25 feb 2013

Afscheid Ger Spikman als bibliothecaris WUR




Op donderdag 14 februari 2013 werd er een minisymposium georganiseerd door de bibliotheek van Wageningen UR ter gelegenheid van het afscheid van Ger Spikman, die met pensioen gaat. Het symposium droeg de titel "Was sich liebt, neckt sich" en die titel slaat op de relatie bibliotheek en uitgever.

`was sich liebt, das neckt sich wie van elkaar houdt, die plaagt elkaar. Duits spreekwoord; veelal verkeerd begrepen vanwege de verwarring tussen het Duitse "necken" (plagen) en het Nederlandse "nekken" (de nek omdraaien, doden).

Ger zelf is een voorstander van een goed en plezierig contact met uitgevers en spreekt zelfs van een 'gemeenschappelijk belang'.
- Dat laatste wordt uiteraard wat pijnlijk als het over geld gaat. Commerciële uitgevers hebben als 1e belang altijd nog het geld verdienen voor de aandeelhouders, maar als je het beziet met de ogen van Martin Rasmussen van Copernicus en uitgevers als service providers klasseert naar de auteurs/onderzoekers toe, dan is het gemeenschappelijk belang helder.

Het begon een beetje te sneeuwen, toen ik tegen 3 uur bij het Forum gebouw arriveerde, maar er kwamen toch heel wat mensen naar Wageningen om afscheid te nemen van Ger.

De eerste spreker was Dhr. Felix Haest, Director Key Accounts Europe Elsevier, die Spikman prijst om zijn constructieve houding in de toch wat precaire relatie tussen bibliotheken en uitgevers. Hij ziet zelfs een beetje een leermeester in Spikman. Uitgevers luisteren heus wel naar bibliotheken. De recente boycot van onderzoekers richting Elsevier heeft intern wel degelijk effect gehad. Uitgevers, aldus Haest moeten zich meer technologisch ontwikkelen richting 'information solution provider', textmining en nieuwe manieren van digitaal publiceren. Waarin zij overeenkomen met bibliotheken is de slechte waardeperceptie, terwijl beiden toch een toegevoegde waarde hebben wat betreft duurzaamheid en kwaliteit.
De tweede spreker, Nol Verhagen van de Universiteitsbibliotheek van de Universiteit van Amsterdam, schetste een bijna karikaturaal beeld van de houding van sommige bibliothecarissen naar de uitgevers toe: zij menen de uitgevers te moeten bestrijden en vieren hun vooroordelen bot (open exces ipv open access). Maar zegt Verhagen "de Big deal heeft meer gedaan voor de beschikbaarheid van wetenschappelijke publicaties dan veel - andere - open access acties". - Dat is wat mij betreft wel weer erg door de andere bibliothecarissenbril gekeken, want de big deal heeft niets toegevoegd buiten de universiteitsbibliotheken, dus niet voor de individuele onderzoeker en ook niet voor niet-universitaire instituten, ziekenhuizen en bedrijven. Een vraag uit het publiek wees daar dan ook terecht op.
De laatste spreker wasProf.dr.ir. Arnold Bregt, Hoogleraar Omgevingswetenschappen Wageningen University en lid van de Wageningse bibliotheekcommisie. Het beeld dat hij schetste van de universiteitsbibliotheek 25 jaar geleden was bepaald hilarisch, maar ook onthullend, want volgens Bregt: er was toen juist sprake van open informatie, je ging er naar toe en kon erbij. De rol van de ub is een plaats te bieden voor studie en reflectie, broker en intermediair zijn, en het taakgericht geweten = continiteit. Letterlijk "bibliothecarissen, uitgevers en onderzoekers vergaan, maar bibliotheek blijft bestaan"
Ger Spikman zelf had uiteraard het laatste woord. In zijn visie is de onderzoeker bepalend, en de bibliotheek ondersteunend. De band met uitgevers is die van 'developement partner', er is een gezamenlijk belang en wederzijdse afhankelijkheid. Er moet meer overleg komen over een ander manier van publiceren, het gaat niet alleen ander business model, maar om meer digitaliseren dan alleen in de vorm van gedigitaliseerd papier.

