12 okt. 2008

Toekomst van het boek

Wat is een boek? Vlgs. van Dale:

boek het; o -en 1 een samengebonden of genaaid aantal bedrukte bladen 2 hoofdafdeling ve omvangrijk geschrift: de ~en vd Bijbel 3 een ingebonden aantal bladen papier, bestemd voor aantekeningen: een aantekenboek(je); de ~en ve bedrijf de boekhouding; te ~ staan bekendstaan; buiten zijn ~je (of: zijn ~je te buiten) gaan zijn bevoegdheid overschrijden, te ver gaan

Wat is de toekomst van het boek? Vlgs. The Economist: The future of books: Now that books are digitised how will people read? Daniel Pudles 22nd March 2007
“So books that people would not traditionally read in their entirety, or that require frequent updating, are likely to migrate online and perhaps to cease being books at all”.

Ter gelegenheid van Amsterdam Wereldboekenhoofdstad wordt er een conferentie georganiseerd waarbij de toekomst van het wetenschappelijke boek centraal staat. Onder de titel: A CHALLENGE TO THE BOOK IN SCHOLARSHIP AND HIGHER EDUCATION: DODO OR DOG? willen ze op zoek gaan naar nieuwe paradigma’s over de rol van het boek voor de auteur en voor de wetenschap, publicatie- en businessmodellen voor uitgevers en de rol van de wetenschappelijke bibliotheken.
Vanavond is er een diner en een welkomstwoord van burgemeester Job Cohen en morgen is er een conferentieprogramma met presentaties en paneldiscussies.
Dus vanavond eerst – in ‘casual chic’ – naar het NH Barbizon Hotel op de kop van de Zeedijk en morgen luisteren naar sprekers in de Openbare Bibliotheek Amsterdam.

Als ik zo om mij heen kijk en luister dan hoor ik geluiden die op een dodo-toekomst duiden: jongeren lezen niet meer (zie Fobid-lezing Schnabel op de OCN en zie ook de ‘haataanschoolboeken Hyves), alles staat op internet, gedrukte boeken zijn niet meer nodig als alles online is.
Maar ook tegengeluiden, zoals sommige idee├źn kun je niet in een artikel uiteenzetten daar heb je een boek voor nodig, in sociale en geesteswetenschappen speelt boek nog een belangrijke rol, en het is onhandig om langere teksten van het beeldscherm te moeten lezen.

Ikzelf lees nog steeds boeken (ben nu bezig met ‘An Army of Davids’ van Reynolds). Waarom? Ik denk voor de verdieping, niet voor de informatie om op de hoogte te blijven of nieuws om te volgen, maar als je mee in details wil lezen over een onderwerp.
Op het instituut hebben we ongeveer 2000 boeken uitgeleend (over 200 man personeel) Dan is er toch wel vraag naar zou je zeggen. In 2007 hebben we 106 boeken aangeschaft en 44 te leen gevraagd, dus 150 boeken van extern in huis gehaald. Zelf heeft het NIOO geen boeken geschreven, maar wel 14 boekhoofdstukken, 5 bundels geredigeerd en 13 vakpublicaties (rapporten en populaire boeken) geschreven.
Verder ben ik het met Pudles uit The Economist eens: naslagwerken hoeven niet meer in gedrukte vorm en ik denk dat uiteindelijk ook de bundels wel zullen sneuvelen. Het is immers toch veel gemakkelijker om een hoofdstuk te lezen. Blijft over het lezen van een samenhangend betoog met een grotere mate van detail en verdieping. Lijkt me dat dat onbekommerd kan bestaan naast alle online varianten. En zelfs denk ik dat het – met die long tail optie van Printing on Demand – nog veel gemakkelijker wordt om voor een kleiner publiek boeken te schrijven.

Wat betreft e-bookreaders, daar heb ik zelf mee getest, en medewerkers van het instituut testen verder. Mijn conclusie is voorlopig dat het nog te vroeg is: rapporten en wetenschappelijke werken zijn niet goed te lezen op een e-bookreader (er is nog geen goed format voor), maar op vakantie met 20 leesboeken op een device scheelt enorm in kofferruimte.

Geen opmerkingen: