Bibliotheek zonder catalogus

Is het mogelijk om de catalogus vaarwel te zeggen in een bibliotheek?

In de bibliotheek staat het vinden centraal: vinden van de juiste informatie die je (de klant) zoekt tot en met het daadwerkelijk leveren van de gevonden informatie al dan niet in digitale vorm.

In een Prezi op Internet lees ik dat Menno Rasch van de Universiteitsbibliotheek Utrecht van het "zoeken" (discovery) als bibliotheek-taak afstand en zich helermaal wil concentreren op "leverantie"(delivery). Hij erkent wel dat dat zonder catalogus nog een uitdaging zal worden.

Die uitdaging wordt gedeeld door UU-collega Pieter Reeve in zijn verslag van de Unconference Infocamp 2013 in de Informatieprofessional 2013/02.


Zelf hebben we besloten om onze catalogus, die we in eerste instantie in Refworks/Endnote hadden opgebouwd om te zetten naar GGC/Worldcat. Een lokaal bibliotheeksysteem hebben we niet meer.

Onze situatie is nu dat al onze boeken (ook e-books) te vinden zijn in Worldcat, maar dat er niet in onze collectie als zodanig gezocht kan worden.

In Worldcat zelf kun je alleen op titel/auteur/jaar etc. zoeken, maar niet binnen een speciale collectie. Ook in Picarta kunnen we niet laten zoeken alleen binnen onze collectie. Ons idee is dat de gebruiker dat ook niet wil.

Je zoekt gewoon een boek en als je een titel gevonden hebt die je wilt hebben ga je kijken waar je dat kunt krijgen. Het zoeken binnen de eigen collectie is in die zin onnodig beperkend.

Een klein beetje onhandig is het wel, want Worldcat toont geen boeknummers. Van Worldcat kun je wel naar de boektitel in Picarta en daar kun je wel de boekcode zien.

De uitlening houden we bij in een Excel-sheet. En zelf kunnen we uiteraard zoeken in de GGC via WinIBW, maar dat is niet geschikt voor gebruikers.

Vraag blijft hoe en of het werkt een bibliotheek zonder catalogus.
Is er inmiddels sprake van een nieuwe paradigma-verschuiving? Na het "van collectie naar connectie" nu dan "van zoeken naar leveren" of beter nog in het Engels "from discovery to delivery".

Windows 8 tablet

Ervaringen met een Windows 8 tablet

Na eerdere experimenten met iPad, e-reader en met mijn eigen smartphones (iPhone en Android) is het nu de beurt aan een Windows 8 tablet.
Mijn conclusie uit de test van de bovengenoemde apparaten is dat die apparaten heel handig en bruikbaar zijn als erbij, maar niet ter vervanging van een ‘echte’ pc (een laptop vooral want het gaat ook om het draagbare). Dus neem ik voor vergaderingen, congressen en thuiswerk toch maar weer altijd mijn HP mini laptop mee, inmiddels stokoud, maar redelijk lichtgewicht en als hij maar iedere 2 uur aan de stroom mag voldoet hij goed.

Maar nu dus Asus Vivo Smart tablet met Windows 8.
Ik was Windows 8 nog niet gewend, dus dat betekende eerst een rondgang maken met mijn Microsoft Account (hetzelfde als een Apple account en een Google account), Skydrive geïnstalleerd voor de noodzakelijk cloud-connectie en wat rondneuzen in de Windows store.

Hybride
Het aardige van deze Windows 8 tablet is dat er naast een beginscherm dat bestaat uit ‘tegels’ met apps, een tegel is voor de omschakeling naar de desktop –variant (d.w.z. zoals een ‘normale’ windows pc). En zoals je snelkoppelingen kunt maken op het bureaublad van je oude desktop zo kun je tegels maken van een link in IE naar bijv. Web of Science en naar de Endnote-installatie. Endnote werkt op de normale manier, naar de full text kan worden gezocht en die kan bijgesloten worden en de pdfs kunnen in Endnote worden geopend en – na installatie van Acrobat Pro - ook bewerkt.Dat ziet er allemaal heel vlot uit en is tamelijk snel te realiseren.

Voordeel : Web of Science doorzoeken, citaties downloaden in Endnote, wetenschappelijke teksten lezen en aantekeningen maken, en bladeren door openstaande aplicaties.
Nadeel : weer een eigen account nodig, uitwisseling met PC is niet eenvoudig (geen drive-herkenning bij USB-contact), dus cloud-opslag noodzakelijk.
Ik had het ook fijn gevonden als je bijv. met kabel op netwerk had gekund, nu alleen wifi, en een usb-poort.

Uiterlijk
De Asus Vivo Smart is lekker lichtgewicht, het interne keybord tikt lekker weg. Het beeld is mooi scherp, maar vanwege het vele vegen, swipen en typen op het scherm is het bijgeleverde poetsdoekje geen overbodige luxe.
Hij maakt foto’s en speelt muziek, hoewel naar smaak van mijn ega is het geluid te zacht. Ikzelf vond het geluid wel oke, en je kunt er luidsprekers op aan sluiten.
Als je een dubbel hdmi-kabeltje hebt kun je er ook een beeldscherm op aansluiten, dat is voor thuis ook wel handig.

Windows apps
In de windows app store zijn nog niet erg veel apps te vinden, wel is het een iets rustiger beeld dan bij de Applestore en Google playstore waar schreeuwerigheid kennelijk aantrekkelijk is. Je kunt het aanbod van apps vergroten door in de centrale instellingen je locatie – tijdelijk – om te zetten naar VS. Maar het blijft een beperkte collectie. Men gaat er nu toe over om hele boeken als aparte app aan te bieden ipv in een bibliobeek, dat maakt het niet overzichtelijker. En dan de opslag van de apps, die is in de map ProgramFiles/WindowsApps, maar daar mag ik niet in. Dus met wat gepruts de hele map gekopieerd naar Documents.
Ik heb niet veel apps maar toch al meer dan 1600 mappen met meer den 53k aan bestanden. Neem bijv. De app "Libellen van Nederland' die heeft 22 mappen en 307 bestanden. Nb de submap species heeft 157 foto's. Dat neemt aardig wat in.
Ben ook benieuwd of je de apps die ik nu geïnstalleerd heb, ook op een ander apparaat kan zetten. Nee, dus. Ik heb een andere gebruiker aangemaakt en die krijgt weer een basale charm bar = tegeltjes-bureaublad. De programma’s die via de desktop zijn geïnstalleerd staan wel onder de ‘ all apps’ maar de echte apps niet meer. Ook de map WindowsApps is weg.
Maar als je ook inlogt met je andere Microsoft-account dan kun je alles in een keer (opnieuw) downloaden.

Conclusie
Met een Asus Vivo Smart Windows 8 tablet is heel goed te werken, het gaat minimaal 6 uur mee op een volle batterij, dus wat mi betreft: prima ding!

Vakantie in Noorse wateren

Als vakantie dit jaar eens een luxe bootreis met de Celebrity Constellation een '12 Artic nights' cruise. Een fantastische boot met een kleine 15 dekken, 3 liften 2000 gasten en 900 man personeel. Goed verzorgd, alles was tot in de puntjes geregeld, kamer netjes en schoon, eten goed en culinair hoogstaand (porties gelukkig gematigd), zembaden, fitnessruimten en ontspanningsruimten en cafe's aanwezig. Fascinerend ook vond ik de uitleg over het programma 'Save the Waves' waarin ze proberen zo duurzaam mogelijk om te gaan met materialen en verbruikte spullen. Er is een indrukwekkend systeem van afvalwaterverwerking.

Behalve heel veel zee, inclusief daarboven vliegende vogels en een enkele opspringende dolfijn, hebben we wat van de Noorse kust gezien. Zo hebben we een excursie gemaakt op de Lofoten

En een excursie op Spitsbergen

Om daarna verder te varen langs Bereneiland naar de Noordkaap

We hebben de midzomernacht en middernachtzon gevierd aan boord boven de poolcirkel

En zijn uiteindelijk feestelijk gaan sightseeen in Bergen.

Web of Science Update

Eigenlijk moet ik zeggen Web of Knowledge, waarvan Web of Science een onderdeel is, is geupdate dit jaar naar versie 5.9 en 5.10.
Er zijn geen grote verbetering of wijzigingen gedaan, maar alle updates zijn het bestuderen waard. Zeker omdat WoS veel gebruikt wordt op ons instituut.
Net als een paar jaar geleden is dit jaar Thomson Reuters Customer Services medewerkster Rachel Mangan naar Nederland afgereisd om de Web of Knowledge Update te presenteren.
Aardige verbeteringen zijn de uitbreidingen met de nabijheids-operator NEAR/x en het zoeken in de WC=xx (Web of Science Categorieen = 250 JCR en WoS onderwerpsaanduidingen). ook het kunnen zoeken op de datum wanneer records verwerkt zijn is een interessante optie (wel opmerkelijk dat in het record nergens te zien is wat de datum van verwerking is). De zoekfuncties op auteur en op organisatie zijn uitgebreid, maar helaas nog steeds niet afdoende (maar dat is wellicht ook niet mogelijk zonder een unieke identifier).
De integratie van RID met ORCID gaat steeds verder en dat lijkt me wel een goed teken, uiteindelijk hopen we dat dat het probleem van de naamsduiding moet oplossen.

Omdat Rachel dit jaar niet naar Wageningen on komen zijn wij naar Amsterdam gegaan. Daar waren we te gast bij de Bibliotheek Betawetenschappen van de Universiteit van Amsterdam.
Van buiten is het gebouw 904 in het Amsterdamse Science Park niet zo geweldig, maar van binnen vond ik het prachtig. Mooi ruim, prachtige trap- en loungepartijen, mooie gekleurde en toch transparante werkkamerblokken in het midden en de balies tegenover de trappen, Er was aardig gesaneerd in de collectie, begerijp ik, maar de studieplekken zijn uitgebreid.

Met dank aan de collega's van de Bibliotheek Betawetenschappen voor de hartelijke ontvangst en het doorsturen van de presentatie van Rachel.
Morgen meteen uitproberen of ik een adminstrator rol kan krijgen voor ons instituut om de Researcherid's voor(deel van) onze onderzoekers bij te werken.

Endnote X7 (2)

*
Endnote toolbar in Power Point Er is nu ook een aangepaste werkbalk voor Endnote X7 in Power Point:
Vanuit die werkbalk kun je kiezen voor het invoegen van een citatie en/of het invoegen van een complete referentie (of een set van). Het werkt niet zo als in Word dat hij automatisch een bibliografie toevoegt. Maar je kunt wel in een keer geselecteerde referenties invoegen.
*
Categorieën in je bibliografie In word is het nu mogelijk om te kiezen voor een gecategoriseerde literatuurlijst. Je kunt zelf de categorieën bepalen en sleept dan een voor een de referenties in een categorie. Helaas werkt het niet ' automatisch' zoals bij de Subject Bibliography waarbij je de kopjes uit de velden kunt halen.
Maar het is toch wel een mooie optie.
*
Sync Status en Dialog Het synchroniseren gaat wel sneller dan in versie Endnote X6. Goed aan deze versie is dat je nu de status van de je synchronisatie kunt bekijken (geeft dus aan dat er sinds je laatste sync iets gewijzigd is). Je kunt het automatisch aanzetten, maar gelukkig ook uit.
En bij synchronisatieconflicten kun je met de rechtermuisknop een Sync Error Dialog openen die aangeeft waar de fouten en eventueel dus ook de oplossing ligt.
Maar dat alles-of-niets synchroniseren blijft irritant: hij synchroniseert zelfs de trash!
*
Automatische pdf import
Je kunt in de PDF Handling Preferences aangeven dat je een automatische import wilt van een bepaalde map waarin zich pdf's bevinden. Dat doet hij keurig. De meeste kan hij ook vinden en dus een beschrijving van de metadata toevoegen, een enkele niet. Ze komen terecht in een mapje 'geimporteerde referenties', die je dan zelf naar je Group kunt/moet slepen. Bij handmatige import van een map met pdf's kun je wel aangeven dat die in een aparte groep moeten worden geplaatst.
Hernoemen van pdfs De PDF Handling Preferences geven je de mogelijkheid om te bepalen dat de geimporteerde pdf's van een andere naam moeten worden voorzien. Ik heb gekozen voor Auteur-Jaar. Dat doet hij goed, zie Carvalho-2013:

Hij doet het zelfs zo goed dat er 2 bestanden in het veld File Attachment (lijken te) staan.
Dan wil ik dat met de Windows Verkenner nakijken en ik open het PDF-mapje dat bij deze Endnote Library hoort:

En vraag me dan af, waar ik Carvalho-2013 zou kunnen vinden.