Aansluitend op het symposium is er een informele receptie met een drankje en een hapje. er werd nog gespeeched door Marjolein Nieboer namens de UKB, door dr.ir. Peter Booman Directeur Facilitair Bedrijf Wageningen UR, en door Ger's opvolger Hubert Krekels en het werd opgefleurd met zang en gedichten door de medewerkers.
Kortom een mooi afscheid voor een mooie carrière.

2 feb 2013

Met AIN naar DNB

Op de laatste dag van januari 2013 vierden we als Amsterdamse Informatieprofessionals onze nieuwjaarsbijeenkomst bij De Nederlandsche Bank (DNB). Dat DNB de volgende dag in de belangstelling van heel Nederland zou staan (i.v.m. nationalisatie SNS Reaal) wisten wij nog niet, maar het geeft wel aan welk een belangrijke spilpositie DNB vervuld. Het is denk ik dan ook bijzonder lijkt me om bij zo’n unieke organisatie te mogen werken, als ondersteuner bij Informatiediensten. De afdeling Informatiediensten, onderdeel van de Divisie Statistiek en Informatie, omvat archief, bibliotheek en de bijbehorende functie- en applicatiebeheerderstaken. In het organogram op de website bestaat de afdeling Informatiediensten uit een sectie Kennisdomein- en bedrijfsinformatie en een sectie Toezichts- en juridische informatie.
Op de website kun je ook meer lezen over de geschiedenis: DNB werd opgericht na de Franse tijd in 1814 door koning Willen I. Interessant om te lezen dat in de eerste jaren DNB met moeite de bankbiljetten introduceerde, mensen gaven toch de voorkeur aan ‘klinkende munt’. Ook kun je een leuk filmpje zien dat een presentatie geeft van het bedrijf van DNB “werken aan vertrouwen’ waarin naast vertrouwen het kernwoord stabiliteit is. Daar worden de hoofdtaken van DNB nog eens benadrukt: het gaat over geld en veiligheid, over toezicht op financiële instellingen en over het monetair beleid.

De afdeling Informatiediensten heeft na een reorganisatie een nieuwe: missie geformuleerd: “ Informatie onder handbereik” De taken zijn te verdelen in drie hoofdgroepen: adviseren en begeleiden van klanten, inrichten infrastructuur en diensten uitvoeren voor klanten (= medewerkers DNB).
Bij de beschrijving van de werkzaamheden komt naar voren dat ze proberen zoveel mogelijk alles in overleg en gericht op de klanten te doen, proactief en op maat worden adviezen en diensten geleverd en ook op maat en in overleg met de klanten worden systemen ingericht, die door de mensen zelf te gebruiken zijn.
Er is nu een informatiecentrum dat als centraal referentiepunt dient voor alle vragen die aan de afdeling te stellen zijn. De medewerkers werken afwisselend in het informatiecentrum zelf of bij de klanten op kantoor. Centraal zijn zoekmachines, databases en portalen ingericht. Er is een centrale nieuwsvoorziening, waarbij als soort knipseldienst alle nieuws ’s ochtends naar de klanten gaat en sinds kort wordt er ook aan media-analyse gedaan om zo te kunnen aangeven wat de impact is van een bepaalde media-actie. Nog steeds is er postregistratie en het Historisch Archief wordt nu klaargemaakt om te worden overgebracht naar het Nationaal Archief.
Er werken zo’n 60 mensen binnen de afdeling Informatiediensten ter ondersteuning van de ca. 1600 DNB-medewerkers.
Er is een speciale discovery service ontwikkeld met behulp van de software van Autonomy idol 7 (opvolger Verity).
Deze zoekmachine heet NAVI = navigeren, zoeken en vinden. Met behulp van deze zoekmachine kunnen diverse interne en externe bronnen worden geraadpleegd, een attendering kan worden opgezet en dossiers over speciale topics kunnen worden aangelegd. De zoekmachine doorzoekt de zoeksystemen van het archief, van de gezamenlijke hare schijven, intranet en website en binnenkort ook de bibliotheekcatalogus, e-mails en statistieken. Een interessante nieuwe ontwikkeling is de aanbesteding voor nieuwsitems, zoals die bijv. in Lexis-Nexis werden aangeboden. DNB wil voortaan liever alles platform onafhankelijk content-only ontvangen.
De demonstratie laat een mooie site zien waarop je eenvoudig en geavanceerd kunt zoeken en de resultaten later per facet kunt verfijnen. Het ziet er erg mooi uit. Het bleek nog een hele klus om alle toegangsrechten goed te krijgen, omdat er uiteraard veel vertrouwelijke informatie in zit die niet door iedereen mag worden gezien. NAVI kan op basis van de instellingen en toegangsrechten alleen die resultaten presenteren die je ook daadwerkelijk zien mag.

