dag wordt afgesloten met een rondleiding in het Amsterdamse stadsarchief en een borrel na.
Een goed verzorgde leuke dag, zeer belangrijk als netwerkgelegenheid.

Bronvermelding

2010-05-17T09:32:00.005+02:00

De Dienst Milieu en Bouwtoezicht van de Gemeente Amsterdam medlt het volgende nieuws:

Amsterdammer loopt of fietst naar werk
7 mei 2010
-
Communicatie
Bijna de helft van de Amsterdammers (48%) gaat per fiets of lopend naar werk of studie. Dat is het hoogste percentage van 75 onderzochte EU-steden.

Het onderzoek werd eind vorig jaar gedaan door de Europese Commissie. Uit dit onderzoek blijkt ook dat Amsterdammers, samen met Rotterdammers, het meest optimistisch zijn over het vinden van een goede baan. Aan het onderzoek deden 500 mensen per stad mee.

Als Bron geven ze, met link, op AT5 , de locale nieuwszender, die op zijn beurt weer verwijst naar De Telegraaf (zonder link):

donderdag 06 mei 2010 08:22
Amsterdammer loopt of fietst naar werk

Bijna de helft van de Amsterdammers (48 procent) gaat per fiets of lopend naar het werk of de studie. Dat is het hoogste percentage van 75 onderzochte EU-steden. Dat meldt De Telegraaf.

In de Telegraaf is het betreffende artikel niet terug te vinden. Niet gemakkelijk althans, want mij is het niet gelukt.

Waar het mij om gaat is dat er geen enkele verwijzing wordt gegeven naar de bron van dit bericht, nl het onderzoek van de Europese Commissie naar de beleving van de kwaliteit van leven in de EU-steden: de stadsaudit (urban audit).

Er zou toch in ieder geval een bronvermelding moeten zijn bij de berichten, en als je dan een andere nieuwsbron citeert, check dan of en waar je het origineel kan vinden. Zo wordt het wel heel erg elkaar napraten. En m.i. bestaat goede journalistiek ook uit het natrekken van de verkregen informatie, en in geval van dit bericht kom je dan - na wat zoeken - op het rapport van de EC.

Het rapport "Enquete over de levenskwaliteit in 75 Europese steden" is te vinden op de EC site.

Emtacl10 Nabeschouwing

2010-05-03T08:50:00.002+02:00

emtacl10:emerging technologies in academic libraries

Van 26 tot en met 28 april werd in het Noorse Trondheim de bijeenkomst gehouden in het Rica Nidelven Hotel aan de haven en georganiseerd door de NTNU (Universiteit van Trondheim)

Het was goed verzorgd, volop elektriciteit en gratis draadloos internet, onbeperkt koffie en water en allerlei lekkernijen. De lunches waren onovertroffen en datzelfde geldt voor de receptie met champagne en hapjes op maandagavond en het diner op dinsdagavond.

Als afsluiter heb ik op woensdagmiddag, samen met collega’s een bezoek gebracht aan een van de bibliotheken van de NTNU, in het oude (dit jaar 100-jarig bestaan) universiteitsgebouw. Het was de originele bibliotheek voor technische wetenschappen , slechts 2 jaar na oprichting van de universiteit ontstaan en nog steeds, hoewel verbouwd, gevestigd op dezelfde plek. NTNU was oorspronkelijk een technische universiteit, maar is later met andere instituten gefuseerd tot een algemene.
De inrichting is een beetje klassiek gehouden met veel hout en licht. Er hangt een prettige sfeer en is gevarieerd ingericht met verschillende zitjes , studieruimten en computerplekken. Na introductie van e-journals en e-boeken liep aanvankelijk het gebruik terug. Sinds de herinrichting een paar jaar geleden, waarbij veel aandacht is geschonken aan het creeren van een goede werksfeer is het bezoek weer gestegen.

Het congres zelf was ingedeeld in een aantal hoofdtracks, de eerste drie heb ik gevolgd:

- Supporting Research
- Semantic Web
- Practical web 2.0
- Social Networks and Mashups
- Mobile Technologies
- New literacies
- Technologies

Het geheel was tamelijk vol gepland, met aan het begin van de dag twee plenaire keynote- presentaties van 45 minuten en daarna twee gescheiden tracks, waarbij presentaties werden gehouden van 20 minuten, afgewisseld met 10 minuten productpresentaties. En dan op dag 2 in de middag nog met bliksempraatjes van 5 minuten.
Er is veel gezegd, ik heb veel gehoord, maar ook het nodige gemist. Mobiele technieken heb ik overgeslagen omdat we er een aantal jaren geleden al een CWIS bijneekomst over hebben gehad en ik inmiddels weet dat onze Refshare catalogus ook mobiel kan (Refmobile). Maar heb je behoefte om je catalogus mobiel te bevragen? Van de Ebsco-productman hoorde ik dat onze database Artic and Antartic Regions, die wij van Ebscohost betrekken ook mobiel kan, dat moet ik nog uitproberen. De track Sociale Netwerken heb ik gemist, maar in de wandelgangen werd daar druk over gesproken. De presentatie van de medewerkers van de Karlsruhe Institut für Technologie ga ik nog opvragen. Naar aanleiding van mijn eigen bliksempraatje kwam ik in gesprek met de heren en dat wekte toch wel mijn interesse. Prof. Andreas Geyer-Schulz doet onderzoek naar het effect van sociale netwerken en hij liet me een nog niet gepubliceerd artikel zien. Interessant.

De New Literacies heb ik overgeslagen, want het hele 23 dingen verhaal ken ik ondertussen wel, en studente Ida Aalen gaf in haar keynote op de laatste dag een mooi staaltje mediawijsheid ten beste.

Van wat ik gevolgd heb, maakte de track rondom het semantisch web, met veel linked data experimenten, de grootste indruk op me. Wat ik begrijp is dat er overal ter wereld bibliotheken bezig zijn te proberen greep te krijgen op linked data en daarmee experimenteren. Terecht merkte Patrick Danowski op dat je als bibliotheek niet veel kunt doen aan de publicatie van full text, maar je kunt wel je catalogus verrijken met koppeling aan externe bronnen.

Ook de voorbeelden van wat diverse mensen aan experimenten en praktische web 2.0 toepassingen doen (met name Guus van den Brekel is daar in Nederland erg actief in) geeft wel een aantal suggesties. De stelling van Guus dat bibliotheken een leidende rol hebben bij het uitleggen van web 2.0 toepassingen wordt niet alom gedeeld. Sowieso kwam telkens weer de vraag naar boven: ‘maar wat is daarbij de rol van de bibliotheek’. Duidelijk is dat je als bibliotheek zelf actie moet ondernemen, dicht bij je eigen stiel moet blijven en in gesprek gaan met je gebruikers en kijken naar wat zij nodig hebben.

Als nasleep van dit congres heb ik nog heel wat na te kijken en te overdenken. Alleen daarom al is het een geslaagd congres geweest. Het heeft me ideeën opgeleverd en in sommige gevallen (linked data) een beter begrip over de materie. En het is altijd nuttig om te horen waar anderen mee bezig zijn.

Het was een gezellig congres, 200 deelnemers is juist een mooi aantal om het niet massaal, maar toch gemêleerd te laten zijn.

Emtacl10 Praktisch Web 2.0

2010-05-02T15:57:00.002+02:00

emtacl10:emerging technologies in academic libraries
Virtual research networks: towards Research 2.0 / Guus van den Brekel (Central Medical Library, UMCG)
Guus van den Brekel opent vandaag met zijn motivatie om iets te doen aan de kloof tussen de gebruikersomgeving en de bibliotheek. De gebruikersomgeving verschilt heel veel van de bibliotheekomgeving. Daarom ook spoort Guus bibliotheken aan zich met de gebruikersomgeving te bemoeien . Zelf heeft hij voor de gebruikers van de Medische bibliotheek van de Universiteit Groningen een werkbalk ontwikkeld, op maat gemaakte zoekwidgets gemaakt en een complete bibliotheek-gereedschappenkist in de vorm van een Netvibes universe. Als je voor je gebruikers iets wilt ontwikkelen dan moet je zorgen voor voldoende diversiteit, aanbieden in diverse formaten en platformonafhankelijk, het moet tijdbesparen en te personaliseren zijn.
De tweede kloof die hij beschrijft is die van de workflow, zoals die gezien wordt door de gebruiker en door de bibliotheek, De bibliotheek moet naar de gebruikers toegaan, i.c. naar de Research Networks.
[Geozon heeft een kaart gemaakt van alle sociale netwerken van onderzoekers ]
Wat zoeken onderzoekers op het werk: om hun werk te vergemakkelijken om efficienter te werken, communicatie en samenwerking en verspreiding van ideeen. Hij beschrijft een aantal web 2.0 tools voor onderzoekers. Er zijn algemene tools (Google docs, Netvibes, Delicious), maar ook commercieele aanbieders (ToCollab, Connotea).
Wat verandert er met Research 2.0? Er worden makkelijker communities gevormd buiten de bestaand organisaties, resources zijn rijker en creatiever en je kunt sneller en breder werken.
Als bibliotheek heb je een leidende rol om web 2.0 uit te leggen, zegt Guus. Hoe kunnen sociale netwerken onderzoek ondersteunen. Bibliotheken zijn niet genoeg betrokken, onderzoekers verdienen meer aandacht. Gedrag van onderzoekers is nu al aan het veranderen: meer communicity building dan technologisch, een sociaal gebeuren
Bibkliotheken moeten zichtbaar zijn en lokaal ondersteuning bieden, met VRE kun je bibliotheekresources een rol laten spelen en ook de digitale output van het eigen instituut presenteren.
Mooie ontwikkeling zijn de VRE virtual research envirionment: pogingen om een geintegreerde workflow te bieden, zie bijv. het recente rapport van JISC VRE programma Landscape study.
Guus eindigt met: "Build networks together, engange, facilitate, stimulate"
Boek aanrader Supporting Research Students / Barbara Allen
Presentatie van Guus
*

I've got Google, why do I need you? A student's expectations of academic libraries Ida Aalen (NTNU)
Student mediacommunicatiuon & ict, maar zij is de enige in de klas die een laptop gebruikt voor aantekeningen. Studie is meer dan lezen, soms is het moeilijk om aan informatie te komen.
Ida leent boeken bij bibliotheek, maakt aantekeningen en citaten in Google Docs en Evernote, repeteert met quizlet en om gefocust te blijven en afleiding uit te schakelen heeft ze rescuetime geinstalleerd.
Voor het zoeken gebruikt ze alleen nog maar Google Scholar.
haar werkmethode noemt ze een hack, een work-around: internet is nog in het stenen tijdperk Ze heeft niets met gadgets, maar wil de software gebruiken als die intuitief en zonder uitleg gebruikt kan . Niets geconstrueerd. Als programma’s je ongemakkelijk doen voelen, dan werkt het ook niet.
Computer literacy is dwangmatig op een andere manier forceren te denken dan natuurlijke, intuitief
Met een paar rake uitspraken maakt ze iedereen wakker:
‘Screentime does not make your competent’.
‘Focus on goal rather than on task’
Boek: About face 3.0 Cooper, Reimann en Cronin

Presentatie van Ida

*
Scientific output on Erasmus MC website and the use of XML: An easy way to manage and standardise the presentation of department’s journal articles Wichor Bramer (Erasmus Medical Centre Library)
Wichor mag de conferentie uitleiden met zijn verhaal over hoe hij, niet perfect maar wel praktisch, de publikatielijsten voor de onderzoekers dynamisch en netjes kan opmaken.
Zoekfunctie vanuit Scopus, omdat die een author ID hebben, het resultaat invoeren in Endnote. Wichor heeft een speciale XML outputstyle gemaakt, omdat dat flexibeler is dan de 'gewone'XML-uitvoer uit Endnote. XML file uploaden naar de website, in XLST opmaak. Ook mogelijk lijsten op onderwerp te maken. In toekomst probeert hij vanuit een database werken.

Emtacl10 Bliksempraatje

2010-05-02T14:08:00.004+02:00

emtacl10:emerging technologies in academic libraries
Vooraf overwoog ik een presentatie te maken voor Emtacl, maar omdat ik het te druk had met andere zaken kwam het er niet van. Daarom viel de aankondiging om in te tekenen voor een bliksempraatje wel goed. Een kleine presentatie, die strikt maar 5 minuten mag duren.
Ik besloot om een korte presentatie te maken over het proces van data-management. Omdat het structureren en archiveren van onderzoeksdata voor ons op dit moment zo'n belangrijk punt is.
Proces of Research Data Management at NIOO-KNAW

Dataarchiving

View more presentations from mheyden.

Belangrijkste punten uit die presentatie:
- onderscheid tussen data-discovery (zoekbaar maken van je data door metadata te publiceren) en daadwerkelijk archiveren, al dan niet openbaar toegankelijk
- na archiveren kun je kiezen voor open access of beperkte toegang
- het is noodzakelijk om mensen te stimuleren en te motiveren
- technologie is faciliterend, niet voorschrijvend: flexibele standaardisering en gebruikersvriendelijke interface.

Door mijn enthousiaste oproep aan het begin van de dag (na de keynote van Clark), besloot ook Sofia Arvidsson van de Digital Services, Gothenburg University Library ene presentatie te geven over hun data-opslag project.
Research Data in Humanities and Arts sciences - Open Access?
Erg aardig, jammer dat het maar een project is en dus nog niet verzekerd van voortgang.
*
Het concept van bliksempraatjes vind ik erg goed. Je hoeft niet zo veel tijd in voorbereiding te steken en kunt toch iets laten zien over waar je mee bezig bent.
Ze hadden het wel iets beter kunnen aankondigen, maar omdat het in de loop van een track (linkd data / semantisch web) werd gehouden was er toch voldoende belangstelling.
Ook na mijn praatje had ik over belangstelling niet te klagen: ik heb nog nooit zoveel visitiekaartjes uitgedeeld. En uiteraard ook met andere deelnemers gesproken over data-archivering.

met dank aan Linepusle voor de foto

Emtacl10 Semantic Web Track

2010-05-01T16:26:00.003+02:00

emtacl10:emerging technologies in academic libraries
Na de inspirerende presentatie van Anders Söderbäck (Libris) over het gebruik van Linked data bij Libris, werd deze track vervolgt met een korte presentatie van het nationale Noorse bibliotheeksysteem Bibsys.
BIBSYS Ask - the architecture (BIBSYS) Hans Gundersen
Hans beschrijft de ontwikkelingen rondom de federated search client van Bibsys: Bibsys Ask.
Die is ontworpen volgens het ‘Domain model’. Volgens Wikipedia is een domain model

The domain model is created in order to document the key concepts, and the domain-vocabulary of the system being modeled. The model identifies the relationships among all major entities within the system, and usually identifies their important methods and attributes

Dus ook een beetje het linked data model. Hans noemt verder nog de webservices API, die m.b.v. JSON zijn gemaakt.

JSON staat voor JavaScript Object Notation en is een deelverzameling van de programmeertaal JavaScript. Het wordt gebruikt voor het uitwisselen van datastructuren, met name in webapplicaties die asynchroon gegevens ophalen van de webserver zoals AJAX.

Als ik zo de Bibsys website bekijk is het best indrukwekkend wat ze allemaal doen. In de wandelgangen wordst druk gespeculeerd over het vervolg. Want Bibsys heeft namelijk een aanbesteding uitgeschreven voor een nieuw bibliotheeksysteem. Niet voor niets de aanwezigheid van OCLC als deelnemer. Op de website schrijven ze dat ze nu de uiteindelijke onderhandelingen ingaan. Spannend!

*
Terug naar de semantisch web track op de Emtacl10.
Towards the semantic desktop / Øyvind Hanssen (University of Tromsø)
Het semantisch web gaat over de manier waarop machines het web begrijpen / lezen. Dat kan met RDF (Resource Description Framework) in triples (subject, predicate, object).

Hoe kun je nu desktop resources als semantic web resources gebruiken: bestanden op je desktop (email, fotos, pdfs, webpagina’s) Hoe kun je dat interlinken? Bijv. via persoon, die een workshop heeft bijgewoond naar een paper en email.
De basis daarvan is een RDF repository, een soort database waarvoor je query kunt maken en die als inference engine kan dienen. Aanvullen met plugins en andere applicaties, adapters om bestaande bestanden te gebruiken en ev. ook handmatige annotatie (tagging), en een crawler die bestanden opzoekt. Een onderdeel kan ook zijn die van automatische metainformatie capture, en het beheer van de ontologie. De ontlogie staat centraal bij metadata management . Dat onderhouden zou een rol vna de bibliotheken kunnen zijn. Dit is alles nog slechts theorie. Actieve semantische desktops zijn er nog niet, wel als prototype met KDE. Bijvoorbeeld Nepomuk.

Practical production of linked data / Rurik Greenall (NTNU)
Rurik vertelt over het proces om de TEKORD thesaurus om te zetten in linked data. Daarvoor moest hij op zoek naar een converter-programma die vanuit zijn tekst naar een RDF/XML converter kon vertalen. Bij problemen heeft hij de vraag en antwoord site Semantic Overflow (voor vragen over semantisch web) geraadpleegd.

The strongest link: libraries and the web of linked data / Lisa Goddard and Gillian Byrne(Memorial University of Newfoundland)Ook de Canadese dames van de Universiteit van Newfoundland die na de lunch aan het woord kwamen spraken over RDF-conversies. Zij gaven ook een flink aantal programma’s die al een RDF-uitvoer in zich hebben, zoals Drupal. Fedora , Dspace en Eprints (eerste is CMS, laatsten worden gebruikt als repository software).
- Wijzelf hebben Eprints in de repository, daarmee zou je dus al naar RDF kunnen gaan. Dat moet ik eens nagaan, ook hoe dat zit met ons dataportaal. -
Waarom zou je willen overstappen naar linked data? Omdat je daarmee slimmer kunt linken, je kunt data integreren, vocabulaires koppelen en termen met meerdere betekenissen doorverwijzen. [De Engelse term disambiguation heeft in de Nederlandse Wikipedia ‘doorverwijspagina’als lemma).

Je kunt zowel relatie’s opvoeren en ernaar verwijzen als je eigen gegevens verrijken met inhoud uit externe bronnen.
Omdat bibliotheken al gewens zijn met metadata, en m.n. ook dublin core indeling te werken is er vanuit die groep een intitieatief om de overstap naar RDF te bestuderen de DCMI/RDA Taskgroup
Ze halen Eric Miller aan over de rol van de bibliotheek: de bibliotheken moeten de kracht van hun collecties gebruiken, Linked data betekent ‘the rise of the cataloguer’, er moet immers veel van metadata voorzien woden, er moet meer gethesaureerd worden en gewebificeerd. Bibliotheken moeten van elkaar leren en doorzetten. [Ik meen dat E. Miller sprak op de ALA conferentie: From Legacy Data to Linked Data: Preparing Libraries for Web 3.0.]
Een enthousiaste presentatie, maar ook alleen theorie. Ik hoorda aan de lunch van hen dat ze het zelf nog niet toepassen.

Modelling /Base Bibliotek/ as linked data / Kim Tallerås (Oslo University College)
Om met een pilot project linked data te testen hebben ze een dataset geleend van Nationale Bbibliotheek, een adreslijst van andere bibliotheken mb voor Ibl.
Deze hebben ze omgezet naar RDF (RDFization), er is een onotologie ontwikkeld een XSLT stylesheet ontworpen, vanuit Triple store, naar SPARQL testing , en hermodelleren.
Boek: How to publish linked data on the web
Kim meldde dat hij als amateurs sprak tot andere soortgenoten bedoeld dus voor ‘wandering amateurs” een collega twitteraar hoorde : “wondering amateurs”. Ach zijn wij niet beide...
Where are the killer apps? Niet gevonden (viel toch tegen dat omzetten van een adressenlijstje in een semantisch web format).

Als staart aan deze lange linked data / semantisch web-dag een tussenstap:
Open the silos – free the data: why an API is not enough / Patrick Danowski (CERN)
Bibliotheek catalogi zijn nu een gesloten silo zonder api mogelijkheid
Een api kan informatie toevoegen bij Library Thing, Google Books, Mashups
API kan geen datasets linken, en je kunt toegevoegde info ook niet indexeren, geen standaardformat, geen full text, geen browsing. Je kunt wel alle info via API downloaden, maar dat is niet de bedoeling, API is er niet voor gemaakt. Ook spelen er licentieproblemen bij Api’s
CERN Open bibliographic data project in Marc/XML, public domain license
Danowski’s advies : het gaat niet over full text, maar dat kan vanuit de bibliotheekpositieook niet, blijf dicht bij jezelf, wat kun je zelf doen om open access geschikt te maken.

Talis Aspire: Next Generation Resource List Management /Mark Bush (Talis)
Talis heeft het semantisch library-platform waarin alles samenkomt als project en zij geven een tijdschrift uit genaamd 'nodalities' over semantisch web.
Die Resource List Management tool zei me verder niks, maar een collegan leek het wel aardig om in Blackboard te hangen?)

Via Ronald vanuit Tweet kreeg ik nog de link van de TED presentatie van Tim Berners Lee over linkes data.

Overall conclusie: er is veel gaande op het gebied van linked data, RDF, concept web en semantisch web. Er worden kleine projecten uitgevoerd. De doorbraak killer applicatie is nog niet gevonden. Het kost toch wel behoorlijk wat moeite om over te schakelen, maar het enthousiamse is er niet minder om. Daar gaan we in de toekomst zeker meer over horen.

Emtacl10 Linked Data Libris

2010-04-30T10:50:00.002+02:00

emtacl10:emerging technologies in academic libraries
In de linked-data-wolk staat LIBRIS, de Zweedse Centrale Catalogus als deelnemer bovenin het plaatje, liet Anders Söderbäck ons zien in zijn presentatie “Why cultural institutions should care about linked data: a case for openness”. 2 jaar geleden zijn ze uitgenodigd om deel te nemen aan Dbpedia. En nu linken ze vanuit de catalogus naar externe bronnen en geven suggesties.
Anders' definitie van Linked data =

“best pratices for the semantic web, method to expose, share and link data with uri’s.”

Hij begint met de geschiedenis van het idee van Tim Berners-Lee tot linked-data-goeroe Kingsley Idehen data 3.0 Manifesto for platform agnostic structured data
Boek: Pull: Power of the semantic web van David Siegel beschrijft o.m. de “sematic web acid test”, waarmee je kunt testen of iets echt voor het semantisch web is met als kernvragen: is het semantisch, is het op het web
Wat je als bibliotheek doet moet passen in de context: je moet dus niet doen wat de bibliotheek wil (bijv. z39.50), maar wat de mensen in wereld daarbuiten willen. Je moet onderdeel worden van het grotere netwerk. En blij zijn bijv. als mensen je catalogus willen hacken. En je moet aan de grotere vraag naar api’s voldoen
De toekomst, aldus Anders is een voortdurend werk-in-uitvoering, je moet zelf aan je positie en aan de systemen blijven werken. Als je het zelf niet doet dan zul je het moeten doen met de systemen die je krijgt, en niet met de systemen die je wilt
Als je zelf je informatie (catalogus) gereed maakt voor Linked data, dan moet je andere ook toestaan met jou te linken, dan pas werk je in een netwerk.
Enkele andere organisaties die met Linked data werken zijn bijv. CrossRef Tech: DOI’s kunnen worden gepresenteerd als Linked data ; VIAF virtual International authority File. En het internationale en interorganisationele initiatief om tot een unieke auteursidentifier te komen ORCID Die combinatie van DOI’s, autorisatie en identifier opent veel mogelijkheden voor literatuurbeheersing met linked data.
Hij vervolgt zijn praatje met een pleidooi voor openheid, en vergelijkt een gesloten wereld met een open wereld. Openheid is niet per definitie beter. Maar er is wel een verschuiving in ‘mindset’ nodig van het idee “we hebben informatie en die kunnen we toegankelijk maken” naar “ informatie die er is is in principe voor iedereen, maar wellicht moet toegang tot sommige informatie beperkt worden”.
Vanuit de Open Knowledge Foundation en de definitie die zij geven van “openheid” stipt hij de typische problemen aan zoals die worden beschreven in historisch overzicht van de World Internet Host, de European Interoperability Framework, conflicterende licenties (of bijv. om de haverklap op ene kaart vragen om acceptatie van de licentievoorwaarden zoals bij open street maps) en open data commons.

Problemen liggen vooral bij het niet aangepast zijn:
- bibliotheeksystemen zijn niet aangepast aan linked data,
- juridsch framework is ook niet aangepast aan linked data,
- bibliografisch gedachtengoed is niet aangepast aan linked data.
Discussie:
- open netwerken reiken verder dan ommuurde tuinen
- sterke netwerken hebben meer dan een knooppunt nodig
- verdubbeling is niet noodzakelijkerwijs een probleem
- goed genoeg is beter dan perfectie

Goede presentatie, ondanks zijn stijve uitstraling bleek Anders Söderbäck erg humorisitisch en zijn verhaal is m.i. een glashelder betoog voor het koppelen van gegevens in een open netwerk.

Emtacl10 Linked Data keynote

2010-04-28T12:00:00.005+02:00

emtacl10:emerging technologies in academic libraries
Linking education data door Chris Clarke (Talis)
Talis was en is bibliotheek systeem in UK, ze hebben zich ontwikkeld richting semantisch web.
Chris heeft zijn keynote in 3 delen opgedeeld: 1) technische evolutie, 2 )linked data, 3) open on derwijs.
Ad 1) Technologische evolutie d.w.z. de ontwikkeling van Internet.
Hij laat het plaatje zien van Radar Networks, waarbij je een ontwikkeling kunt zien in stappen van 10 jaar, van PC naar Web 1, naar Web 2.0 en naar het Semantisch web en beyond. De overgang naar een nieuw millenium in het jaar 2000 betekende ook een omslagpunt voor de grote bibliotheeksystemen. Die zijn nu ‘done’ wat betreft innovatie. – In 1999 toen ik met X-ref begon had ik ook al zo’n gevoel te beginnen met iets dat eigenlijk al achterhaald was. Maar nu 10 jaar later ishet nog steeds levend – Ook Clark zegt dat die systemen nog steeds waardevol zijn, maar geen innovatieve betekenis meer hebben. De ontwikkeling van een ‘system of records” naar persoonlijke, interactieve systemen is dan al ingezet. We leven nu in een integratieve wereld, vol met mashups en api’s en metr werken in de cloud en met mobiele apparaten.
Ad 2) Er is ook een verschuiving merkbaar van documenten naar data. Van de geschiedenis van de hyperlink en WWW, naar ‘linked data” , “designe for appropiaton” ontwerp de data zodat het kan worden hergebruikt. En als eerste van die dag laat hij het plaatje van Dbpedia zien, dat de wolk van linked data weergeeft.
Op 11 december tijdens de bijeenkomst Advanced Services voor Researchers legde Frank van Harmelen het concept uit. Ik heb dat toen als volgt begrepen:

Abstracte informatie (geen link) maar graph, achter den URI (het webadres) staat informatie, meervormig over dat ding. Die graph kan overal info over het ding (voorbeeld over Frank) vandaan halen en dat presenteren.
Als datasets in RDF kunnen worden getoond dan kan dat in een meervormige 'graph' worden weergegeven dus geen eenduidige webpagina. Als alle dingen als RDF wordt aangeduid krijg je dus URI van dat ding. Vandaaruit verder clouden, zo kan computer doorschakelen naar een Web of Data, een Linked Open Data

Een mooi voorbeeld van linked data is Wild life Finder van BBC, die gebruik maakt van externe bronnen in zijn eigen site.
Nog wat voorbeelden zijn de Open data campagne in de UK om overheidsinformatie technisch toegankelijk temaken voor iedereen. Met mooie mashups in open data zoals die over waar gaat mijn belastinggeld naar toe.
Het belangrijkste probleem is de aanpassen van gedrag, technologie is niet het probleem. Het duurt zeker 5-10 jaar voor het mainstream wordt.
Ad 3) Open onderwijs. En van open data naar open onderwijs onder het motto: zoek, hergebruik en vermeng ( find, reuse, remix).
The Cape Town Open Education Declaration uit 2007 stelt dat onderwijs bronnen, -materialen vrij beschikbaar en gebruikbaar moeten zijn.
Voorbeelden daarvan zijn er wel zowel in Open Courseware als in initiatieven zoals peer-to-peer universiteit, waarbij vrijwilligers curssussen opzetten die voor iedereen te volgen zijn. Maar ook zijn er initiatieven met open textbooks al dan niet met Printing On Demand.
Clark: “The real disruption: changing policy, licenses, data ownership”
Talis heeft een semantic web tijdschrift genaamd 'nodalities'
Presentatie

Emtacl10 Eerste track Research Support

2010-04-26T23:07:00.002+02:00

emtacl10:emerging technologies in academic libraries
Na de pauze loopt het programma loopt in twee tracks uiteen: Research Support en Social Media. Ik kies voor Research Support.
Research disclosures in social media / Petter Bae Brandtzæg (SINTEF, Noorse org voor onderzoek)
Centrale vraag is: hoe maak je wetenschap aantrekkelijk voor een groot publiek die daar duidelijk ook belangstelling voor heeft ? Het gaat over de ‘democratisering; van de wetenschap.
Waarom zou je dat willen doen?
Vanwege de toenemende competitie bij fondsverwerving, van wege het maatschappelijk belang van wetenschappelijke ondekkingen en vanwege het feit dat wetenschappelijk onderzoek met publiek geld betaald wordt; dan heeft publiek ook recht te weten wat ermee gebeurt.
Maar ondanks dat de meerderheid van de mensen graag meer over wetenschappelijk onderzoek wil weten, blijven de onderzoekers in hun ivoren toren.
Brandtzaeg geeft positief voorbeeld van onderzoeker Joran Hurum, die zijn vonds over een ‘missing link’fossiel naast wetenschappelijk te publiceren ook breed liet uitmeten op een website en op radio en tv. Maar omdat dat niet voor iedereen is weggelegd is er wel een alternatief: sociale media.
“Social media is als teen sex”, ieder wil t maar niemand weet hoe
Waarom zou je als onderzoeker iet met sociale media willen doen:
- 70% van de internergebruikers gebruikt soc media
- Sociale media worden serieus
- Je hebt controle over je eigen boodschap
- Het delen is makkelijker vw digitale vorm en omdat het goedkoper is
- Het creeert open access movement
De voordelen van het gebruik van sociale media: zichtbaarheid, delen, nieuwe contacten, discussie, feedback
“Research disclosure is about sharing results: communicating, listening, sharing, accesibility”
Zijn presentatie is te vinden op Slideshare.
Ik vond het wel een aardige presentatie. Als voorbeeld noemde hij de twitterende wetenschappers op SciencePond.

Als bibliotheek kun je dan onderzoekers ondersteunen. Vraag is wel hoe?
Een collega raadde aan om eens te kijken nAar YouTube filmpjes van de Mayokliniek.

In het andere lokaal was een presentatie over Biptip, de reacties waren wel positief daarover. Nakijken dus!

Daarna volgde de presentatie : Taking the plunge: repositories and Research Pooling in Scotland // James Toon (University of Edinburgh)
Deze Schot zette het toch op een praten, wonderbaarlijk zo snel. Later hoorde ik van een andere Engelsman dat Schotten altijd al zo snel spreken. Helaas werd zijn woordenwaterval niet ondersteund door wat rustige dia’s. Hij had een presentatie gemaakt in Prezi, op zich wel aardig, maar met veel te veel tekst en veel te veel geflup. Vermoeiend dus.
In links gesproken ging het over de samenwerkende Schotse bibliotheken, onder meer samenwerkend in IRIS en in een data-library Edina.

EDINA is the JISC national academic data centre based at the University of Edinburgh*. Together with the University Data Library, it is a division of Information Services.

En dan komen we op een bekende pagina van de Data Library van de Univ Edingburgh, met o.m. een bruikbare guidelines pagina en de mogelijkheid tot uploaden van datasets en zoeken in datasets.

Zijn eigenlijke thema was het Eris project

The ERIS Project (Enhancing repository infrastructure in Scotland) has unfortunately generate a mixed definition of repositories

En in Europese projecen over CRIS en het standaardformaat CERIF steekt hij ook zijn interesse.

Using CRIS (Current Research Information Systems), which bring together the information that underpins this research, we can avoid the risk of losing out on significant improvements in wealth and quality of life.

CERIF (Common European Research Information Format) is the glue that holds the information systems together, allowing for interoperability.

Zijn conclusie was “Research pooling is a good thing”. Tijdens de receptie vanavond heb ik nog geprobeerd met hem te praten. Ik begreep dat het om samenwerkingsverbanden ging, waarbij een aantal universiteiten dwarsverbanden aangaan op een onderzoeksonderwerp. Maar helaas bleek hij ook in een persoonlijk gesprek te snel van tongriem. Blijft niets anders over dan zijn presentatie te lezen als die bekend is. [volgt nog]

Vervolgens is het woord aan Jennifer Kniesch (Dickinson College)
WorldCatImage: a new authoritative image location database aggregator
Ze leest het voor van een briefje. Idee voor aggregator in het zoeken naar afbeelding. Uiteindelijk blijkt het wel een leuk idee, waarvoor ze een demonstrator heeft gebouwd op basis van Camio.

Dat was wel weer genoeg voor vandaag. Ben nog even in de wandelgangen gaan zitten. Erg comfortabel is dit hotel. Elektriciteit en draadloos internet is geregeld, alsmede voldoende koffie en zelfs nog broodjes in de pauze van vier uur.
Naar orgelconcert in de mooie Nidaroskathedraal. Een kerk met twee orgels: een barokorgel, wat erg mooi klonk en een zwaarder moderner orgel, wat niet zo mooi klonk. Maar toen de laatste klanken uitstierven verhelderde de ondergaande zon het glas-in-lood-raam op een fascinerende manier. Erg mooi. Na het concert naar het universiteitsgebouw gelopen. De Universitiet bestaat dit jaar precies 100 jaar en we kregen een receptie met champagne en hapjes in de raadzaal.

Emtacl10 Opening

2010-04-26T21:39:00.005+02:00

emtacl10:emerging technologies in academic libraries, 26 – 28 April 2010 • Rica Nidelven Hotel • Trondheim • Norway georganiseerd door NTNU(NORGES TEKNISK-NATURVITENSKAPELIGE UNIVERSITET).

We zijn al anderhalve dag in Trondheim, dus al aardig geacclimatiseerd. Het is lekker weer, in de zon kun je op een terrasje zitten, maar er blijft een ‘pool’windje waaien. De sneeuw is net weg, gras is bruin en alleen af en toe zie je wat klein hoefblad bloeien.
We beginnen met een uitgebreide lunch. Daarna opent de rector van de NTNU de conferentie. De wetenschappelijke bibliotheken hebben de overgang van traditioneel naar digitaal gemaakt, en nu de vervolgstap. Toepassen van nieuwe technologie is essentieel voor toekomstig onderwijs.Hoe gedragen zich onderzoeker en studenten, dat is cruciaal voor positie van bibliotheken. Bibliotheek is niet vanzelfsprekend in beeld van student.
Dan volgt de keynote van Lorcan Dempsey van OCLC over netwerken. Helaas werd hij onderbroken door een – vals – brandalarm.
The network has reconfigured whole industries. What will it do to academic libraries? Lorcan Dempsey (OCLC) voorheen JISC. Dempsey begint met en later komt er nog vaker op terug een voorbeeld Netflix. Dat is een Amerikaanse site om filmpjes te kijken, die buiten US niet werkt. Hij draait er nogal lang omheen en het dreigt even saai te worden totdat hij me weer helemaal bij de les brengt met prachtige woorden als ‘referencability’ ‘distinctive impact’, die moet passen in ‘research & learning environment’, met zijn ‘collections grid’ die de ‘stewardship’ in beeld brengt, waarbij uniciteit en schaarste een rol spelen. “Outside in en inside out” spoort hij de bibliotheken aan.

'Scalability of access': iedereen kan overal makkelijker bij.
Ik ben het eens met Dempsey dat dat de positie van bibliotheken tekent. De wereld zit op het netwerkniveau, terwijl de bibliotheken op institutionele schaal georganiseerd zijn.
- 'Discovery happens somewhere else' zorg dus behalve voor directe, voor indirecte lijnen, disclosure & syndication. En uiteraard 'serendipity', hij doelt daarbij op suggesties, het ‘managen van demand’.
- Reputation management = profielen zijn overal, de bibliotheek zou een rol kunnen nemen m.b.t. standaardisering van schrijfwijze van naam. ‘Je eigen profiel is de eerste pagina als je jezelf zoekt in Google’, parafraseert hij een uitspraak.
- Citation Management: bibliografische software. Veel bibliotheken adviseren voor een programma, maar je zou moeten aansluiten bij de context en de community van de onderzoeker en de meerwaarde zoeken.
- Social thing: we gaan weg van collecties:Content was king now much. Nu kun je veel makkelijker aan alles ‘stuff’komen.
Boek: The Power of Pull: How Small Moves, Smartly Made, Can Set Big Things in Motion
De kerncomponenten van een organisatie zijn infrastructure (eenvoudiger systemen), customer relation management (ruimte voor rendez vouz en showcase) en product innovation (expertise aanwenden voor tools).
Nakijken de resources bij Center for digital research and scholarship
Dempsey’s boodschap is duidelijk: laar institutionele, locale los en omarm het netwerk en zet je expertise in voor tools en toepassingen i.p.v. voor collecties.

Spui25 lezing e-boek

2010-04-21T17:35:00.001+02:00

Op donderdag 15 april organiseerde Spui24, academisch-cultureel centrum van de UvA, een avond onder de titel “NU! Het e-boek: gevaar of uitdaging?”

Wat zijn de gevolgen van de toenemende populariteit van het e-boek voor uitgevers, schrijvers, onderzoekers en recensenten? Zijn deze gevolgen al merkbaar of kunnen we alleen nog maar naar de consequenties? Slaat het e-boek echt aan of is het niets anders dan een goed geregisseerde hype?

Het leek mij een interessant thema, en ik was ook benieuwd wat een deskundig panel daarvan zou zeggen. Voor onze bibliotheek heb ik onmiddellijk na de lancering in 2007 een tweetal e-readers gekocht, en recentelijk weer eens twee van de nieuwe generatie. Ook schaffen we al een aanzienlijke hoeveelheid e-boeken aan in de vorm van online digitale boeken. Over de readers en de online boeken heb ik eerder bericht.

Meerdere mensen dachten dat het een goed thema was, want de zaal bleek bijna geheel gevuld.
Het was dan ook een teleurstelling toen al snel bleek dat slechts 1 persoon (Hans Vervoort, de schrijver) van het panel langer dan een paar minuten ervaring had met een e-reader. Mizzi van der Pluijm, de uitgever had wel ervaring met het uitgeven van e-boeken, maar of ze ooit een e-reader heeft gebruikt bleek niet. Overigens werd haar betoog een dag later gepubliceerd in de NRC. "e-book: gadget voor 50+" . Een tweede probleem met dit thema is dat overal ereader - het apparaat - en e-boek – het elektronisch boek, dat je desgewenst op een apparaat kunt laden - door elkaar gehaald worden.

Paul Dijstelberge, docent, viel wat mij betreft al meteen door de mand toen hij de Ipad, die hij zojuist ter hand gekregen had, prees omdat hij er zo fijn een woord mee kon opzoeken in een woordenboek. Uitgerekend een feature die de allereerste e-reader in 2007 ook al kon. Hij vind e-readers onzindingen. (Tja, wat de boer niet kent....)

Carel Peeters, de criticus, heeft geen e-reader en wil er ook geen. (Tsja, wat doe je dan hier...).
En Liza Kuitert, de professor, liet er zich verder, wijselijk, niet over uit.

Hans Vervoort, de enige dus met e-reader ervaring bracht wel een interessant punt naar voren. Hij betoogde dat veel schrijvers in de problemen komen omdat een uitgever snel succes wil scoren, met een grote stapel bestsellers en zodra het nieuwe eraf is lig je al bij de tweedehands zaak. E-boeken kunnen in zijn visie de long tail zijn van de boekhandel, oude schrijvers en vergeten, dan wel niet meer verkrijgbare boeken van huidige schrijvers kunnen makkelijk geleverd worden. Als schrijver ben je niet meer afhankelijk van de drang naar snelle winst van de uitgever. Ook amateurs kunnen makkelijk publiceren m.b.v. Publishing on Demand. Maar, vroeg de uitgever, als iedere amateur zelf publiceert krijg je zoveel op de markt wie zorgt er dan voor dat de kwaliteit naar boven komt – zij vindt dat een rol van de uitgever.

In de wetenschappelijke wereld eigenen de uitgevers zich die rol toe, die van de kwaliteitscontrole = peer review op de wetenschappelijke publicatie, althans de organisatie daarvan (de controle zelf wordt uitgevoerd door wetenschappers). Dat zette me wel aan het denken over de vorm van fictie. In tegenstelling tot wetenschappelijk publicaties kan ik bij fictie niet zo veel vernieuwende uitgavevormen bedenken. Een wetenschappelijk artikel kun je publiceren als een verzameling losse concepten bijvoorbeeld, zonder de noodzakelijk structuur van een conventioneel artikel. Maar kun je een roman anders vormgeven dan een doorlopend samenstelling van zinnen. Daar gaat het nu juist over. Hmm dat is nog eens een heel ander probleem. Las overigens wel dat er nu ook korte verhalen voor de iPhone beschikbaar komen (Nature artikelen voor Iphone zijn er al), dus als de uitgevers echt meewerken en van het pdf-formaat afstappen, zit er nog toekomst. Gelukkig noemde v.d.Pluijm dat ook als struikelblok.

Enfin, de discussie kabbelde voort, waarbij vooral negatief gedaan werd over de e-reader, en over de noodzaak om de rol van de uitgever rustig te definieren. Leuke voorstellen uit de zaal als: automatisch bookmarken en dan in een keer alle gebookmarkte stukken uit je tekst trekken als een samenvatting en combinatie met multimedia zorgden er in ieder geval voor dat mijn vertrouwen niet helemaal werd beschaamd.

4e Onderzoeksdataforum

2010-04-08T15:51:00.004+02:00

Woensdag 7 april 2010 de 4e bijeenkomst van het Onderzoeksdataforum.
De animo loopt duidelijk wat terug, er zijn minder mensen en uit de korte verslagen van de werkgroepleiders blijkt dat er – zeker m.b.t. uitvoering – weinig menskracht beschikbaar is.

3 TU kondigt een workshop aan “Digital Curation: training & workshop” op 23 april in Delft

Surf heeft op 28 april een rondetafel bijeenkomst met beleidsmensen van Surf over datamanagement beleid: er is een checklist in opzet.

De middag begint met de presentatie van Titia van der Werf van de IISG van de “IISH Guidelines for preserving research data: a framework for preserving collaborative data collections for future research” SURFshare programme 2007-2010, WP7 Datacuratie en digitale duurzaamheid

Ze legt uit aan de hand van de context-beschrijving van hoe het IISG in elkaar zit hoe de richtlijnen tot stand gekomen zijn. Uitgaande van de individuele onderzoeker, die een dataverzameling opbouwt en ook een relatie met het documentatiecentrum heeft. Die later ook zijn dataverzameling aan het centrum ter beschikking stelt voor hergebruik. Kenmerkende elementen hieruit zijn: behoeften van onderzoekers: extraheren van gegevens uit dataverzamelingen, collaboratories, bewaarplaatsen.
Collaboratories en bewaarplaatsen groeien naar elkaar toe in behoefte aan gedeelde onderzoeksfaciliteit: dynamische dataset, groter en internationaler, structurele kosten
Er zijn aardig wat collaboratories en data hubs bij IISG.
Vanuit bronnen maak je gegevensverzameling, dat is laag 0, daaruit maak je een brongetrouwe dataset in laag 1, daar zit wel metadata bij, maar is nog niet geschoond.
In laag 2 schoon je de data, ontdubbel en anonimiseer je die. In laag 3 kun je dan analyseren en de gegevens bewerken.
De richtlijnen zijn gebaseerd op DDI v2, maar bijv. voor versiebeheer is v3 nodig. De richtlijnen zijn vrnl theoretisch kader.

Vervolgenss geeft Gera Pronk van Surf een introductie in E-IRG (e-infrastructure reflection Group) Data Management Task Force report. Als ik goed geteld heb worden er in e-IRG DTMF report 62 programma's genoemd, allemaal met eigen acroniem. Geeft overzicht EU initiatieven. Het rapport geeft uiteindelijk 21 aanbevelingen, waarvan een flink aantal in de categorie ‘open deur’.

Een aantal ook gaan over terminologie, semantisch web, linked data en dat brengt de discussie op ISO 11179, dat een definitie geeft over terminologie voor metadata. En zo komen we op Isocat. Er is ook een website over ISO TC 37 Terminology.

Naar aanleiding van dit E-ISG rapport heeft Wilma Mossink 5 stellingen opgeschreven waaraan alle deelnemers via dotmocracy methode kunnen aangeven wat ze er van vinden:
- Rol Surf: vertaalslag buitenlandse initiatieven – verschil in financiering (geen subsidie als de data niet gedeponeerd is)
- Rol Surf: guidelines voor uitwisseling – faciliteert
- Metadata: flexibele standaard
- Hergebruik: ieder onderzoek specifiek
- Opslag: cloud computing
- Kwaliteit: data repository kan weigeren
In groepjes bediscussiëren wij de aanbevelingen. Bij de eindbespreking blijken de meningen nogal uiteen te lopen. Iedereen is er wel over eens dat de aanbevelingen van de E-IRG niet rijp zijn om zomaar breed verspreid en besproken te worden. Daarvoor zijn ze toch te onduidelijk en te controversieel. Vraag is natuurlijk ook of er disciplineoverstijgende aanbevelingen te maken zijn. Wellicht is daarvoor het onderzoek toch te specifiek. En m.i. is het ook lastig om over de beperkingen van de huidige situatie op organisatorisch en technologisch vlak in de toekomst te kijken. Kwaliteit is wel een issue. Ook de kwaliteit van metadata, maar wie beslist uiteindelijk wat slechte kwaliteit is. Wel is het nodig om kwalitetiscriteria ontwikkelen.

Gera gaat een white paper schrijven over data management. Ook vanuit Knowledge Exchange zal een white paper worden geschreven, en zelfs vanuit ons werkgroepje gaan we een white paper schrijven.
White paper: de oplossing voor alle problemen??

In wikipedia: Een witboek of white paper is een technisch document dat beschrijft hoe overheidsbeleid, een technologie, en/of product een specifiek probleem oplost. Witboeken worden gebruikt om de lezer van objectieve relevante informatie te voorzien die wordt gebruikt voor het nemen van een beslissing]

3e OnderzoeksdataForum

2010-04-08T14:02:00.003+02:00

Op 15 oktober 2009 is de 3e bijeenkomst van het Onderzoeksdataforum geweest. Tot mijn spijt zie ik dat ik er geen blogje aan gewijd heb. Dat is jammer want ik was er wel. Dan maar even achteraf: in tweets:

* Vanmiddag Onderzoeksdataforum bij Surf. Bespreken we de Terms of Reference van de werkgroepen, en pubs van 3TUD en Cier en ook nog een casus",15 October 2009
* Maar eerst met de OV-fiets naar station Breukelen. tis prachtig weer, bomen langs de Rijksweg verkleuren al mooi",15 October 2009
* Presentatie van A Ringalda van cier over eigendomsrecht van databanken #onfor",15 October 2009
* Onderzoekers met n dienstverband hebben strikt genomen zelf geen auteursrecht en overdragen daarvan betekent dus niets",15 October 2009
* Rapport Cier Juridische Status van ruwe data ",15 October 2009
* Jeroen Rombouts van 3TU over project Waardevolle data & diensten: motiveren datapublicatie ",15 October 2009
* Dotmocracy.org gebruik bij workshops bespreking stellingen onderzoeksdata",15 October 2009
* Interessant onderzoek van 3tu Op hun site ook fraaie voorbeelden",15 October 2009
* Na de thee gaan we casus doen: beheer resultaten onderzoeken",15 October 2009

Hier hield de tweet flow op. In mijn aantekeningen lees ik dat we twee casussen hebben besproken: een van NIOZ in het kader van het International Polar Year (IPY). NIOZ verzamelt de data die Nederlandse onderzoekers hebben geproduceerd in het kader van het IPY project. Het gaat daarbij om het veiligstellen van data, ruwe data, format, backups (mirroring verschillende IPY-datacentra) via de Global Change Master Directory (online) en een IPY Metadataprofiel ‘DIF’
Hij vult als datamanager alvast velden in die hij kent van zo’n dataset en begeleid dan de individuele onderzoekers bij invullen. Data publiceren achter link van de metadata.: interface met GCMD portal.
Een Tweede casus kwam van de U Tilburg en draaide om het opstellen van een datamanagementplan.
De vragen die daarbij spelen gaan over: vocabulaire / formaten / gebruikers / privacy / interdisciplinaire datakwaliteit / duplicering vermijderen / bronnen / normaliseren /methodieken /
*
Aansluitend aan deze bijeenkomst van het DatanderzoeksdataForum hebben we als werkgroep Deskundigheidsbevordering een werkgroepbijeenkomst gehad op 15 december 2009. Daarbij zijn we uiteindelijk tot een Terms of Reference gekomen. Ik heb een wiki opgezet in PBWORKS, omdat ik in de Surfshare Surfgroepen site geen bevoegdheden heb/had om iets toe te voegen. De wiki heb ik genoemd: nldatamanagement.pbworks.nl en heb ik alleen op aanvraag toegankelijk gemaakt.

Achteraf opgemaakt, na de 4e bijeenkomst.

Bibliotheekruimte (2)

2010-03-30T15:25:00.002+02:00

In 2007 schreef ik mijn eerste logje over ons nieuw in te richten ruimte.
Inmiddels zijn we al weer een tijd verder, veel nieuwe bibliotheken zijn er gebouwd en inricht.
Van de Openbare bibliotheek is de OBA aan het Oosterdok in Amsterdam uiteraard het beste voorbeeld. Maar dat is een openbare bibliotheek en per definitie niet te vergelijken met onze: academische instituutsbibliotheek. Toen was er de nieuwe universiteitsbibliotheek van Wageningen in het Forum gebouw. Het openingscongres leverde een goed moment om “Rethinking the library” in de praktijk te brengen.
Inmiddels waren de contouren van de nieuwbouw van ons instituut getekend en de buitenruimte van de bibliotheek is bekend.
En dan nu de invulling. In de boekencollectie is al aanzienlijk gesaneerd en ons huidige uitgangspunt is dat we liever digitaal en online toegang hebben dan als gedrukt exemplaar. Van al onze tijdschriften hebben we nog zegge en schrijven één abonnement alleen als papieren abonnement (Ardea). Al de andere zijn online.
Vergeleken met een universiteitsbibliotheek zijn wij erg klein, enkelvoudig gefocust op een onderwerp en we missen al die studenten. Dus hand- en tekstboeken zijn niet nodig en grote faciliteiten voor studieruimte ook niet. Al hebben we wel regelmatig stagiaires en cursisten van ander universiteiten tijdelijk binnen onze muren. Die krijgen meestal een flexplek, vaak in de bibliotheek.
Afgelopen zaterdag stond een artikel in het NRC met interviews met verschillende universiteitsbibliothecarissen (RUN, UU, UL), onder titel “De Nieuwe Bieb”. Kern van het verhaal is dat het nog niet zo eenvoudig is om de digitale publicaties een plek te geven in de bibliotheek. Aanleiding was de commotie die was ontstaan omdat in Nijmegen de UB in de bibliotheek zogenoemde ‘Learning Zones’ had ingericht: ruimte met digitale faciliteiten en samenwerkingsmogelijkheden.

Op mij oproep in bibliotheek 2.0 op Ning kreeg ik weinig reacties evenmin op facebook.
In de weblog van Building, Design + Construction worden 12 tips voor een nieuwe bibliotheek gegeven:
1 Envision the library as place.
2 Invite students and other stakeholders to the table.
3 Make collaboration a must.
4 See that technology drives the bus.
5 Plan for change.
6 Use the library to attract and retain top students.
7 Optimize spaces between spaces.
8 Consolidate emerging specialty spaces.
9 Take advantage of the commons.
10 Rethink library programming.
11 Design for environmental sustainability.
12 Get creative with funding.

Dat zou samen met de vijf kernfuncties uit het boekje “Werken aan een nieuwe bibliotheek” genoeg informatie moeten zijn:
- kennis en informatie
- educatie
- cultuur
- lezen en literatuur
- ontmoeting en debat”
We hebben inmiddels ons plan ingediend, uiteraard toch nog een deel met boekenkasten met de huidige collectie, en een deel met comfortabele zitplaatsen en een deel met digitale hulpmiddelen (multimedia stoel, surface tafel, digitaal schoolbord).
En nu maar afwachten wat er uiteindelijk gerealiseerd kan worden. Met het afstoten van onze tijdschriftcollectie (alles wat digitaal is gaat weg) zijn we al begonnen. Maar dat wat niet digitaal is, gaat hardcopy mee!

Ecologiecursus

2010-03-25T15:15:00.006+01:00

Sinds begin maart volg ik de cursus Ecologie: Leer het Landschap Lezen. Het is een cursus in Ecologie en Beheer van het Nederlandse Landschap en Landschapselementen.
Het draait daarbij om het Nederlandse landschap, de vegetatietypen en de plantengemeenschappen. We beginnen de eerste lessen met theorie en gaan later op excursie om e.e.a. in de praktijk te zien en meemaken.

Het Nederlandse landschap is heel erg een product van de ijstijden en van het menselijk handelen daarna. Daarbij zorgen bodemstructuur, standplaatsfactoren en milieudynamiek (natuurlijk en cultureel) voor allerlei variaties.
De theorie startte met een introductie in het ontstaan van het Nederlandse landschap. Et hele verhaal van ijstijden en het waarom daarvan is fascinerend. Op de site van Meteo-Maarssen trof ik als onderdeel van de online cursus Paleoklimatologie een overzicht van 11 ijstijdtheorieën. Conclusie is dat het om een complex van factoren gaat, waarbij de stand van de aardas t.o.v. de zon een bepalende rol speelt. Duidelijk is wel dat over een kleine 3000 jaar er weer een ijstijdperiode zal volgen.

In de twee ijstijdperioden waarin Nederland gedeeltelijk bedekt was met landijs zijn de stuwwallen e.d. gevormd. Ook zorgden die ijstijden ervoor dat een fors aantal inheemse boomsoorten zijn uitgestorven. Ze konden nl niet over de dwarse bergketens van de Alpen en Pyreneeën heen Dit i.t.t. Noord-Amerika waarbij de bergruggen in de lengte lopen en de vegetatie zich daar ver naar het zuiden kon terugtrekken en na de ijstijden weer kon herstellen in het noorden.

Met de komst van de mens en de landbouw is een grootschalige aanpak van het landschap begonnen. Met name alle venen zijn (en worden nog steeds) ontwaterd en/of afgegraven. De grond zakt daardoor spectaculair en dat brengt grote problemen met zich mee voor de waterhuishouding.

De ondergrond van Nederland wordt in de website Natuurinformatie door TNO Bouw en Ondergrond in vijf hoofdstukken uiteengezet: schatten in de bodem, bodem in beweging, oerbewoners van Nederland, ondergrondse tijdmachine en geologische begrippen. De website heeft ook een verwijzing naar het DINO-loket:

DINOLoket is de centrale toegangspoort tot Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond (DINO). Het DINO-systeem is de centrale opslagplaats voor geowetenschappelijke gegevens over de diepe en ondiepe ondergrond van Nederland.

En naar Geofoon, het loket voor iedereen die meer wil weten over bodemdaling, aardverschuivingen e.d.

Zo kom je verzeilt in een ongekende rijkdom aan informatie.
Voor deze eerste lessen over de abiotische factoren van het landschap gebruik ik, naast de syllabus van de cursus 2 boekwerken:

ANWB geologieboek Nederland / Wim de Gans ; [red.: Harry Bunk ; ill.: Invorm,
Jeroen van Kesteren]. - 2e dr. - Den Haag : ANWB, cop. 2008. - 160 p. : ill.,
krt. ; 31 cm + Routegids (64 p.) Uitg. in samenw. met TNO. - 1e dr.: 2006. -
ISBN 978-90-18-02416-1 geb.

De Bosatlas van ondergronds Nederland / [idee, research en tekst: Henk
Leenaers ; projectcoördinatie: María Camarasa ; concept en cartogr.:
Noordhoff Atlasproducties]. - Groningen : Noordhoff, cop. 2009. - 96 p.
ISBN 978-90-01-12245-4 geb.

...wordt vervolgd...

Bezoek aan nieuwbouw

2010-03-15T11:16:00.003+01:00

Langzaam krijgt ons instituut vorm. Via onze 'nieuwbouw website' kun je een artist impression zien en via de webcam kun je het bouwen volgen. Ons adres is ook al bekend: Droevendaalsesteeg 10.

Afgelopen donderdag mochten wij, van Bureau bedrijfsvoering een bezoek brengen aan de nieuwbouw.

Springer Ebooks

2010-03-02T09:47:00.004+01:00

Vorig jaar hebben we bij Springer 3 collecties e-boeken gekocht.
Het vervelende van de - online - ebooks is dat je ze het makkelijkst als bulk in een pakket kan kopen. En dat terwijl we toch echt liever titel voor titel uitzoeken. Het vervelende hieraan is dat je weliswaar toegang hebt tot een heleboel elektronische boeken, maar dat het merendeel niet interessant is voor onze lezers.
Zo zitten wij, met onderwerp 'ecologie'in de brede rubriek "Biomedicine and Life Sciences'. Het woord zegt het al: er wordt nl heel erg veel over geneeskunde (valt ook onder Biomedicine) geschreven en dat is voor ons verwaarloosbaar.
Praktische boeken, bijv. hoe je met statistiek om moet gaan ziten daarentegen in de rubriek 'Mathematics and Statistics', maar die bevat ook erg veel wiskunde en wetenschappelijk gerichte onderzoek aan statistische modellen en berekeningen.
Maar goed, wij komen tot een prijsafspraak met Springer en schaffen de laatste jaren (2005-2009)van drie collecties aan (behalve BMLS en MS ook nog Earth and Environmental Sciences - veel geologie:)).
In totaal een kleine 4000 titels. De titelbeschrijvingen daarvan kunnen we downloaden als Marc 21 records.
So far so good.
Maar wat doe ik met Marc21 records: ik kan ze niet lezen en ook niet inlezen in onze catalogus (wij gebruiken Endnote/Refworks als catalogus).
Op zoek dus naar tools die die Marc 21 records kunnen omzetten in bijv. een getagged formaat wat ik kan inlezen.
Zo vind ik de software MarcEdit. MarcEdit omvat ondermeer de MarcBreaker die Marc records kan omzetten in een getagged formaat. Bekijk het filmpje hoe dat werkt.
Een Marc 21 record (mrc-extensie) als je die opent in Kladblok ziet dat er als volgt uit:

01107nmm a22003375u 4500001001800000003000900018005001900027007001500046008004100061020001800102100001800120245014800138260004600286300001600332440005000348650001900398650001600417650002100433650001800454650001600472650001900488650001900507650001700526650001700543700002400560700001800584710003400602773002000636856004800656950006400704 978-1-4020-8792-9 Springer 20081222235142.288 cr nn 008mamaa 081222s2008 xx j eng d a9781402087936 1 aDelson, Eric. 10 aAmerican Megafaunal Extinctions at the End of the Pleistocene h[electronic resource] / cedited by Eric Delson, Ross D. E. MacPhee, Gary Haynes. aDordrecht : bSpringer Netherlands, c2008. bv.: digital 0 aVertebrate Paleobiology and Paleoanthropology 14 aEarth Sciences 0 aArchaeology 0 aClimatic changes 0 aLife sciences 24 aArchaeology 24 aBiogeosciences 24 aClimate Change 24 aPaleontology 0 aPaleontology 1 aMacPhee, Ross D. E. 1 aHaynes, Gary. 2 aSpringerLink (Online service) 0 tSpringer eBooks 40 uhttp://dx.doi.org/10.1007/978-1-4020-8793-6 aEarth and Environmental Science (Springer-11646; ZDB-2-EES)

Hetzelfde bestand na MarcBreaker (mrk-extensie) zo:

=LDR 01107nmm a22003375u 4500
=001 978-1-4020-8792-9
=003 Springer
=005 20081222235142.288
=007 cr\nn\008mamaa
=008 081222s2008\\\\xx\\\\\\\\\j\\\\\\\\eng\d
=020 \\$a9781402087936
=100 1\$aDelson, Eric.
=245 10$aAmerican Megafaunal Extinctions at the End of the Pleistocene$h[electronic resource] /$cedited by Eric Delson, Ross D. E. MacPhee, Gary Haynes.
=260 \\$aDordrecht :$bSpringer Netherlands,$c2008.
=300 \\$bv.: digital
=440 \0$aVertebrate Paleobiology and Paleoanthropology
=650 14$aEarth Sciences
=650 \0$aArchaeology
=650 \0$aClimatic changes
=650 \0$aLife sciences
=650 24$aArchaeology
=650 24$aBiogeosciences
=650 24$aClimate Change
=650 24$aPaleontology
=650 \0$aPaleontology
=700 1\$aMacPhee, Ross D. E.
=700 1\$aHaynes, Gary.
=710 2\$aSpringerLink (Online service)
=773 0\$tSpringer eBooks
=856 40$uhttp://dx.doi.org/10.1007/978-1-4020-8793-6
=950 \\$aEarth and Environmental Science (Springer-11646; ZDB-2-EES)

Maar inlezen lukt niet, niet met Library of Congres filter, niet met de Library of Congres Connection File, ook niet na aanpassing van de filter resp. de connection file voor Marc-records.
Uiteindelijk heb ik via de Endnote bijeenkomst bij Disc begin dit jaar de hulp ingeroepen van Jason Rollins van Product Development bij ThomsonReuters.En uiteindelijk heb ik m.b.v. Cheryl Rodriguez van Thomson Reuters de procedure op een rijtje:
Uit het mrk-bestand moet je eerst alle = (istekens) verwijderen, vervolgens met een speciale connection-file (MarcEdit.enz), kun je het bestand importeren.
Het bestand?.... Nee het zijn er inmiddels zo'n 4 per maand en voor alle drie collecties, in totaal gaat het om bijna honderd bestanden, die allemaal afzonderlijk behandeld willen worden.
Maar nu, een jaar na bezegeling van het contract, zitten ze erin.
En volgend jaar????

Open Access Seminar

2010-02-20T11:36:00.006+01:00

Ter afsluiting van het jaar 2009, het Open Access Jaar organiseerde Surf in de Beurs van Berlage een seminar, met aansluitend een feest.

Tijdens de Open Access week in oktober vorig jaar lanceerde Surf de website www.openaccess.nl , met als ondertitel: Greater Reach for Research. De website wordt door UU voortgezet.

Onderdeel van de site zijn de aanbevelingen voor Open Access van de leden van de raad van advies. Een aantal vooraanstaande Nederlandse wetenschappers werd met een uitspraak opgevoerd. Die uitspraken lagen 2 februari geplastificeerd op een oranje kaart verspreid over de tafels. Oranje is sowieso de Open Access kleur.

Voorafgaand aan het seminar was er een lopende lunch. Tijdens die lunch hoorde ik over een aantal interessante oplossingen voor het vraagstuk: hoe stimuleer en motiveer je de wetenschapper tot het Open Access publiceren. Bijvoorbeeld door er punten aan toe te kennen, die opgeteld worden bij de punten die je krijgt voor je citatiescore. Of door extra exposure van je OA artikel door het prominent op de website aan te kondigen.

Het eigenlijke seminar werd gehouden in een glazen binnenkamer dat gebouwd was op de historisch beursvloer. Helaas was er nauwelijks elektriciteit en helemaal geen wifi in de zaal en de stoeltjes zijn tamelijke krap. Surf heeft uitgebreid alles opgenomen op video (ook een reden waarom ik niet van hen elektriciteit gebruik mag maken!).

Gerard v Westrienen geeft volledig overzicht van OA- geschiedenis in Nederland van vooroplopen tot rOAdmap. Verslaglegging daarvan in het boekje "NL loopt warm voor open Access" dat door Bas Savenije aangeboden werd aan Jos van Engelen van NWO. Nu is het ook op de Surfsite te downloaden.

De vertegenwoordigster van het ministerie van OCW had afgezegd en in plaats van een persoonlijke aanwezigheid een video ingestuurd. Het begon met een ‘oma vertelt’ en later nog een klein beetje over het beleid t.a.v. wetenschappelijke informatie. Babs van den Bergh OCW pleitte ervoor dat het resultaat van wtenschappelijk onderzoek voor iedereen toegankelijk moet zijn, dat is goed omgaaan met collectieve middelen, een kwestie dus van rechtvaardigheid en kwaliteit.

De volgende spreker, Jos Engelen van NWO deelde de mening dat publiek gefinancierd onderzoek ook publiek toegankelijk moet zijn, en dat de almaar oplopende stijging van de tijdschriftprijzen moet worden beheerst. Hij vindt dat het business model aangepast moet worden als de auteur gaat betalen voor diensten van uitgever. NWO heeft een Open Aaccess pot is beschikbaar waarvan 2,5 milj voor tijdschriftpublicaties en de andere 2,5 milj voor onvoorzien en boeken. NWO wil barrières slechten en bij voorkeur 'golden' road OA publiceren. Voor auteurs mag er geen reden zijn niet meer OA te publiceren, aldus Engelen.

Golden Road is wel zorgelijk als het de uitgevers zijn die de prijs bepalen, een ander business model noodzakelijk.

Na de pauze volgt een paneldiscussie, ook de voorzitter had afgezegd en een ander, een - mij onbekende - BN'er was gevraagd. De panelleden krijgen ieder 60 seconden om een korte schets te geven. Wel aardig opzet die korte praatjes om een statement te maken en daarna te laten becommentariëren door 'leek", Frank van der Linden deed het erg leuk als inval voorzitter. En er kwam ook aardig wat weerwoord uit de zaal.

Enkele uitspraken:

· Eijlander UvT De universiteiten moeten het praktisch en laagdrempelig voor onderzoekers inrichten, wel green road

· Springer's Haank is neutraal, wil facilitator zijn en een nuttige bijdrage leveren aan peer review, archiving en kwaliteit

· Doop voorzitter ICT en onderzoek van Surf wil misverstand rechtzetten: onderzoekers zijn geen Beyonce

· Terpstra voorzitter HBO-raad vind dat HBO sterkte positie heeft in driehoek onderwijs, onderzoek en praktijk 'wij zijn de ijdelheid voorbij' en doen vol mee in debat

· Icke citeert zichzelf: van auteursrechten tot uitgeversrechten, en scherpe bewoordingen voor bestuurders en bibliotheken

· Katan uit publiek komt op voor rol van top medische tijdschriften, die niet OA en daardoor juist kritisch tegen pharma kunnen zijn, maar vlgs Eijlander kan privaat gefinancierd onderzoek wel degenlijk ook OA

· Zaane WUR uit zaal stimuleren door geld en reputatie barrières op te heffen. Eijlander: voorbeeld prestigieuze wetenschappers

Twee algemene slotvragen:

· verplicht OA laten publiceren, ja om vaart te maken, nee om ook een uitweg te bieden (tenderen)

· Droommaatregelen: Creative Commons, als blog op t web, als Springer Elsevier koopt, alles OA alles citaties, hbo begint, uitgesteld OA

Daarna volgde de uitreiking van de Open Access Awards voor Saskia Woutersen-Windhouwer van de UvA (en ook van NIOO). De award is een beeldje en een check
Eelco Ferwerda van AUP wint de strategische OA award voor zijn bemoeienis met OA boeken publicaties.

Aansluitend was er heerlijk eten en jaren zestig muziek in de beurs. Het feest viel een beetje tegen door geringe aantal deelnemers.

Een mooie afsluiting van een jaar vol aandacht voor Open Access. Wat mij betreft blijft het zorgelijk i.v.m. de voortdurende afhankelijkheid van uitgevers als zij het zijn die de prijs blijven bepalen

Jammer ook dat het aanbestedingsmodel van Waaijers niet serieus aan bod kwam

Persbericht over OA Seminar

Ook lezen:

"Paying for Open Acces" S. Pinfield in Learned Publishing

Draadloze elektriciteit

2010-01-20T21:21:00.004+01:00

Als ik op stap ben neem ik altijd mijn laptop, mobiele telefoon en e-reader mee. Allen lichtgewicht dus dat valt wel mee. Alleen : ze hebben alledrie elektriciteit nodig. En waar de e-reader een redelijke tijd meegaat, is mijn laptop al na 2 uur uitgeput.

Opladers mee dus. Meervoud. Wand er is geen enkele oplader die op een ander apparaat past. Ze hebben allemaal zo hun eigen aansluitstukjes en eigenaardigheden.

Zo heeft de oplader van de ILIAD een hub nodig, waaraan je ook de USB verbinding voor computercontact kunt aansluiten. De oplader van mijn nieuwe Hanvon heeft overigens wel een handig foefje: de usb-aansluiting kan daar in een elektriciteits-stekker. De telefoon kun je gelukkig met een USB-aansluiting opladen via de computer, dus dan volstaat een dunner draadje, zonder adapter.

Vaak hebben ze allemaal ook nog een koptelefoon met aansluiting, waarbij de Cybook het helemaal gek maakte, want om mijn koptelefoon aan te kunnen sluiten had ik nog een verloopstekkertje nodig.

Mijn laptopje – een HP Mini – maakt het het bonst: zelf een lichtgewichtje is het snoer fors en stevig, de adapter zwaar en de steker van zo’n fors formaat dat ik hem met moeite uit een stopcontact kan trekken.

Mijn grote wens is dus: draadloze elektriciteit.

Dat zou in deze moderne wereld toch moeten kunnen, heeft niemand daar nou eerder aangedacht?
Jawel hoor, lees ik op de site van Draadloos.nu. Nikola Tesla had in de 19e eeuw al iets bedacht met elektromagnetische velden. Maar omdat afname daarvan niet meetbaar was en er reeds een elektriciteitsnet was opgetuigd ging dat niet door.

Maar ‘men’ zat niet stil: in april 2007 berichtte Sync.nl “Draadloze elektriciteit vervangt laatste snoer “en vertelde het verhaal van Powercast: elektriciteit uit radiogolven. Een zonnige toekomst want men: “denkt in 2008 “miljoenen zenders en ontvangers” te verkopen.

Ik heb daar in 2008 niets van gemerkt. Maar Powercast is nog steeds actief en heeft vorig jaar (2009) zelfs de “Best of Sensors Expo” Gold Award gewonnen.
Ook zijn er zogenoemde Powermats, die je kunt kopen en waarop je je apparaatn kunt leggen. Maar daar heb je ook weer een receiver nodig, specifiek voor ieder apparaat.
Maar toen kwam in juli 2009 Eric Giler, CEO van het Amerikaanse bedrijf Witricity. Hij demonstreerde tijdens de Ted Global conferentie hoe zijn bedrijf televisies en mobiele telefoons veilig draadloos van stroom kan voorzien en opladen. Giler verwacht dat draadloze stroom binnen anderhalf jaar in de eerste producten zal verschijnen. Zijn systeem maakt gebruik van elektromagnetische velden tussen het stopcontact en je apparaat. Ik hoop niet dat je ook daarvoor weer apparaatspecifieke connectors voor moet hebben.

Er is zelfs een Wireless consortium dat zich officieel bezighoudt met de vraag en nut van draadloze stroom. Nou voor mij is dat evident, en ik hoop dat het gauw komt.

Of moet ik dan toch maar investeren in een aparte accu voor mijn HPtje (zwaarder dan de hele laptop), zodat ik wat langer nog online kan zijn?

Aanvulling 2 feb 2010:
Ik lees net over de toepassing van piëzo-elektrisch effect in "Je lijf als stroombron"artikel in Kennislink.nl van Barry van der Meer: elektriciteit uit een rubber implantaat in je lijf of in je schoenzolen.

E-reader Hanvon Wise N526

2010-01-18T11:19:00.002+01:00

Eind vorig jaar e-readers aangeschaft uit de nieuwe generatie e-readers.
Misschien is dit ook wel de laatste generatie, want ik begin toch tot de overtuiging te komen dat een geïntegreerd apparaat eigenlijk de voorkeur heeft: een apparaat met een prettig leesbaar en weinig energie verbruikend scherm(zoals e-ink op de opvolger daarvan uit e-readers), Internetverbinding en mogelijkheid tot browsen, e-mail checken, twitteren e.d.(zoals in mobiele telefoon= smartphone) en een goede agendafunctie (zoals in de vroegere PDA’s). En dat alles gecompleteerd met draadloze elektriciteit en automatische oplaadmogelijkheid in de trein. Dat zou ideaal zijn.

De CES show (Consumer Electronics Show) van afgelopen week in Las Vegas, liet al een tipje van de sluier zien in de vorm van tablets. Ik denk dat dat wel eens de toekomst gaat worden, maar dat kon nog wel even duren voordat dat allemaal leverbaar en ook werkbaar is.

Een nieuwe e-reader dus. Om te beginnen heb ik een Hanvon Wise N526 gekocht. Deze e-reader, gekocht bij Via Leon, leest formaten als txt, html, pdf, epub en mp3 en wav. Je kunt zoomen en notities maken, Het heeft een toetsenbord aan de voet van het apparaat. Je kunt er notities mee maken in handschrift en door te tikken.

Ik heb er mijn sd-kaartje met muziek(mp3) ingestopt en heb het apparaat getest onder het beluisteren naar de Brandenburgische Konzerte van J.S. Bach. Eerst maar een de user guide doornemen. Het grappige is dat het met een soort menustructuur werkt waarbij je de genummerde opties kunt kiezen ( beetje zoals vroeger gopher), maar je kunt ook met de stylus je keuze aanklikken of met de pijltjes toetsen en de Ok-toets je keuze maken. Dat is wel handig, navigeren op verschillende manieren.

In de afgelopen weken heb ik 2x een vastloper gehad, bij een poging een tamelijk groot pdf-bestand te openen. Hij geeft dan keurig een foutmelding, helaas in het Chinees. Beide keren heb ik de vastloper losgetrokken door de oplader aan te koppelen en met de extra elektriciteit kon ik het apparaat uitzetten.

Het Epub formaat, wat nu standaard is geworden is me wel tegen gevallen. In mijn 1e generatie e-readers was Mobipocket de standaard, maar de conversie van een pdf naar Mobipocketformaat gaf met name bij tabellen een verstoord bestand.

Epub is niet echt veel beter: het kan niet overweg met koppen, die plaatst het in stukjes tussen de tekst en het geeft om de zoveel tekens een extra lege regel, waardoor je wel erg vlug door de pagina heen bent.

De Hanvon leest PDF’s wel en kan ook zoomen, maar dat leest dan weer lastig omdat je van links naar rechts moet scrollen.Maar verder leest het wel aardig. Het is duidelijk een stapje verder dan de Cybook en de Iliad die we ook hebben. Maar nog verre van ideaal.

Bezoek Teylers Museum Bibliotheek

2009-12-28T21:38:00.008+01:00

Zondag 27 december 2009 heb ik een bezoek gebracht aan de historische museumbibliotheek van Teylers museum in Haarlem.
Het werd voorgesteld op twitter en we hadden afgesproken met een aantal tweeps (m.i. geheel conform de wens van de koningin om van virtuele contacten ook persoonlijke contacten te maken.Wij waren ruim op tijd en konden een kaartje bemachtigen voor de rondleiding, de andere gingen met een ingelaste rondleiding op een later tijdstip. De rondleiding werd verzorgd door Marijn van Hoorn, bibliothecaris en conservator van de bibliotheek.

Teylers Museum is het oudste museum van Nederland en gestart als een collectie curiosa uit kunst en wetenschap in 1784 en vernoemd naar Pieter Teyler, zakenman en bankier. Het heeft een unieke collectie fossielen en mineralen opgesteld in fascinerende negentiende-eeuwse tafelvitrines. Maar ook een prachtige collectie natuurkundige instrumenten: telescopen, sextanten en elektriseermachines, en schilderijen. Een museum voor elk wat wils.
In de 18e en 19e eeuw werd er ook aandacht besteed aan het opbouwen van een natuurhistorische boekencollectie.
Het oudste boek dateert uit 1485 - Bartholomeus Anglicus, De proprietatibus rerum- en verkeert nog in goede staat (buiten dat het in een te krappe 19e-eeuwse band is gestoken). De collectie is in 1986 afgesloten. De belangrijkste boeken uit de 18e en 19e eeuw zijn samengevat in een gedrukte catalogus. Voor eigen gebruik is er ook een Adlib digitale catalogus beschikbaar.

“De in 1826 gebouwde Bibliotheek bevat een historische collectie 18de- en 19de-eeuwse natuurhistorische boeken en tijdschriften…. De uitgaven op het gebied van de systematische plant- en dierkunde, dikwijls voorzien van schitterende handgekleurde illustraties, vormen een unieke groep, die nog steeds wetenschappelijke betekenis heeft. Daarnaast bevat de Bibliotheek fraaie atlassen (Blaeu, Ottens, enz.), een belangrijke groep achttiende- en negentiende-eeuwse reisverslagen met natuurhistorische achtergrond (Cook, Von Humboldt, Von Wied, enz.) en een kleinere sectie Griekse en Latijnse auteurs, onder wie de Kerkvaders."

We mochten de oude bibliotheek zien, waar een aantal oude boeken ten toongesteld lagen. De rest van de boeken is in de bibliotheek, maar ook in de diverse opslagruimtes (bijv. in de hoeken van de Ovale Zaal) en in de nieuwbouw te vinden. De conservator vertelde aan de hand van de boeken iets over de geschiedenis van de boeken, de illustraties (van handgetekende illustraties tot en met vroege fotografie). En ook was er het verhaal over de aantasting van de boeken doordat eind 18e en 19e eeuw een slechte kwaliteit papier werd gebruikt, waardoor nu verzuring optreedt. Diverse boeken hadden ook last van zogenoemde inktvraat, waarbij de chemicaliën uit de inkt het papier aantasten. Een bekend verschijnsel waarvoor het metamorfoze programma van de KB is opgericht.
Ook Teylers museumbibliotheek is bezig met het digitaliseren van de collectie. Daar is op dit moment nog niets van te zien, maar binnenkort hopen ze, in samenwerking met enkele andere musea een website te lanceren over vogels. Een aantal oude boeken zal daarin dan in gedigitaliseerde vorm getoond worden.
Op afspraak kan iedereen de bibliotheek bezoeken en de boeken raadplegen. Er zijn behoorlijk wat unieke exemplaren in de collectie of boeken waarvan er maar enkele zijn op de gehele wereld. De boeken worden in wisselende tentoonstellingen gepresenteerd in het Boekenkabinet in het museum. Op dit moment is er een tentoonstelling Darwin vertaald! Te zien.
Het was een leuke en leerzame middag en met verbazing keken we naar de bezoekersaantallen in dit museum! Ook was het leuk om medetwitteraars te ontmoeten.

Bijeenkomst Advanced Services for Researchers

2009-12-15T22:01:00.005+01:00

SURFfoundation wil u graag uitnodigen om op vrijdagmiddag 11 december deel te nemen aan een interactieve sessie waar gezamenlijk wordt gewerkt aan een “artist impression” van een geavanceerde dienst met een hoog gebruikspotentiaal voor de Nederlandse onderzoeker op basis van de huidige repository infrastructuur.
De middag bestaat uit twee delen, het eerste deel zijn er sprekers die vertellen over concrete cases van de state of art op het gebied van repository Infrastructuur, information retrieval en het semantic-web, het tweede gedeelte wordt er met de opgedane inspiratie gezamenlijk gewerkt aan een “artist impression” van een dienst die van nut is voor de wetenschapper.

Dat was de uitnodiging die ik ontving om deel te nemen aan de bijeenkomst Advanced Services for Researchers (ASR). Het bleek uiteindelijk te gaan om een vervolg op het project over “Verrijkte Publicaties”, wat eerder bij Surf in het kader van Surfshare had gelopen en waarover een rapportage is verschenen.
Een “Verrijkte Publicatie”(Enhanced Publication in het Engels) is een publicatie waar andere materialen, beeld, video, ruwe data is toegevoegd.
Het bleek uiteindelijk allemaal te draaien om het idee om meer modulair de resultaten van wetenschappelijk onderzoek te presenteren.
Eerder in deze weblog heb ik het voorstel van Joost Kircz voor modulair publiceren al eens aangehaald. Die werd ook genoemd in de Dies rede “Web & Wetenschap” die keynote-spreker Frank van Harmelen uitsprak over het semantisch web. Hij heeft het over RDF(Resource Description Framework): de wereld bestaat uit dingen en alles wat we doen is praten over relaties tussen dingen . Abstracte informatie (geen link) maar graph, achter den URI (het webadres) staat informatie, meervormig over dat ding. Die graph kan overal info over het ding (voorbeeld over Frank) vandaan halen en dat presenteren.
Als datasets in RDF kunnen worden getoond dan kan dat in een meervormige 'graph' worden weergegeven dus geen eenduidige webpagina. Als alle dingen als RDF wordt aangeduid krijg je dus URI van dat ding. Vandaaruit verder clouden, zo kan computer doorschakelen naar een Web of Data, een Linked Open Data Cloud. Types for subjects & objects & predicates noteren in het RDF schema,is eenvoudig. Een comlexere taal is OWL, description logic waarin je alles kunt vastleggen wat niet in RDF zelf kan.

Van Harmelen verwijst naar de open source semantic plugin voor Word waarover hij zelf eerder blogde als interface voor RDF.

Je moet ook niet proberen, zegt hij, van te voren alles op te lossen en tot een gemeenschappelijk vocabulaire te komen.

Vervolgens wordt er gesproken over het project Expert Finder. Hierbij is de identifier voor de auteur belangrijk. Er is getest met een systeem in Tilburg (Webwijs) en UvA (EARS entity and Association Retrieval System, een open source software).
Ook de Rijke zegt: “Je moet leren leven met ambiguïteit, context bepaald en niet zozeer vocabulaire”.
Victor van Tol over Teezir het Surfshare demo model van de Expert Finder. Teezir heeft ook Reviewer Finder van Elsevier gebouwd en demonstreerde irl de SURF Expert Finder.
Als een soort intermezzo vertelde de man van Gridline over hun taalserver, waarmee ze bijv. projecten als Klinkende Taal, schrijfhulp voor ambtenaren inzetten.

En als sluitstuk van de presentaties presenteert Jan Velterop, woordvoerder van Concept Web Alliance, de conceptwiki. Concepten zijn in principe taalonafhankelijk, ook RDF dus. Hij spreekt over het publiceren in triples, nanopublicaties, triples zijn geannoteerde nanopublicaties. Teksten, nanopublicaties kunnen ook verrijkt worden met commentaren en opmerkingen, links. Eerder al las ik van hem hierover in ResearchEurope, over de noodzaak om wetenschap rechtstreeks in computer-processable formats, dus niet in woorden, te presenteren
I.p.v. woorden zou wetenschap concepts moeten gebruiken en concept-edge-concept combination is a ‘triple’
Zijn oproep om de inhoud van repositories te “De-PDF-yen”, dus ontPDFen vond wel weerklank. En daarna converteer je ze dus naar nanopublicaties.

Na de pauze werden we in groepjes opgedeeld en konden we, a.d.h. van een zelfgekozen vraag die o.i. bij de onderzoekers leeft, een oplossing, een recept proberen te bedenken. Modulair koken noemen ze dat, aldus Wowter. We hebben erg geanimeerd gesproken en de oplossing richting Conceptwiki was wel duidelijk. Daar komt zeker een vervolg op.
Verschillende groepjes hadden als urgentste probleem het maken van een systeem voor publicatielijstenbeheer, citatiescores. Combinaties van DAI’s, ResearcherID’s, ScopusID’s en dat allemaal in een gebruikersvriendelijke interface, waarbij de onderzoeker zelf mag aangeven welke publicatie van hem is en welke niet. Een leuk idee vond ik ook om een Journal Advisor te maken die onderzoekers aan de hand van criteria een suggestie geeft in welk tijdschrift ze het beste kunnen publiceren. Het voorstel om een nano reviewer te maken, laat onderzoekers makkelijk zelf stemmen op artikelen, liever nog ieder nieuwe nano-publicatie, van collegae, kreeg te meeste stemmen.

De gehele bijeenkomst is op video opgenomen en er is een LinkedIn groep om verdere vragen te bediscussiëren.

#surfasr

Museum Grafische Vormgeving

2009-12-11T09:41:00.003+01:00

Tijdens een weekendje Breda heb ik een bezoek gebracht aan het Graphic Design Museum. Het museum voor grafische vormgeving is gevestigd in een historisch pand – De Beyerd aan de Boschstraat bij de oude en inmiddels verdwenen Gasthuispoort.

In 1955 is het gebouw aangekocht door de gemeente Breda en verbouwd tot cultureel centrum. Veel oudere Bredanaars kennen De Beyerd nog uit die periode. Van 1981 tot medio 2005 fungeerde De Beyerd als centrum voor beeldende kunst, met toonaangevende tentoonstellingen op het gebied van beeldende kunst, fotografie en grafische vormgeving. De gerenommeerde architect Hans van Heeswijk, sinds 1985 huisarchitect van De Beyerd, heeft de grootschalige verbouwing gerealiseerd. Sinds 1 januari 2008 is het museum verzelfstandigd. Als stichting nationaal museum voor grafische vormgeving is het statutair gevestigd in Breda.

Al een tijdje is Breda dus het centrum voor grafische vormgeving in Nederland. Dat was helemaal nieuw voor mij.
Het huidige museum is nieuw, licht en met mooie grote open zalen opgezet.

De vaste tentoonstellingsruimte biedt een overzicht van de geschiedenis van de Nederlandse vormgeving onder de titel “100 Years of Dutch Graphic Design”.
Het begint met de opkomst van de grafische vormgeving in de twintiger jaren van de vorige eeuw. Kenmerkende affichetekenaars en bekende typografen ontwierpen lettertypen en affiches, boekomslagen, folders en ander gedrukt materiaal.
Dit gedeelte van de tentoonstelling deed me erg denken aan het Bauhaus Museum in Weimar. Daar waren we 2 jaar geleden en dat heeft erg goede indruk op me gemaakt.

In de tweede zaal komen al meer typisch Nederlandse ontwerpen naar voren uit de naoorlogse periode, zoals de routewijzers van de ANWB en de NS pictogrammen. Onder een aantal trefwoorden (samenwerken, structureren en coördineren, waarderen en identificeren, communiceren en prikkelen, verleiden en verkopen en informeren en amuseren) zijn de ontwerpen gegroepeerd.
Het meest indrukwekkend vond ik de derde zaal waarin een beperkt aantal moderne projecten worden uitgebeeld. Die uitbeelding vindt plaats door middel van touchscreen tafels. Daarop zijn een aantal video’s gemonteerd van de betreffende ontwerpen die vertelt over zijn inspiratie, zijn idee en het uiteindelijke resultaten. Heel verschillende projecten zoals de restylen van Het Parool en die van de Politie, het ontwerpen van een opera-affiche, het ontwerp van een computerletter Beowulf. Erg mooi en informatief gedaan.
Ook indrukwekkend vond ik de affichewand, waarbij een elke dag een wisselende collectie – door systeem op basis van typografisch filter uitgekozen – affiches, nieuwsberichten e.d. op de muur worden geprojecteerd.

De speciale tentoonstelling betreft de Dutchdesigner Database en geeft een historisch overzicht van de ontwikkeling van het vak van grafische vormgeving. Met als uiteindelijke presentatie de Designer database, die tijdens de tentoonstelling nog wordt aangevuld.
Via www.dutchdesigndatabase.com kan iedere ontwerper werk uploaden. Op deze manier wil de tentoonstelling ook bijdragen aan de discussie over de digitale conservering van het grafisch erfgoed en de conservering van digitaal grafisch werk.

En zo is de Dutch Designer Database een mooi initiatief voor het data-archivering binnen een bepaald vakgebied. Erg mooi gedaan.

Een aanbeveling dit museum!

Heeft Peer review nog toekomst?

2009-12-01T13:52:00.002+01:00

KNAW-themabijeenkomst “Heeft peer review nog toekomst?”
Robbert Dijkgraaf, voorzitter van de KNAW opent de druk bezochte bijeenkomst op maandagmiddag 30 november, met een volmondig JA. Immers zo’n retorische vraag wordt altijd met ja beantwoord.

In 40 tweets heb ik de bijeenkomst in real time verslagen met als hashtag #peer09.

Iedereen was het eigenlijk wel eens over het belang van peer review voor de kwaliteit van onderzoek, althans het belang van onafhankelijk toetsing. Waarom dan toch zo’n bijeenkomst? Vanwege de snelle groei van de kennisproductie, de toenemende academische competitie, en economisch en politieke druk.
Wat peer review is kunnen we nalezen in Wikipedia:

“is the process of subjecting an author's scholarly work, research, or ideas to the scrutiny of others who are experts in the same field”

Volgens Borst zijn er maar 3 vragen belangrijk voor wetenschappelijk peer review:
- is t waar,
- is t nieuw,
- stelt te wat voor
Blockmans spreekt over het vele evalueren: “The audit society” en over “The over-assessed academic". Er is veel kritiek en weerstand tegen al die metingen en evaluaties. En in de sociale wetenschappen en humaniora is er weinig vertrouwen in citatie-indexen en impactfactoren. De publicatiecultuur is volgens hem “under-valued”en hij noemt taal, interdisciplinariteit, tijd (kwaliteit heeft tijd nodig) als breekpunten.

Matthew effect: advantages of scale and reputation. Die term kende ik niet voor de evaluatie van wetenschappelijk onderzoek, maar behelst het effect dat ‘de duivel altijd op de grote hoop schijt’, ofwel ‘rijken worden rijker, armen worden armer’.

De volgende spreker, Peter Nijkamp, had in zijn hoedanigheid als voorzitter van de EuroHORCS al eens een internationaal congres in Praag georganiseerd over peer review in het kader van ESF.
Daar is ook een rapport van: European Science Foundation: Peer review – Its present and future state, Prague, 12-13 October 2006. Conference report.
ESF, Strasbourg, March 2007. Wel opmerkelijk is dat er meermalen gezegd werd dat er zo weinig onderzoek over peer review zelf gedaan werd, terwijl er toch een aanzienlijke hoeveelheid literatuur over te vinden is. Het Wikipedia artikel geeft alleen al 31 referenties, maar als je in Web of Science op “Peer review” zoekt en vervolgens verfijnd naar Library & Information Science dan krijg je nog 383 citaties. Dat werd later ook bevestigd door een medewerker van het Rathenau instituut, die zelf onderzoek doet naar evaluatiesystemen voor de wetenschap, en die zelf ook een ruime hoeveelheid literatuur had gevonden over peer review. De hele bijeenkomst ademde ook een sfeer van discussie op grond van ervaring en niet zozeer op grond van kennis.

Nijkamp beschouwt het peer review systeem als superieur, maar er zitten wel haken en ogen aan. Als valkuilen noemt hij: verscheidenheid, matige herkenning van innovatie, disciplinaire focus en het ‘individual optimum’. Hij heeft 10 stelling opgeschreven, bedoeld als aanzet voor discussie. Kort opgesomd gaat het over:
- Internationale benchmark analyse is noodzakelijk
- Beoordeling door erkende internationale experts,
- Rationele gronden
- Schaarste aan experts (en hun tijd),
- Vraagt om stroomlijning en grotere efficiency,
- Richtlijnen zijn daarbij nodig, misschien zelf een ‘startbewijs’ voordat je iets mag indienen
- Pas als iedereen in een lingua franca publiceert, kun je kwaliteit vergelijken,
-Publiceren moet daarom in peer reviewed journals,
- Met max 4 auteurs, anders wordt het moeilijk om werk toe te schrijven aan de individuele onderzoeker afzonderlijk
- Open Access is geen wetenschappelijk, maar een economisch onderwerp.
Hij bepleit de inrichting van een internationaal centrum voor scientifc review, waarbij aandacht moet worden gegeven aan richtlijnen en training.

Fiona Godlee, redacteur van BMJ, vertelt vervolgens over de praktijken bij BMJ. Peer review heeft volgens haar 3 doelen: selectie, improve, malfeasance voorkomen.
Peer Review en samenwerking van uitgevers kan fraude, plagiaat e.d. voorkomen met bijv. CrossCheck, en daar geeft ze een aantal aardig voorbeelden bij. Bijvoorbeeld hoe een door BMJ afgewezen artikel wel in een ander tijdschrift werd gepubliceerd, maar later toch moest worden teruggetrokken, maar inmiddels al wel volop werd/wordt geciteerd. Zij pleit voor real time open peer review (in combinatie open access). Verandering gaat langzaam, zegt Godlee, en de wetenschappelijke wereld is tamelijk conservatief. De shift naar online is de belangrijkste verandering geweest.

Stoof probeert de relatie te vinden tussen krappe onderzoekbudgetten en de uitstekende prestaties van het Nederlandse onderzoek. Hij heeft het over de evaluatie van de onderzoeksgroepen zoals in het SEP wordt aangegeven. Waarbij z.i. de peer review visits veel te veel werk met zich meebrengen.

Als laatste spreker een vertegenwoordiger van de jonge onderzoekers Marjolein van Asselt. Zij heeft de vraag voorgelegd aan leden van De Jonge Academie(DJA) en uit de antwoorden haar presentatie samengesteld. Zij pleit voor ‘reviewers ethics’, een soort gedragscode voor reviewers, voor het geven van credits voor goede reviews, en voor een snelle afhandeling van de review-procedure. DJA heeft ook vraag naar goede supervisie, waardoor het beter en makkelijker is om een manuscript gepubliceerd te krijgen.

Na de pauze worden er workshops georganiseerd, waarbij het de bedoeling is over een onderwerp te discussiëren.Ik volg de workshop Wetenschappelijke Publicaties olv Prof v.d. Vorst, zelf “Highly cited”, schreef een artikel over hoe je een veelgeciteerd artikel moet schrijven. Ik heb ook een vraag ingestuurd voor de workshop

:”Kunnen we een systeem organiseren waarbij een publicatie snel online gepubliceerd kan worden. Liefst zonder tussenkomst van commerciële uitgevers, waarbij de peer review online en transparant plaats vindt. In andere woorden: hoe kunnen we peer review loskoppelen van commercie?”

Die vraag kwam wel aan de orde: laat de wetenschappers het peer review in eigen hand nemen en daar desnoods de uitgevers voor inhuren. Aanwezige uitgevers (o.m. Elsevier) vonden dat niks en de aanwezige onderzoekers keken een beetje glazig. Een deelnemer stelt dat het review-systeem is gebaseerd op schaarste van publikatieplaatsen, maar dat dat nu niet meer nodig is. Hij stelt voor: eerst publiceren dan reviewen, maar krijgt daar helemaal geen bijval voor. In een andere workshop wordt wel de oprichting van publicatieplatforms besproken: korte monitoring vooraf, online publiceren en achteraf reviewen. Maar men zag toch ernstige bezwaren in de beheersbaarheid van zo’n systeem. Het levendigst is de discussie over de opheffing van de anonimiteit van de reviewer. De meningen zijn daarover verdeeld, maar de meerderheid is wel van mening dat er meer waardering/zichtbaarheid aan het werk als reviewer moet worden toegekend.
Wat betreft het reviewen van grant applications dat is van een heel andere categorie dan die voor tijdschriftartikelen. Omdat Nederland zo klein is en iedereen elkaar kent wordt er voorgesteld om uitsluitend internationale experts te laten oordelen, of ook een mooi idee: je selecteert de echte toponderzoekers en de hele slechte eruit en voor de rest hou je een loterij!

Uitkomst van de bijeenkomst in steekwoorden:
- Kwaliteit van proces en reviewers
- Transparantie, waardering van inzet
- Belang van educatie en training
- Ethische code reviewers

Er komt een rapportage van de ideeën uit de peer review bijeenkomst en naar internationaal forum gezet

Elektrische scooter

2009-11-23T12:42:00.005+01:00

De voordelen van een NS voordeelurenkaart zijn legio. Niet alleen kun je er na 9 uur en in het weekend met korting mee in de trein reizen, maar hij kan ook dienen als OV-chipkaart. En bovendien heb ik er mijn abonnement op de OV-fiets op laten zetten.
Dat werkt perfect! Op heel veel NS stations zijn OV-fietsen te huur. Veelal via aparte fietskluisjes, soms ook via een grotere fietsbox of bij de stalling.
Zo kan ik als ik met de trein naar Breukelen ga, een OV-fiets nemen om naar Nieuwersluis te fietsen. Je toetst het nummer van je NS reductiekaart in en een pincode en voilà: een keurige fiets staat je ter beschikking. Nadeel is wel dat je niet kunt reserveren, dus je weet nooit zeker of er nog een beschikbaar is. Nu is dat in Breukelen niet zo erg, van daar gaat ook een bus naar Nieuwersluis, maar in Wolfheze is dat een ander verhaal. Deze zomer ben ik een paar keer naar station Wolfheze gereisd om daar met de OV-fiets naar Heteren te fietsen. Wel spannend of er een fiets aanwezig zou zijn, want vanuit Wolfheze zijn er niet zoveel andere mogelijkheden.
De fietsen zijn eenvoudig, zonder toeters en bellen, maar je kunt gelukkig altijd het zadel lager zetten. De kosten worden automatisch afgeschreven (€ 2,85 voor een dag)
Dus mijn ervaringen met OV-fiets zijn goed.
Eind van de zomer kondigde OV-fiets aan dat ze op enkele stations ook elektrische scooters aanbieden. Zo ook op station Ede-Wageningen. Het leek me wel leuk om eens op een scooter te rijden en nu kon ik mooi proberen om van Ede-Wageningen naar Heteren te scooteren. Op mijn 16e had ik een mobylette, dus ik heb wel eens brommer gereden. Voorwaarde voor de huur van een elektrische scooter is een rijbewijs of een bromfietsbewijs. Dus gewapende met mijn rijbewijs en een geleende helm (hoeft niet, maar leek me toch veiliger) toog ik op donderdag 8 oktober naar station Ede-Wageningen. Daar aangekomen zag ik ze al staan: 6 stuks, mooie glimmende gele scooters. Maar helaas, zei de verhuurder, ze zijn allemaal gereserveerd voor de Gemeente Ede. Die gaat een promotietour houden.
Gereserveerd voor de gemeente????? Maar je kunt toch niet reserveren?
Dat klopt, zei hij je kunt niet reserveren.
Tja, de gemeente staat kennelijk boven de wet wat dat betreft. Ook mijn argument dat ik als betalende klant toch veel aantrekkelijker ben dan reclamemakers had geen succes. Ik kreeg er geen mee. Helaas!

In Edestad.nl staat een verslag van die promotietour en daaruit begrijp ik dat ik voor de volgende heren plaats heb moeten maken: burgemeester Cees van der Knaap, directeur Nationale Park De Hoge Veluwe, S.E. baron Van Voorst tot Voorst, wethouder verkeer, Peter van 't Hoog, directeur NS OV-fiets, K. Mook en teammanager mobiliteit en verkeer van de provincie Gelderland, F. van de Wart. [Foto: Jan Pit/BDU]

Een tweede kans op woensdag 18 november jl. Ik weer met helm en rijbewijs naar station Ede-Wageningen. En jawel het lukt. De verhuurder haalt een elektrische scooter uit de stalling. Ik lees in de korte handleiding waar het licht en de claxon zit en ik vraag aan de verhuurder hoe ver ik er mee kan rijden. 40 km zegt hij. Mooi, zeg ik naar Heteren is 13 (vlgs de fietsrouteplanner), dus dat moet goed lukken. Een oplader mee, hoeft niet zegt de verhuurder, maar ik hield aan en kreeg hem toch mee.
Een beetje zenuwachtig op pad, het zit toch wel een beetje vreemd, en door de helm moest ik ook goed de spiegeltjes gebruiken. De scooter rijdt 25 km/uur dus met een rustig gangetje bromde ik over het fietspad Bennekom door en naar Wageningen.
Maar hij gaat steeds langzamer lopen, met een gangetje van 10 km per uur kruipt de scooter door Wageningen richting veerpont. En dan stokt hij helemaal. Geen elektriciteit meer. Oei, wat te doen. Gelukkig zie ik een klein eindje verder een Peugeot Garage (Auto Versteeg Buurman) aan de Diedeweg. Daar mocht de oplader in het stopcontact en kon ik rustig FietsNed, de fietshulplijn bellen. FietsNed liet me de oplader controleren en raadde me aan nog een half uur te wachten tot hij voldoende stroom zou hebben om de laatste kilometers naar Heteren te maken.
Ik kreeg nog een kopje koffie aangeboden en na een oponthoud van een klein uur kon ik weer vertrekken en reed ik naar de pont en aan de overkant verder tot Heteren.

Daar heb ik hem meteen weer in het stopcontact gestoken. De rest van de dag heeft hij staan laden. Ik zag nu alle vier de lichtjes op de oplader branden. Ik zag nu ook dat er een soort brandstofmeter is die met groen-geel-rood aangeeft hoeveel power je nog hebt. Aan het eind van de dag rustig naar station Ede-Wageningen getuft. Zonder oponthoud.

Les: Controleer altijd eerst of hij helemaal is opgeladen voordat je een elektrische scooter huurt.

Met dank aan: Auto Versteeg Buurman B.V. Wageningen

Bijeenkomst NVB

2009-11-16T14:38:00.008+01:00

Het jaarcongres van de NVB had als thema: “verbinden op inhoud”. Wat betreft de Twitter-biblio-community is wel degelijk sprake geweest van een verbinding op inhoud. Er was gratis draadloos internet beschikbaar dat goed functioneerde en zoals nog is na te lezen op de Twittersite en in de speciale #nvb09 Twub is er goed gebruik van gemaakt. En ik moet zeggen dat het erg leuk was om te doen: het bijwonen van een congres en real time meelezen wat anderen meemaken en zelf in de discussie meegaan. Het live bloggen is er bij ingeschoten, maar dat heeft dacht ik alleen Dee’tje gered. Ikzelf heb 51 tweets gemaakt met de hashtag #nvb09. Alle tweets, ook die van anderen waren als twitterfontein te zien in de lounge bij Ebsco en op de site van de NVB zelf.

Naast het twitterverbond heb ik me ook verbonden gevoeld met alle oud- en ex-collega’s, alle oude en nieuwe bekenden die ik in levende lijve heb gesproken en gezien. Het was ook in dat opzicht een geslaagd congres.

En was het ook leerzaam, ofwel heb ik er wat van opgestoken?

Ja, ook wel. Ik ben met drie reflectie-onderwerpen naar huis gegaan en nu na een zwaar regenachtig weekend zit ik er nog steeds over na te denken.