[Het kan : open een pdf, doe een ' save as' en je ziet het nummer waaronder het nu staat. Er staat overigens maar 1 bestand in dat mapje].

De hele update oogt wat stabieler, maar er moet nog wel gewerkt worden aan de pdf's en aan het synchroniseren!

Endnote X7 (1)

Endnote 17 ofwel Endnote X7

In de "What is new in Endnote X7" wordt als een van de eerste onderwerpen de nieuwe PDF Handling Preferences genoemd.
Al vanaf eerdere versies is het mogelijk om pdf's te koppelen en mee te nemen (X10) alsook om een pdf-bestand in te lezen en de reference-gegevens erbij te zoeken(X5). De meenemen en attach-optie uit X10 was geweldig, een echt goede vernieuwing. Daarna heeft Endnote alsmaar geprobeerd om vanuit de pdf het record te kunnen vullen. Het kan, maar het houd niet over. Er worden slechts weinig velden herkent, meestal zelfs auteur en titel niet. Het werkt zelfs niet als je wel een goede DOI hebt (dit in tegenstelling tot de handleiding die zegt dat een doi genoeg is, NIET DUS!). De nieuwe PDF-Handling Preferences zijn wellicht een klein stapje op weg naar het functioneren, maar het werkt nog lang niet.
*
Synchroniseren
Sinds de inrichting van de webmodule kon je bestanden uitwisselen tussen het web en de desktop versie. Dat ging heel gemakkelijk en je kon zelf kiezen welke groepen je wilde synchroniseren, dan wel downloaden/uploaden naar een desktop dan wel web-versie. Sinds X6 kan dat niet meer!
Nu is het 'synchroniseren' een alles-of-niets-kwestie geworden. Buitengewoon onhandig en minder flexibel dan wat we hadden. Helaas is dat met X7 niet verbewterd. Wel is het synchroniseren op zich verbeterd, want in X6 gaf het ook nog foutmeldingen en duurde eindeloos. Toch blijf ik dit een gemiste kans vinden: het is starder en ongemakkelijker dan het ooit was. Ik raad daarom Endnote Web niet meer aan als tussenstap: [Voorheen zei ik: zoek in Web of Science, stuur naar Endnote Web voor eerste selectie, plaats selectie in groep, download groep naar definitieve desktop-versie en werk daar verder mee.]
Nu beveel ik Endnote Web alleen nog maar aan voor het beheer van je publicatielijst in ResearcherID.

*
Titelbalk in display window
Met de rechtermuisklik op de titelbalk in het toon-venster zie je de hele lijst met mogelijke velden. De geselecteerde velden voor deze weergave zijn aangevinkt. In versie X7 kun je nu meteen in dit scherm met rechtermuisklik de weergave veranderen en velden verwisselen, verplaatsen, verwijderen en/of toevoegen. Heel fijn!
*
Vet bij nieuwe
Een van de ongevraagde - en wat mij betreft nutteloze - toevoegingen in EndnoteX6 is de markering read/unread. Daarbij is het idee dat een ongelezen record vet gedrukt wordt en een gelezen niet ver. Het principe van de RSS-berichten en de e-mail. Maar dat is in een Endnote-bestand niet handig (althans niet voor mij). Gelukkig kun je dat nu uitzetten, zodat je niet telkens weer alles maar handmatig weer op status 'gelezen' moet zetten.
*
Nog Nakijken
Met de Copy-feature is het nu ook mogelijk om gegevens van een veld naar een ander te verplaatsen.
Verder ben ik nog aan het studeren op de vernieuwing die wordt omschreven als: "Copy the record number to another field in a reference using the Copy feature from the Change\Move\Copy Fields command.? Bedoelen ze hier nu mee het kopieren naar een ander veld. - Inderdaad heel handig, maar wat doet het record number dan?
OK. vrijdag ik zie het nu, het veld Record Number kan nu ook gekozen worden om de inhoud daarvan ergens anders neer te zetten. [Het veld File Attachment nog steeds niet].
*
Kopjes in bibliografie
Ik denk dat in de aankondiging staat dat ook dit mogelijk is. Daar moet ik nog eens goed voor gaan zitten. Het zou wel handig zijn om iets als een 'subject bibliography" als bibliografie te kunnen opleveren. .... wordt vervolgd.....