Het informatiegedeelte van de middag werd afgesloten met een presentatie van Joyce van Aalten van Invenier over de vernieuwingen in Sharepoint 2013.
Er is een sterkere focus gekomen op de zoekfunctionaliteit. FAST is nu volledig geïntegreerd en er kunnen ook allerlei verfijningen worden uitgevoerd op basis van facetten. Ook is er een commnity-kant, - integratie met Yammer. Maar zoals Joyce opmerkte “maar het blijft grote bak met duplo’ je moet er zelf wel iets van maken en het inrichten vereist wel de nodige aandacht.


Daarna was het tijd voor de borrel. In een prachtig, vernieuwd bedrijfsrestaurant met mooie houten en gekleurde wanden en zithoeken was het nog een aangenaam verpozen. Ik kreeg van AIN een fles wijn vanwege mijn verslagjes, waarvoor ik ze hartelijk dank zeg. Bij vertrek uit DNB kregen we allemaal als aandenken een zakje versnipperde bankbiljetten en een klein goudstaafje (= een sleutelhanger). Erg leuk!

28 nov 2012

Register Bibliothecaris

Nu er weer stemmen op gaan om de actieven van de passieven te scheiden, ofwel in hedendaags jargon de ‘agile’(=slagvaardigen) van de ‘dode’(=inactieven), is het wellicht ook weer tijd om een al wat ouder idee op te poetsen.
En wel dat van de ‘register bibliothecaris’.

Wat de heren Joost Heessels en Jeroen de Boer betogen in hun voorstel op Bibliotheek 2.0 (iedereen ontslag en de banen opnieuw verdelen op basis van competenties ) zal m.i. niet het overall gewenste effect hebben.
Wellicht kan het tot een, voor de jonge heren gunstige , herschikking van banen komen, maar dat leidt niet noodzakelijkerwijs tot een scheiding van slagvaardige van inactieve bibliothecarissen. Het zal slechts leiden tot een scheiding van de ouderen en jongeren en dat is niet hetzelfde. Bovendien geeft het geen enkele garantie dat over 10 jaar niet dezelfde situatie weer is ontstaan.

In plaats daarvan pleit ik voor een beschermd beroep.
Laten we het de ‘Register bibliothecaris’ noemen. – Ik heb nooit van de term informatie-professional gehouden en dat mijn baan verder niets met een ruimte met boeken te maken heeft geeft helemaal niets: een journalist werkt ook niet alleen voor een journal.

Daar kan een mooie taak liggen voor de broepsvereniging de Koninklijke NVB. Die kan het register beheren.
Iedereen kan in het register worden ingeschreven die aan een basisopeiding (= basiscompetenties) voldoet. Jaarlijks, of eens in de zoveel jaar is men verplicht om door middel van het behalen van een aantal accreditatiepunten te bewijzen dat men nog steeds actief en bijgeschoold is. Alle bij- en nascholingen kunnen worden geklasseerd, bijvoorbeeld een jaarlijkse bezoek aan de NVB-jaarcongres levert 1 punt , maar een keer een bezoek aan de CIL levert 3 punten.
Zo kun je zorgen dat iedereen die zich bibliothecaris wil noemen ook daadwerkeleijk aan de normen van een ‘agile’ beroepsbeoefenaar voldoet. De GO kan een aparte bijscholingscursus opzetten om een ieder die na een ingeslapen periode weer geregistreerd wil worden, bij te scholen.
Zo blijft ieder bij de tijd, en is er volop dynamiek.
Zie ook de praktijk van het BIG-register. Dat is een – wettelijk verplicht – register voor zorgverleners. Een wettelijke verplichting is niet nodig, het kan ook vrijwillig als de werkgevers zich aan de beroepseisen houden en van hun medewerkers inschrijving vereisen.

