2e SURF Workshop Onderzoeksdata

Als vervolg op de 1e workshop vandaag een 2e met als doel het inrichten/opzetten van een onderzoeksdata-forum.

Als voorstel voor de vormgeving van zo’n onderzoeksdata-forum krijgen we in een notitie van Surf een zwaar gestructureerde organisatie te zien, met een visie en doelstellingen dat moet voorzien in een forum met een coördinatiegroep en een aantal werkgroepen.

Mijns inziens een wel erg bureaucratische manier om met zoiets om te gaan, mijn idee was eerder iets in de trant van uitwisselen van ervaringen en brainstormen. Eerst iets van inhoud creëeren voordat je begint met structureren. Ik heb dan ook de wens uitgesproken dat het niet aan zijn structuur ten onder mag gaan. De teksten gaan wel iets afgezwakt worden zodat de nadruk komt te liggen op een netwerk in een groeimodel.

Hoofddoel is het kennisdelen, kennisontwikkeling en –overdracht .

Uiteindelijk wordt besloten om in eerste instantie te proberen om 3 werkgroepen op te richten voor de resp. technische en juridische aspecten en voor deskundigeheidsbevordering.

De werkgroep deskundigheidsbevordering gaat zich richten op kennisvergaren en uitdragen over het ondersteunen bij het beheer van onderzoeksgegevens en ondersteuning van onderzoeker bij primaire proces en het inventariseren wat je als kennis en vaardigheden bij mensen nodig hebt inz. onderzoeksdata en in hoeverre kun je de onderzoeker ondersteunen bij vergroting van zijn vaardigheden. We gaan hierbij niet zozeer een profiel schetsen van een ‘data librarian’ of een andersnamige professional, maar op elementen van kennis en vaardigheid die nodig zijn in dit proces.



De werkgroep technische aspecten gaat naar Australisch model zich focussen op een aantal geselecteerde onderwerpen binnen de drie poten van het data model:
- data private (opslag en discipline /soort-afhankelijkheid),
- data shared (versiebeheer, accessmanagement, workflow),
- data public (beschrijving en toegankelijkheid)



De werkgroep juridische aspecten richt zich o.m. op belemmeringen, voorwaarden van ter beschikkingstelling (protocol Creative Commons) en hergebruik (richtlijnen/aanbevelingen. Ze wil een aanzet geven voor een bewaarbeleid en de kwestie van het ‘stimuleren en belonen’(= culturele aspecten)



De suggestie werd ook geopperd om tijdens de volgende Forum-bijeenkomst het thema ‘selectie van data’ bij de kop te pakken (welke data sla je wel op en welke niet). Voorlopig wordt er eerst een Surfgroepen-site geopend en daar kunnen we dan alvast onze ideeën en acties in kwijt.

Multimedia stoel

In onze nieuwbouw komt ook een nieuwe bibliotheek. Vooruitlopend op de inrichting heb ik me verdiept in 'multimediale stoelen'. Als ruimte-indeling in de bibliotheek is wel rekening gehouden met 6 (computer)werkplekken. Maar wellicht is het handig om ook een of meerdere werkplekken te creeeren, waar mensen ongestoord vod- en podcasts kunnen bekijken, een webinar kunnen volgen of anderszins een multimediale resource te raadplegen.
Een aantal stoelen gevonden:
* sonicchair (met dank aan Miriam van Biliotheek Midden-Brant)
* BeeB'@-chair'

* Ultimate Multimedia Chair
* Heimweh Multimedia Chair*
* Hammacher Schlemmer

Ben benieuwd of er iets bij zit voor ons.
Misschien gaan we ons ook wel ontwikkelen tot een 'knowledge experience center'

Infodag digibib Middag

Deze middag worden een aantal producten aangeprezen van ProQuest/Serials Solutions/Summon.
Na de pauze een praatje over de ProQuest databases, de verkoper liet ziet hoe mooi hij over een bepaald onderwerp informatie kon vinden in de diverse databases. Is niet zozeer mijn pakkie an, maar hij bracht wel over dat je ook in de humaniora een hele hoop informatie kunt vinden in ProQuest.

Gevolgd door een productpresentatie van Ronald van Dieen, samen met Marjan Bakker van het Medisch Centrum Alkmaar over 360 serial solutions: tijdschriftenportaal en linksolver.


Extra interessant vond ik een demo van de overlapanalyse. Als je een pakket wilt toevoegen kun je eerst checken hoeveel titel overlap er is.