Een kijkje in de keuken bij Naturalis

Op 16 april jl werd er door de NVB-werkgroep O&O (onderwijs & Onderzoek) een middag georganiseerd in de reeks “Kijkje in de keuken bij...” bij Naturalis in Leiden. Het Museum en natuurhistorisch biodiversiteitscentrum dat tegenwoordig officieel heet: “Naturalis Biodiversity Center “.

We krijgen, na de koffie, een inleiding van het hoofd van de bibliotheek Caroline Pepermans. Zij schets de ‘integratie en inhuizings-’perikelen die de fusie tussen Nationaal Herbarium Nederland, het Zoölogisch Museum Amsterdam, en Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis. (Naturalis Geschiedenis). Caroline schetst de chaos en heisa bij die verhuizingen en bij de overname van diverse andere collecties zoals ook die van de Malacologische Vereniging (zat bij ZMA) en het beheer over de bibliotheek van de Nederlandse Entomologische Vereniging .
Hoewel nog niet alle problemen en drukte zijn opgelost en weggewerkt is de rust nu toch enigszins neergedaald en kijken ze al verlangend uit naar de volgende klus, nl de verbouwing, compleet met geheel nieuwe ingang in 2016. “Het Fonds Economische Structuurversterking stelde 30 miljoen beschikbaar voor o.a. digitalisering, integratie van de collecties en het programma Natuur van Nederland” Tom Gilissen vertelt erover, met name over het digitaliseren van de 2D-straat.En begint met een mooie video:



Tom vertelt over digitalisering van de eigen (i.e. uitgegegeven door Naturalis zelf) tijdschriften. De gedigitaliseerde tijdschriften zijn te vinden in de NBC repository.
En hij spreekt over de bijzondere boeken (oude drukken) en over BHL-europe BHL: Biodiversity Heritage Library digitaliseert oude natuurhistorische boeken en stelt ze onder open access full text ter beschiking. Naturalis neemt met deze actie deel aan BHL-Europe. En BHL-Europe is op zijn beurt weer deelnemer aan de Europeana-bibliotheek. Tom spreekt ook over de digitalisering van diverse natuurtijdschriften en de gezamenlijke repository. Naturalis Biodiversity Center wil daarbij samenwerken met andere taxonomische instanties in Nederland zoals stichting RAVON. Dat project loopt nog, daar waar de andere al bijna afgerond zijn.

Na de pauze vertelt Godard Tweehuysen over de bibliotheek van de Nederlandse Entomologische Vereniging. Die is in 1845 meteen met de oprichting van de vereniging gestart met de bibliotheek. Het doel ban de biblitheek was van meet af aan om elk werk met een entomologische aard te bezitten. De bibliotheek heeft veel te danken en 2 weldoeners van grote faam en wel aan 1869 Hartogh Heys Lier (1869) als aan Uyttenboogaart (-en – Eliasen) 1948. De bibliotheek van de NEV was altijd ingehuisd bij het ZMA, maar is voorlopig opgeslagen in het IWO (van de UvA) en de medewerkers hebben een werkplek bij de Artis-bibliotheek.

Een andere bijzondere taxonomische bibliotheek is die van de kreeftachtigen. Alex van Alsemgeest vertelt over deze bijzondere Bibliotheca Carcinologica. Deze bibliotheek is geheel samengesteld door prof. Lipke Bijdeley Holthuis, voormalig conservator van de afdeling crustacea van het Museum Naturalis. Hij verzamelde bijzondere boekwerken over de kreeftpotigen en vertelt ook zeer aansprekelijk over prof. Holthuis, die helemaal bezeten was van die beesten. Toevalligerwijs heeft mijn partner in 2001 in de Volkskrant bijlage Wetenschap een interview gepubliceerd met deze prof. Holthuis.
We besluiten de middag met een kijkje in de bibliotheek waar Alex wat mooie oude drukken van boeken van Linneaus en andere heeft klaargelegd en waar we ook nog de - nog steeds in gebruik zijnde- kaartcatalogus zien van overdrukken. Want helaas, aldus de huidige bibliothecaris helaas zit nog niet alles in de GGC en wat erin zit is ook nog niet helemaal goed. Werk genoeg dus nog. Maar wel erg fascinerend, daar in Leiden!