De eerste kwam van de key-note-spreker Bas Haring. Ik had vooraf het artikel “Bas Haring: ‘Pile not file’” gelezen in de informatieprofessional en was niet onder de indruk. Ook nu weer gaf hij een verslag van zijn poging om zijn spullen te ordenen op een eendimensionale manier. Zelfs in de goeie oude tijd, toen we nog met kaartcatalogi werkten was er al sprake van meervoudige ingangen en nu met het ‘tagging’ is multidimensionale toegang tot informatie eerder norm dan uitzondering. Ook zijn ‘restbox’ is na het “Everything is miscellaneous items” van David Weinberger niet echt een originele gedachte. Maar hij, Bas Haring, bracht het wel leuk. In drie kernwoorden adviseerde hij: niet-perfectonistisch structureren, zoekserendipity en eilandisering (verbinden vervlakt zegt hij). De kerngedachte die me bij bleef is dat het helpt als je probeert ergens op een andere manier naar te kijken. Bas haalde een anekdote aan van een schilder die een krijttekening had gemaakt, het begon te regenen en terwijl Bas naarstig naar een dekzeiltje zocht, was de schilder heel tevreden over wat hij had gedaan.

Deed me erg denken aan The Painter’s Link een nummer van Kate Bush van haar CD Aerial. Zij beschrijft daar de dag: in ‘architects dream’ heeft de schilder een schilderij gemaakt en dan:”

The painter:
It’s raining What has become of my painting All the colours are running

The chorus:
So all the colours run
So all the colours run
See what they have become
A wonderful sunset

En vervolgens gaat de zon onder in Sunset.

Het tweede onderwerp van mijn reflecties wed aangedragen door Andrew Keen, schrijver van “The cult of the amateur”. In dat boek geeft hij Internet de schuld van de verwording van de maatschappij, maar in dit praatje – Digital Vertigo(link is van eerder praatje met dezelfde titel) – nam hij dat terug. Het is niet internet, maar het zijn de sociale media. Sociale media zijn de vervanging van autoriteit en de aantasting van de autoriteit tast de maatschappelijke organisatie aan, maar vraagt Keen zich af, hoe overleven we als organisaties verdwijnen en alleen individuen overblijven? De wereld wordt plat en dan moet je wel aan de sociale media. We moeten ons zelf verkopen en darwinistische strijd leveren met elkaar. Toevallig, of juist niet toevallig, stond er in de weekendbijlage van NRC dit weekend een stuk van hoogleraar sociologie Frank Furedi. Aantasting van gezag brengt vrijheid in gedrang, zegt hij. Plato was er al bang voor: dan krijg je nl anarchie. Moreel gezag ligt natuurlijk bij ouderen en ouders / leraren en is in grondslag nodig. In ditzelfde weekend heeft ook de Volkskrant een stuk van Peter Giesen over de aantasting van het gezag van de expert, van de wetenschap. Keen probeert de hypocrisie aan te pakken door te laten zien dat de democratie geprezen wordt door de elite die op de sociale media het hoogste woord voeren. We geven onze privacy op , in de oude wereld hadden we onze privacy nog, zegt hij nostalgisch. Maar zijn oplossing spreekt me niet aan: Als je zoals Keen suggereert niet meedoet aan sociale media doe je m.i.juist niet mee aan de maatschappij. Bovendien was er in vroegere tijden ook geen privacy, dat is ook maar een concept van de laatste tijd. Efimova noemde even later in haar praatje over bloggen dat je wel moet opletten want door te bloggen zet je jezelf te kijk in je voortuin.
Kernvraag waar ik mee blijf zitten is: wat kun je als maatschappij doen aan het verval van het gezag en valt dat democratisch op te lossen met respect? Misschien ga ik toch maar eens het boek lezen dat Keen aanraadde van Fred Turner: “From Counterculture to Cyberculture: Stewart Brand, the Whole Earth Network, and the Rise of Digital Utopianism” hoewel ook al weer uit 2006 [volgends de introduction gaat het over de geschiedenis van de cultuur rondom Wired, hoe uit netwerken een nieuwe orde ontstaat waar zelfs leden van de gevestigde orde zich bij aansluiten). Dan toch maar Fiuredi’s nieuwe boek: “Wasted: Why Education Isn't Educating" over “:politicisation of education and the crisis of adult authority”

Het laatste onderwerp wat ik meeneem is over het imago van de informatiespecialist. Klaas-Jan Mollema over de problemen bij de opleiding IDM. Gelukkig is er een Taskforce opgericht (TACIS, Taskforce Arberidsmarktcampagne Informatiespecialisten) die d.m.v. een reclame campagne in ieder geval de bekendheid van het vak op gaat poetsen. Het reclamebureau Co-unlimited gaat de campagne maken onder het motto "wat te doen zonder informatiespecialist" . Sponsoren worden nog gezocht. Het lijkt me een goed streven, want het is inderdaad ook voor een praktijkmens – en niet alleen voor de scholieren die een opleiding moeten kiezen – soms best wel lastig te vertellen wat je doet voor werk.

Dus probeer ik nu anders tegen de gebruikelijke processen aan te kijken, cultuurmaatschappelijk een antwoord te vinden op de vraag hoe het respect/ gezag te herstellen en wacht met spanning op de uitleg wat het vak van informatiespecialist inhoudt.

Ik ga ook nog Lilia Efimova’s proefschrift over bloggen lezen en het boek van Furedi. Genoeg te doen dus in de komende tijd.

Aanbeveling aan NVB en partners voor de volgende bijeenkomst: denk s.v.p. ook aan het aanbod aan stopcontacten voor elektriciteit voor de mensen met een laptop. En verder is wat mij betreft de tijd van de gedrukte reclamefolders voorbij, en ook de notitieblokjes en pennen zijn, in de gedigitaliseerde wereld van de informatiespecialist toch echt een gepasseerd station. Maar met dank voor de zeer geslaagde NVB-dag!

Het Nieuwe Werken bij Microsoft

2009-11-05T15:16:00.003+01:00

Vorige week, 28 oktober ben ik met het Amsterdam Informatie Netwerk (AIN) meegeweest op bezoek bij Microsoft Nederland in Schiphol met als thema het Nieuwe Werken (hNW)).

Het begon allemaal, zo vertelde Hans van der Meer van Microsoft, met een Microsoft White paper in 2005. (Digital Workstyle: The New World of Work, May 2005). Zijn basispresentatie is online gezet (kleine letters download).

hNW sluit aanbij de trends in een zakelijk wereld. Trends van altijd aan en verbonden zijn, transparante organisaties en meer voor minder. En de rol van software daarbij: vereenvoudig hoe mensen samenwerken, vind informatie en verbeter inzicht in de business, bescherm en beheer informatie, reduceer ICT kosten en verbeter beveiliging.

In het oude kantoorgebouw van Microsoft NL is eerst een inventarisatie van activiteiten, om in het nieuwe pand de ruimtes daaraan aan te passen bijv. voor creatieve activiteiten ruimte creëren die uitnodigen tot creativiteit. Voor iedere activiteit zijn eigen ruimte.

Er wordt uitgegaan van een zogenoemde “Clean desk policy”, die zorgde voor 60 % minder print (eindelijk het papierloze kantoor: iedereen bewaard alleen maar stukken digitaal).

Transparantie is een belangrijk gegeven: ieders agenda is open, ook online omdat iedereen zelfvoorzienend is: er is geen secretariaat die voor telefoon en afspraken zorgt. Iedereen krijgt van de zaak een laptop en een mobiele telefoon. In principe loopt de basistelefoonvoorziening ook via de laptop via Office Communicator; er is geen vaste telefoon meer. Met efficiënt agendabeheer bespaart dat ook veel onnodige mails en telefoontjes, omdat je meteen kunt zien of iemand beschikbaar is ed. voor teleconferencing met Live Meeting, ook opname mogelijkheid voor archiveren. Het chatten wordt vastgelegd i.v.m. (Amerikaanse) compliance regels.

Wonderlijk genoeg wil op internet iedereen delen, maar binnen een organisatie willen mensen vaak dingen voor zichzelf houden. Dat vereist nog een hele cultuuromslag. Voor sommige medewerkers is het moeilijk. Het is belangrijk dat er respect is voor mensen die op andere manier werken (andere tijden, plaats) Er moet vertrouwen zijn dat het werk gedaan wordt. Daarom ook is niet de aanwezigheid op zich een norm, maar zijn er andere outputmetingen: halen van deadline, klanttevredenheid, etc. In andere landen bij Microsoft wordt nog niet zo gewerkt, aanwezigheid is vaak nog een belangrijk manage-punt. Management moet investeren in gedragsaanpassingen, om goed uit te leggen wat en waarom je bepaalde technologie gebruikt. Een belangrijke taak van de manager nu is om mensen te laten stoppen met werken, je kunt immers altijd maar doorgaan.

De vitaliteit, productiviteit en groei zijn gestegen in het nieuwe gebouw, waar volgens de principe van het Nieuwe Werken wordt gewerkt. Sommige aannames klopten niet: bijv jonge mensen vinden deze manier van werken fijn, nee dus die zitten in sociale ontwikkeling en willen op kantoor samenkomen.

Crowdsourcing, andere manier van leren en werken. hNW is containerbegrip waar je alles aan kunt hangen, interne project eigen naam geven. Er zijn verschillende scenario’s: slimmer – ontmoeten, vergaderen en communiceren. Profielen van medewerkers, m.n. hoe mensen die onder druk staan reageren. Balans in teams is belangrijk.

Na afloop van de presentatie krijgen we een rondgang door het gebouw. Het ziet er fantastisch uit! Er is gewerkt met mooie kleuren en afwisselende ruimtes. Overal is de mogelijkheid om je laptop aan te koppelen en te werken, of het nu in een werkhokje is, aan een grote werktafel, of op een loungebank, een kleine vergadertafel, of een grote. Er zijn ruimtes voor sta-vergaderingen en zitzak-ruimtes voor het creatieve proces met whitebords . Ik ben erg onder de indruk van het pand en hoe er vorm gegeven is aan het concept van hNW. Uiteindelijk is hNW een idee om de software van Microsoft centraal in te zetten en daardoor het werken te veranderen, maar het levert ontegenzeggenlijk buitengewoon interessante mogelijkheden.

Terug op het instituut met diverse mensen hNW besproken. Bij ons leeft de aanwezigheidscultuur nog volop en in de nieuwbouw worden de kamers afgestemd op de hiërarchische functie van degene die er in komt te werken. [ Dus niet zoals de directeur van Microsoft NL, die geen eigen werkkamer heeft – zomin als de rest van het personeel – maar het hele pand zijn kantoor noemt.] Chapeau!

Goede illustratie bij het concept van het Nieuwe Werken, fijne ontvangt, goed verzorgd.

Bijeenkomst Endnote X3

2009-10-19T20:49:00.003+02:00

Bijeenkomst georganiseerd door Researchsoftware.com in samenwerking met ThomsonReuters in het gebouw van World Meeting Center BIMS in het Triport 3 gebouw op Schiphol.

Ongeveer 10 deelnemers waarvan 3 gasten uit Engeland en 2 uit België. De trainer van Researchsoftware Mariël Volckaert begint met een algemene uitleg over Endnote X3.

Na een korte ppt-presentatie laat ze Endnote zien. Als eerste gaat ze in op termlists. In Reference Manager is een ander soort terms: nl de indextermen. Je kunt daar ook synoniemen opnemen. In Endnote kan dat niet, dat zijn meer platte lijsten. Alleen in de journalslijst kun je er synoniemen (abbreviations) aan geven.
Je kunt ook een lijst met tijdschriftnamen en afkortingen importeren, maar dat moet je eigenlijk doen vóór je begint met records te importeren, of anders je bestaande library exporteren en importeren in een nieuwe library. Je kunt dan wel veel conflicterende records vinden. De gast van ThomsonReuters belooft dat er meer aandacht besteed zal worden aan het intelligenter maken van de termlist.

Ben toch steeds meer gecharmeerd van het online zoeken in databases. Je kunt inderdaad ook de velden definiëren waarin je wilt zoeken. Ik weet niet of dat al in eerdere versies kon, maar het levert wel goed resultaat op. Je kunt zelfs op de Mesh headings zoeken in Pubmed en hij neemt de URL mee, terwijl je die bij handmatige invoer moet afleiden uit de PMID.

Er was een vraag naar mogelijkheid voor een federated search. Dat kan niet rechtstreeks uit Endnote, maar als je zelf al een federated search aanbiedt kun je daar een connection file op maken in Endnote.

Nieuw in Endnote X3

Sneller opstart omdat er een selectie gemaakt is in de connection files, outputstyles en import filters. Van ieder zijn maar 100 opgenomen als default in de installatie, maar als je ze download van de site kun je wel alle 4145 bestanden gebruiken.

Group set kun je maken zodat je een niveau in indeling kunt toevoegen. In de group set kun je zelf groepen aanmaken: gewone groepen of zogenoemde ‘smart’ groepen. Voor de smart groepen vul je een zoekvraag in en alle records die je aan de library toevoegt, die overeenkomen met die zoekvraag worden aan de smart group toegevoegd.

Nieuw is ook dat je een bibliografie kunt maken aan het eind van een sectie/hoofdstuk. Daarvoor kies je in de outputstyle de optie Sections. In Word moet je dan Sections aangeven dan kan hij per sectie een bibliografie maken en een totaallijst aan het eind. Ook kun je zelf aangeven in de outputstyle onder Numbering hoe je meervoudige citaties op één verwijzing moet zetten 1a,1b of 1-2 .

Plannen voor Endnote X4

Jason Rollins van Product Development bij ThomsonReuters geeft een overzicht van de komende ontwikkelingen, zoals een ‘build-in’ pdfviewer. Of een metadata-grabber, die vanuit een pdf een Endnote record kan maken, automatische bookmark (hyperlinking in-text citations) van de citatie naar de referentie in je bibliografie. Ook een leuk idee is een vergelijkingstabel die aangeeft welke records je in je tekst gebruikt en de samenvoeg-functie voor duplicaten.

Er komt wel een mogelijkheid om je file attachments te transferen naar Endnote Web, met de link voor de mensen waarmee je shared, zodat ze zelf als ze toegang hebben de tekst kunnen ophalen en lezen. Nu wordt in het veld File Attachments de verwijzing gemaakt naar de internal-pdf: ...pdf.

In Endnote Web komt een ‘capture’ functie die de gegevens voor je van een webpagina door kan sturen naar je Endnote (desktop of Endnote Web). En misschien al over een paar weken is de nieuwe versie van Endnote Web klaar, met de mogelijkheid om het formaat van de titel (bijvoorbeeld italic voor taxonomische namen) te bewaren bij transfer.

Disc bv had het goed verzorgt, met broodjes voor de lunch, gebak en een borrel toe. Mooie locatie ook daar op Schiphol met uitzicht op het Microsoft gebouw en de komende en gaande vliegtuigen.