Helle Lauridsen ook van Serials Solutions over de bibliotheek van de 21ste eeuw. Vanuit het standpunt van de gebruiker en de moeite die zij hebben met de verschillende bibliotheekbronnen. De gebruikers willen makkelijker en google-like zoeken.
Over de value-gap: het verschil tussen de kosten en de ‘perceived value of library as a gateway’. Proquest/Serials solutions hebben zelf gebruikersonderzoek gedaan, waaruit bleek dat in theorie gebruikers wel weten dat de ‘beste’bronnen in de bibliotheek zijn, maar het web is zo veel toegankelijker en makkelijker te gebruiken.
‘Library experience is confusing, clumsy and slow” vs “Google is clear, easy and fast”.
Make resources dicoverable: en dat kan mooi mnet het prachtige nieuwe product van Serials Solutions: SUMMON.

Infodag digibib RSS

Via een uitnodiging van Refworks kwam ik aan deze dag. Omdat ik al een tijdje een trial op Refaware heb, maar het niet goed begrijp, hoopte ik wat meer te weten te komen daarover.
In de ochtend was er een leuke presentatie over Refworks (zie vorige post).

Peter van Boheemen over integratie van TicTocs in de catalogus van de bibliotheek WUR. Over hoe hij zelf een API ontwikkelde om de rss-feeds van de inhoudsopgave van tijdschriften op te nemen in de catalogus.
Omdat hun catalogus op XML gebaseerd is, kon hij de rss feeds in xml redelijk makkelijk integreren. Met behulp van TicToc en code4lib en de ELAG kun je saqmen een heel eind komen.
Hij spreekt dan ook zijn waardering uit voor deze samenwerkingsverbanden en podia.
Hij integreert ook andere API’s zoals Google Book Search en Delicious en een Blogger knop, waarmee je al de basisgegevens voor een blogpost kunt maken.
Library 2.0 mashups vraagt open systemen aan beide zijden om via API’s allerlei zaken kunnen koppelen.
Aan het eind van zijn presentatie laat hij een youtube filmpje over Wolfram Alpha van Stephen Wolfram een geavanceerde zoekmachine die, toevallig ook vanochtend, in De Pers al een hype wordt genoemd.
*
API's vind ik wel interessant, zou wel eens een workshop willen volgen (handson) over hoe gebruik je api's en koppelingen.

Infodag digibib Refworks

EUR heeft Refworks en Judith Gulpers (vakreferent filosofie) verteld hoe zij dat georganiseerd hebben. Voordeel boven Endnote: webbased, dus automatisch geupdate.
Tip aanmelden bij administrator lijst.
Instructiepagina voor Refworks op EUR site en Weblog Refworks voor EUR
Haar presentatie staat op slideshare.

Aansluitend Aarom Maierhofen met nieuws over Refworks,nu samen met COS tot Refworks-COS. COS is een systeem voor wetenschappelijke fondsen.Streven ook met Ref-Grab-it en Refaware naar complete tool sets.
In de pauze krijgen we van Aaron een demonstratie van Refaware (een attenderingssysteem).

Weekje wandelen in Duitsland

Net als 2 jaar geleden weer op pad in een Duits Middelgebergte. De Rennsteig is afgelopen en het Thuringer Wald daarmee gedag gezegd.
Dichterbij in Sauerland kun je ook mooi wandelen werd me verteld in het Rothaargebirge, even ten oosten van Keulen.We namen voor een week onze intrek in Winterberg (soort Zandvoort, maar dan in het 'bergs') en ik ging van start in Brilon, lopend over de Rothaarsteig: der Weg der Sinne.
Een mooie lente, zachtgroene beukenblaadjes, bosanemoontjes en bosbiezen, heuvelend landschap met mooie vergezichten. Sprankelende beekjes met goudveil, en volop oranjetipjes op de pinksterbloemen.
Maar wel ook erg druk. En overal waar je ook wandelde mensen of menselijk handelen of het geluid van auto's.
Tijdens de stormen van eind vorige eeuw zijn veel bomen in Sauerland om gegaan. Kwam ook doordat er eigenlijk in de 17e en 18e eeur en later al veel gekapt was en weer begroeid werd met sparren, die altijd al lichter wortelen. Het originele loofwoud was er al lang niet meer. Zo te zien wordt er van de gelegenheid gebruik gemaakt weer wat aan natuurontwikkeling te doen en terug te gaan naar gemengde bossen van loof- en naaldhout. Ook wordt geprobeerd de heidevelden weer te herstellen onder meer door te plaggen.
En dan het circus rondom Winterberg, skipistes, skilifte, Erlebnisparke en weet ik al niet. En op een mooie, vrije dag loop je daar dan samen met een voortdurende stroom aan mensen, meest in kleine, soms in grotere groepen.
Wel even wennen na de stilte in Thuringen...