19 nov 2012

NVB-congres

Het 2012 jaarcongres van de NVB had als thema: “Impact: informatie die ertoe doet” Dit jaar een jubileum congres, omdat de NVB 100 jaar bestaat in het Beatrix theater in Utrecht. Een feestcongres: geen inhoudelijke tracks met alle varianten op verandermanagement, maar prettig positief jubileum programma.


Sinds 2009 had ik me op het NVB-congres voorbereid door me op drie onderwerpen te concentreren:
- ordening versus serendipity
- sociale media en verwording maatschappij
- imago informatieprofessional
Het is wel leuk om die oude verslagen weer terug te lezen:
2009: Verbinden op inhoud 2010: Innovatie 2011 Een ander vak

Ook dit jaar weer kwamen de bekende thema’s weer aan de orde:
- Ordening in het boeiende verhaal van André Kuipers hoe alles nauwkeurig moest worden beschreven en gelocaliseerd in een Inventory Management System
- Social media in het verhaal van Lee Rainie van Pew over de spreiding en gebruik van SM (uit: The Onion: er zijn maar 4 mensen die Facebook echt leuk vinden, alle anderen ervaren een gevoel van wanhoop zodra ze ingelogd zijn)
- Imago informatieprofessional: cabaretier Murth Mossel over het stoffige beroepsimage: “er is geen ‘silence’ voice of Holland”, maar ook ‘imago is slechts perceptie’. Ook Michelynn McKnight die ons oproept flexibel en proactief te zijn ‘the agile librarian’ (meerdere congresgangers hebben me bekend dat ze het woord ‘agile’ = slagvaardig, moesten opzoeken in het woordenboek),

Maar er kwamen nog wat andere aandachtspunten over het voetlicht:
- Selectiviteit van informatie/kennisvergaring: Lee Rainie: ´we leven in datastreams, gebruiken informatie anders. Informatie ontwikkelt en verandert, het is overal, als een 3e huid. Maar Lee Rainie steekt ons een hart onder de riem: iedereen is onzeker is door de informatie/ontwikkeling dus heb vertrouwen in je kunnen als bibliothecaris om de kennis achter die informatie op te sporen.
Alexander Klöpping sprak in zijn 2e korte pitch over de eigen door algoritmen gefilterde informatievoorziening (informatie bubble: de glazen bol waarin je nieuwsstromen verwerkt van alleen geselecteerde bronnen en relaties op basis van omgeving).
- Ken je kracht: Lee Rainie:bibliothecarissen houden zich met kennis bezig niet met boeken.´What business are you in´’ en Michelynn McKnight ”Know, Show, Tell” (your expertise, your professionalism, your role in mission of institute). Murth Mossel: informatieprofessionals, ja die hebben we nodig in een wereld waarin het wemelt van de informatie-amateurs’.
- Niet bij digitaal alleen: Redmond O’Hanlon toont zijn lievelingsboeken en vertelt hoe hij daarmee en daardoor bereikt heeft waar hij is (speciale collectie Redmondiana in de Artis-bibliotheek).
André Kuipers verklaart over de Sojoez-raket: het is een oud systeem, dus veiliger want als alles uitvalt kun je met mechanische stuurwieltjes terugkomen en als klapper op de vuurpijl de oude tekst die Hans van Keken liet zien in zijn lezing over het apestaartje. Dat teken werd al in de 15e eeuw gebruikt als aanduiding voor een inhoudsmaat.

Verder genoten van het prachtige filmpje van André Kuipers en van de uitstekende en humorvolle prestatie van sneldichteres Dominique Engers.
Het woord ‘koinofilie’ geleerd van Vincent Icke over de schoonheid van de midelmaat en de waarheid als schok (dat is impact) en de Commissaris van de Koningin gehoord bij de uitreiking van het predikaat ‘koninklijk’ aan de voorzitter van de NVB.
Bij ontvangst gesmuld van een heerlijk tompoesje en een Heer Bommel mee naar huis.



Jammer, jammer, jammer dus dat er geen enkel stopcontact was om apparaatjes op te laden, en dat de wifi irritant haperde en telkens wegviel.

25 okt 2012

Endnote X6

Uiterlijk Endnote is vernieuwd en heeft een nieuwe look gekregen. Wat meteen opvalt na installatie van Endnote X6 is dat de schermindeling veranderd is. In plaats van een navigatie-kolom links en een titel-kolom op de rest van het scherm, met de eenregelige presentatie boven en de zoek, en toon in outputstyle-rij eronder. Alles staat nu in kolommen, naast elkaar. Dat is wel even wennen, maar zoals de introductie zegt, het past beter bij de moderne breedbeeld monitoren.
Maar voor de mensen die toch liever het oude beeld handhaven die kunnen met de Lay-Out knop rechtsonder op het scherm de panelen weer onder elkaar zetten.
Ook is de standaard font gewizigd van een prettige Arial 12 naar een onogelijke Segoe 9. Dat moet je eerst weer, onder alle tabs rechtzetten (via Preferences).
Opvallend is dat het logo van Endnote, inclusief de wervende leuze die eronder staat weer is aangepast. Jarenlang was het … Bibliographies Made Easy, wat zelfs een TM (registratie had (registered trademark). Maar in september 2009 met Endnote X3 kwam de eerste verandering, toen werd het (zonder voorlooppuntjes) Advance your Research and Publish Instantly.
En nu met Endnote X6 zijn we aangekomen bij: Collect, Collaborate, Create. From Anywhere.
Jarenlang heeft het logo van Endnote een omhoogkrullende eindhaal van de eind-e gehad, die het streepje door de t was. Bij Endnote X5 is dat verlaten terwijl toen juist weer het ronde in het beeldmerk terugkwam. Bij het nieuwste logo is dat mooi uitgewerkt met een uit letters bestaande dynamische ring.

Ook het uiterlijk van de website van Endnote (endnote.com) is geheel veranderd. Bij de support is nu een link gekomen naar een ‘knowledge base’ gebaseerd op het Forum, geheel in de Thomson Reuters stijl.

Nieuwe functies Er zijn twee nieuwe (functie)- velden toegevoegd: een waarin je kunt aangeven of je de betreffende titel gelezen hebt. Al die grijze punten in de lijst voor de titels duiden op een ongelezen status. In de Preferences zou nog wel een optie moeten worden toegevoed: Mark as read upon adding a record. Voor als je dat niet wilt gebruken, nu worden de nieuw geimporteerde records vet en moet je handmatig alles weer op Read (dus van vet af) halen.
En het tweede nieuwe veld is het veld Rating. Met sterretjes kun je aangeven hoe je die titel waardeert.
*
Enfin, verder kijkend, zie ik dat het nu echt lukt om pdf’s te importeren via het Import menu. Indien er in de pdf een DOI staat dan kan Endnote the gegevens er zelf bijzoeken. Met een standaard tijdschriftartikel gaat dat heel aardig. Met de functie References – Find Reference update kun je vervolgens de ontbrekende gegevens in de titelbeschrijving aanvullen. Dat gaat geweldig! Zelfs het Accession number uit Web of Science (UT) wordt toegevoegd. Die opties waren in Endnote X4 al toegevoegd, maar het werkte nooit zo goed, dus ik heb het verder nooit meegenomen in mijn instructies. Maar nu lijkt het echt goed werkbaar.
*
Nieuw is ook de mogelijkheid om een record (inclusief de pdf) per e-mail te versturen. Als je die met outputstyle Endnote Export verstuurd dan kun je hem als ontvanger - na Save as text - inlezen in je eigen Endnote (inclusief pdf).

Synchroniseren De grootste verandering van Endnote 16, althans hoe het wordt aangekondigd is het ‘From anywhere’, het continue synchroniseren van het desktop bestand met het web bestand.
Buitengewoon irritant is dat alle eerdere uitwisselingen niet meer werken en dat je weer helemaal opnieuw moet aanmelden voor Endnote Web.
Nog irritanter is het als blijkt dat een eenvoudige transfer van een groep met records van en naar Web niet meer kan, het is alles of niets. En bij een beetje grote Endnote Library ben je dus eindeloos bezig. In feite is het nu onbruikbaar geworden. Jammer.
Ik hou in ieder geval een versie van X5 open, zodat ik rustig Endnote groepen en files kan uitwisselen met Endnote Web.

Naamswijzigingen De optie Edit – Change Tekst, heet nu Edit – Find and Replace. Dat sluit uiteraard meer aan bij de gangbare benaming. Verder blijft het hetzelfde: je kiest het veld en zoekt een tekst (of teken) die je wilt veranderen in een andere. Onder Tools is de functie Change/Move fields uitgebreid met de functie Copy. Dat is wel prettig dat je nu de inhoud van een veld kunt kopiëren.

Conclusie: Endnote X6 lijkt wel goed als desktop programma. Voor het overzetten van records naar Endnote Web nog wel X5 blijven gebruiken.

Papierloos vergaderen met iPad


Sinds mijn eerste iPad ervaringen in 2010 is er op het gebied van het papierloos vergaderen nog niet zoveel gebeurd.
Er zijn wel mensen die proberen om zo min mogelijk te printen, maar gemiddeld vind je in vergaderingen nog de meerderheid van de mensen met pen en papier.

Maar.. nu met de iPad 3 en een verbeterde versie van zowel IOS, het iPad operating system als diverse apps, neemt het gebruik van de iPad voor papierloos vergaderen toe.

Hoe doe je dat nu?

Zorg ervoor dat je je vergaderstukken op de iPad hebt staan.
Of door je mail, met bijlage op de iPad te laten komen, of door de vergaderstukken in je DROPBOX te archiveren. Zorg vervolgens dat je dropbox synchroniseert met je dropbox-app op de iPad.
Vanuit je dropbox, klik je vervolgens de stukken aan. Met het icoontje van een pijltje naar links, linksboven kun je een context-menu openen, waarbij je kunt kiezen voor het openen van een pdf in een ander programma. Daarvoor kies je bijvoorbeeld iBOOKs, als je de stukken alleen wilt kunnen lezen, of Smart Note Free als je de pdfs ook wilt annoteren. Andere – betaalde – pdf-annotatie-apps zijn Goodreader en iAnnotate.

Voor word documenten en het maken van tekstbestanden gebruik ik de app Documents. Met Documents kun je je bestanden synchroniseren met Google Docs.

 De app FileApp gebruik ik om te kijken welke bestanden er staan op de iPad, om zo gedownloade bestanden te kunnen terugvinden.

12 okt 2012

Endnote pdf management

In Endnote kun je goed je pdf's beheren.
Standaard importeer ik titels uit Web of Science en daarna hang ik er met het commando "References - Find Full Text' als File Attachment de pdf aan. Zo heb ik een mooie index op mijn pdf-collectie. De pdfs worden opgeslagen in een aparte pdf-map die bij het Endnote-bestand hoort.
Ik kan ze makkelijk meenemen door een Compressed Library te maken en ik kan ze zelfs uploaden naar EndnoteWeb. Maar als het er veel worden, wordt Endnote wel erg traag in gebruik.
Dus dan is het eigenlijk niet meer zo goede oplossing om ze in het veld File Attachments te hebben en ze altijd mee te slepen. Ik wil ze dan ook ontkoppelen en in een ander veld een link opnemen naar de pdf.
Maar dat is niet zo makkelijk. Uiteindelijk is er wel een veld URL, maar die wordt al gebruikt voor de terugverwijzing naar het Web of Science document. Ik zou de pdf url er wel bij kunnen zetten.

Hoe pak ik dat aan?

Ik verplaats de map met pdfs naar een plekje op mijn computer dat beter geschikt is. Helaas kan ik de optie Tools- Change and Move Fields niet gebruiken, want het veld File Attachments kan niet verplaatst worden. Dan maar via een export..

Omdat de bestandsnamen van de pdfs spaties bevatten, gebruik ik eerst het commando Edit - Change Text, om de spaties in het veld File Attachment om te zetten naar de codering voor spatie: %20.

Vervolgens exporteer ik het hele bestand met als outputstyle Endnote Export. Ik open het exportbestand in Notepad en Replace '%> internal-pdf://' met '%U file:///D:\PDFS\'.

En ik lees alles in in een nieuw schoon Endnote-bestand. En dan staat de pdf in mijn Endnotelibrary als aanklikbare link.

[Met dank aan Suat Tuzgöl en R. Broekman.]