Blogkermis: over klassieke media

Astrid vraagt zich of hoe het met de huidige leerling staat:
“Er groeit een generatie op die de alternatieven van internet niet kent en niet weet welk medium je voor welk doeleinde gebruikt. Lopen zij ‘schade’ op als ze dat niet meer leren? Waarin zit die schade? En hoe zouden we ze dat weer kúnnen leren?”

Mijn antwoord daarop is, in alle nederigheid: NEE, dat is niet erg.

Ik zelf, een zogenoemde digitale immigrant, liefhebber van klassieke gedrukte media ben daar is over na gaan denken en vroeg mij af, of ik zelf wel eens oude media gebruik.
Wat was er voor het gedrukte boek: handschriften. Lees ik die: nou nee.

Of nog veel mooier.
Ik was in China op vakantie in Xi’an, en daar heb ik een ochtend door gebracht in een bijzondere bibliotheek. Gehuisvest in een oude Confuciustempel was er het zogenoemde ‘woud van stèles’, het Beilin museum.

Een stèle is een soort stenen paal met inscripties. De oudste stèle aanwezig werd toegeschreven aan Confucius zelf. Confucius zo leert Wikipedia, leefde van 551 BC – 479 BC en was een filosoof die grote invloed heeft gehad. “Zijn filosofie legde de nadruk op de persoonlijke en bestuurlijke moraal, orde, en respect voor de meerdere, en won vooral aan populariteit door de krachtige traditionele Chinese stellingnames.”

Ik kon de steles niet lezen, en ik denk dat de meeste moderne Chinezen die oude steles ook niet kunnen lezen.
Hiernaast een bladzijde uit de catalogus: de tekst van een stele uit de Qing Dynasty (dat is ten tijde van Confucius zo'n 500 jaar voor Christus).





Maar we kennen allemaal uitspraken van Confucius, zoals bijvoorbeeld onderstaande, die ook in bijna alle godsdiensten terugkomt.


Maar is het niet geweldig dat zo’n uitspraak, ooit gebeiteld op een stenen paal, nu in de Nederlandse vertaling op Internet te lezen is.
Prachtig toch!

Blogkermis: facilileiden

En toen was het weer kermis: Essen2punt0 heeft een blogkermis geopend met als thema; Blogkermis: van professioneel consument naar producent.
Ze vraagt zich af of we als bibliotheekmensen meer moeten produceren i.p.v. consumeren:

“Maar we zijn veel minder goed in het produceren van eigen content of in het vertalen van content naar onze eigen versie daarvan. Is deze cultuuromslag nodig om aansluiting te krijgen bij onze veeleisende klanten en wie zou dat moeten doen? Moeten we dat überhaupt wel doen?
Of is het juist nodig om te zoeken naar partners in crime die die slag al gemaakt hebben? Ofwel: moeten we consuminderen, produmeerderen of zijn er nog andere opties die er voor ons liggen?"

Bibliothecaris is een ‘dienstverlenend’ beroep. Nou mag je tegenwoordig het woord ‘dienstverlening’ niet meer gebruiken. De opleiding is ook al van de D in IDM afgestapt.
Waarom die angst/afkeer voor het begrip ‘dienstverlening’?
Ik denk omdat vele mensen dat – bewust of onbewust – verwarren met ‘onderdanigheid’ en daaruit volgt een passieve, volgende houding. En die zie je inderdaad volop bij veel – oude EN jonge – collega’s. Eind vorige eeuw was er de roep om mee pro-actief te zijn (heb overigens nooit het verschil tussen gewoon actief en pro-actief begrepen).
Een fors deel van de collega’s kon daar prima in mee gaan, was van nature al onderzoekend en innoverend bezig. Want dat gaat nl. prima samen met ‘dienstverlening’.
Als dienstverlener faciliteer je de gebruiker bij het zoeken, vinden en verwerken van informatie en je probeert ze te begeleiden bij hun informatietaken.

Wat mij betreft heeft een bibliothecaris/informatieprofessional niet zo veel met produceren, maar meer met begeleiden en richting geven.
Maar het kan geen kwaad om van een faciliterende houding, meer actief begeleidend te zijn. Daarom stel ik voor om meer te facilileiden:)

Veranderingen

Verandering is denk ik van alle tijden. In Romeinse tijden gingen mensen naar de openbare bibliotheek, omdat daar werd voorgelezen uit boeken /manuscripten (heb ik een scriptie over geschreven). In mijn jeugd gingen we naar een parochiebibliotheek, waar de bibliothecaris ons een zijns inziens geschikt boek ter lezing overhandigde. En vorige week liep ik in de centrale openbare bibliotheek van Amsterdam. Heerlijk ruimtelijk, overal zitjes en mensen (met tassen) en boven koffie drinken met uitzicht op de stad. Altijd heeft de bibliotheek zijn functie gehad. En uiteraard gaat de verandering, of zo je wilt modernisering bij de een sneller dan bij de ander. Zelfs hier bij de OBA zie je het verschil tussen de centrale bibliotheek en de filialen.
Ook in de wetenschappelijke onderzoeksbibliotheek waar ik werk is dat veranderingsproces gaande: wij hebben geen papieren tijdschriftabonnementen meer, terwijl een collega-instituut uit de alfawetenschappelijke hoek nog een omvangrijke papieren collectie onderhoudt.
Dat kan allemaal prachtig naast elkaar bestaan. Zeker als je nog verder nuanceert. Zo hebben wij geen papieren tijdschriften meer, en zijn we begonnen met online boeken, maar daarnaast hebben we een kleine 2000 boeken, die nu uitgeleend zijn. Op een populatie van 200 mensen vind ik dat nog verrassend veel. Dus ook wij zijn hybride bezig.
Of eigenlijk moet ik zeggen: in transitie. Een van de Infokits van JISC gaat over ‘change management’. N.a.v. de OCN2008 wilde ik eens kijken wat dat verandermanagement is. Ik lees bij JISC dat er een verschil is tussen ‘change’ en ‘tansition’, waarbij het bij transitie gaat over het interne heroriëntatieproces gaat. Change is meer een verandering van de externe omgeving.
Transitie is mijn antwoord op de stelling van Jan voor de blogkermis:
"De nieuwe bibliotheek verschijnt aan de horizon terwijl de oude bibliotheek nu al door z'n hoeven zakt".Transitie bestaat uit drie fasen: Endings (loslaten van het bekende) – Neutral Zone (exploratiefase tussen huidige en toekomstige staat) – New Beginnings (commitment en identificatie met het nieuwe).
Lijkt me een aardige beschrijving van de ontwikkeling die de bibliotheken doormaken. Zeker de onzekerheid en verwarring in de Neutral Zone is kenmerkend voor de huidige staat van veel bibliotheken (en bibliotheekmedewerkers).
Maar zoals iemand op de Academische boekconferentie zei:” Het paard is allang niet meer het belangrijkste vervoermiddel in de huidige maatschappij, maar toch zijn er meer paarden dan ook te voor.”
Daarom een fotootje van Kareltje van 2 jaar geleden toen hij nog een puber-veulen was.