Research Data Specialist

In gesprek met de enige ‘research data’specialist die ons land rijk is: Rob Grim van de Universiteit van Tilburg. Wat databeheer betreft zijn er bij de Nederlandse Universiteiten (nog) niet veel specialisten. In Engeland (JISC – datalibrarian) en Canada (Research data – data steward) zijn ze al wat verder en is er zelfs al over geschreven.
Opvallend is dat het College van Bestuur van de UvT wel de noodzaak inzag om een specialist aan te stellen, maar vervolgens niet keihard wil (kan) verordonneren dat alle onderzoekers hun data efficiënt moeten archiveren.
Dat is denk ik ook het moeilijkste in deze positie en dat herken ik ook wel vanuit onze situatie: je moet een beetje aftasten en zelf een tweesporenbeleid voeren: zowel naar het hogere management als naar de onderzoekers toe moet je blijven argumenteren. Het zou mooi zijn als er metadataprocessen als boundary objecten kunnen fungeren, een punt waar je eerst doorheen moet voordat je verder kunt met het onderzoek.
Data management is een uiting van gedeeld belang: door opslag is hergebruik mogelijk en dat betekent ook het efficiënt omgaan met middelen. Niet altijd is het artikel meer de enige bron van wetenschappelijke kennis, er zijn gegevens die zich niet in een artikel laten vangen, zoals 3d simulaties, filmpjes etc.
Tijd is een belangrijk element. Als je gebruik kunt maken van reeds opgeslagen gegevens kun je daarmee de doorlooptijd van je eigen onderzoek bekorten. Metadata is heel veel werk, wordt gezegd., ja post hoc, als je t van te voren inricht bij opzet kun je meteen metadateren meenemen tijdens de workflow. Rob pleit er dan ook voor om te zoeken naar software-matige oplossingen die het extra werk wat gestructureerd data-archiveren vraagt, kan reduceren tot een minimum “max 5 minuten”. Zo zou de data uit instrumenten automatisch moeten kunnen worden meegenomen en dan kun je ook bepalen wat de kenmerkenzijn waarop nog gemetadateert moet worden.
Ook zou je voor onderzoekers een open-standaarden-omgeving moeten inrichten , secured data area waarbij alle tools en voorzieningen geleverd worden, zodat onderzoeker niet verleid worden gegevens ergens anders opslaan, waar je dus ook remote kan werken.

Het is nog niet haalbaar om een datamanagementplan op te stellen voor elk onderzoek. De aanpak die nu gevolgd wordt is er een uitgaande van de bestaande problemen van de onderzoekers (bijv. opslag- en/of verwerkingscapaciteit). Je aanpak moet aansluiten bij het werk van de onderzoekers en wat zij de belangrijkste bestanden vinden om te documenteren Je begint bij een of meerdere sleutelfiguren, en dan kun je in een groepsschets de gaten laten zien die er nog zijn. Als research data specialist kun jij mede zorgdragen voor de juiste technologische structuur en het inrichting van de werkprocessen en uiteindelijk in het doorzoekbaar maken van de data.

Op de UvT wordt gebruik gemaakt van de DDI als standaard model voor dataopslag: het is een model uit de sociale wetenschappen, gebaseerd op de levenscyclus van een statistisch gegeven (geboorte, groei en ontwikkeling). En als je goede metadata hebt, en de ruis is uit je instrumenten dan heb je ook zicht op de kwaliteit van de data als geheel. .
Tips van de expert:
- Aansluiten bij onderzoekers
- Technische structuur en werkprocessen inrichten
- Software/techniek is niet het probleem, wel het vinden van de goede mensen die iets (templates, e-workflows, boundaries) voor je kunnen maken
- Metadateren als onderdeel van de workflow
- Secured data area, zodat er geen noodzaak is om (deel)gegevens op meerdere plaatsen vast te leggen
- Blijven argumenteren, niet alles hoeft meteen
- Templates kunnen overzicht geven en ook de gaten in het geheel tonen
- Resources beschrijven en terbeschikking stellen
- ODF

met dank aan Rob Grim en collega's van Universiteit van Tilburg.