16 nov. 2011

Bijeenkomst 11 november van het Onderzoeksdataforum



Het Surfshare programma eindigt dit en zal worden afgesloten met de SURF Onderzoeksdag op 9 februari 2012 in Media Plaza in Utrecht.

“Met het SURFshare-programma wil SURFoundation een gemeenschappelijke infrastructuur realiseren die de toegankelijkheid èn de uitwisseling van onderzoeksinformatie bevordert.”


Maar het Onderzoeksdataforum blijft bestaan.

Deze bijeenkomst zal worden besteedt aan 2 nieuwe rapporten: het Witboek dataprofessionals en de rapportage Podium Plus.
Daarna zal Bram van de Werf dieper ingaan op metadata.

De werkgroep Datastewardship van het Onderzoeksdataforum (waar ik zelf deel van heb uitgemaakt) heeft een witboek geschreven over het beroep dataprofessional. De werkgroep doet verschillende aanbevelingen in het Witboek Dataprofessionals in Nederland. Rob Grim voorzitter van de werkgroep geeft een nadere toelichting op het Witboek en neemt de aanbevelingen door.
Het Witboek Dataprofessionals geeft een overzicht van de datamanagement-ondersteuning bij 3 onderzoeksinstellingen NIOO, TUD, UvT
Rob geeft in het kort zijn impressie over de drie organisaties:
NIOO: afspraken over workflow – kwaliteit van dataverzameling – koppeling publicaties
TUD: permanente toegankelijkheid – veel DIY – registratie ws output
UvT: ondersteuning domein experts – lokaal naar centraal – geen opslag cultuur

De werkgroep is in 2009 gestart met het opstellen van “terms of reference:: een afbakening tot het profiel/ de competenties van ondersteuners van onderzoekers
Er wordt ingegaan op de rol van de dataprofessional in drie fasen van onderzoek: voorbereiding, uitvoering, evaluatie.
De aanpak is een literatuuronderzoek, gevolgd door een case studie bij ieder van de drie deelnemende instellingen d.m.v. interviews met onderzoekers, om te kunnen beschrijven wat de algemene knelpunten zijn en wat voor ondersteuning zij nodig hebben.
Datamanagement onderscheiden we in drie groepen: data-archivering, metadata, digitale duurzaamheid.
Uit literatuur komen vier belangrijke vaardigheden voor dataprofessional naar voren: data-archivering, softskills, kennis van wetenschappelijk onderzoek(smethoden), ict-skills.

- Rob verwijst hier ook naar de presentatie van Youngseek Kim tijdens de 6th International Data Curation Day over ‘Education for eScience professionals”.
Overigens ook aardig om te lezen is de masterscriptie De Datalibrarian in Nederland van J. Puttenstein, die in algemene zin schets hoe de situatie bij de Nederlandse Universiteiten is.-


Wat zijn de aanbevelingen:
Er moet training en opleiding worden aangeboden, niet alleen voor ondersteuners, maar ook voor onderzoekers zelf, specifiek maar ook een algemene basis voor alle wetenschappen.

Verder kan gekeken worden naar: UFO-profielen, GO-opleidingen, op maat trainingen, docenten, bijv. in overleg met eScience center.

Vervolgens kwam Paulien Wiersma over project PodiumPlus mogelijkheden tot data-opslag mbv Dataverse

Ervaringen met open source programma Dataverse (Harvard) en ervaringen met samenwerking met andere universiteiten. Er is nu een officiële dienst van Universiteit Utrecht, hosting bij Vancis (Sara dochter), en is nu een openbaar netwerk.
De metadata wordt geharvest door Harvard DataVerse: met federatieve inlog. Het is bedoeld voor middellange termijn opslag met koppeling naar DANS via SWORD protocol.
In het project heeft Paulien de licentievoorwaarden Dataverse vergeleken met DANS en 3TUD, en ook een vergelijking van de metadata en formaten.
Bijvoorbeeld nu vanwege de NWO-verplichting om data op te slaan daardoor komen er toch meer mensen naar DVN. Zie het als voorportaal., lokale variant van Harvard DataVerse
Grote machine gegenereerde data past er niet in, maar het werkt snel: onderzoekers krijgen meteen een URL – persistente handle.

Na de thee geeft Bram van de Werf een presentatie over ‘Metadata en sustainability”. Bram is directeur van Open Planets Foundation over metadata en duurzaamheid bij lange termijn opslag van onderzoeksgegevens. Voorheen bemoeide hij zich met Europeana. Europeana heeft ook een Toughtlab waarin ze een aantal tools voor het verrijken van metadata tonen Europeana is oorspronkelijk ook bedoeld als metadata-project.
Ipv preservation praten over lange termijn toegang.
Er is te snel overgestapt op het omzetten – normaliseren – van data- bits. Daar is niet genoeg over nagedacht, aldus Bram. Metadataschema’s zijn niet zo belangrijk als er maar over nagedacht is en het kan interopereren met anderen. Hoe beter de metadata hoe beter de objecten gebruik gaan worden”.
Met de community onderzoeken van de technische metadata, niet bij ingest (want dan creëer je een bottleneck), maar maak een enrichment layer in je repository en gebruik/ontwikkel tools om de metadata daar te verrijken. vd Werf ziet veel in het verrijken van de metadata door in de repository de hiaten in de technische metadata op te sporen

Gebruik is de sleutel, kijk naar de requirements en use cases, die gebruikt kunnen worden voor data mining en data modelling

Het Planets project, waaruit de Open Planets Foundation voorkomt had als ambitie het opzetten comptetentiecentrum waaruit de lidstaten dan kunnen putten (voor diensten en expertise).

Tijdens de discussie aan het slot van de middag bleek de centrale vraag “ Wat is noodzakelijk om de data te hergebruiken”.
Vaak is het heel moeilijk om data geschikt te maken voor meerdere functies bijv.voor omzetten in Narcis en KB etc. Beginnen met Basale ontsluiting en daarna discipline specifieke metadata toevoegen.

Geen opmerkingen: